MOTIV VAMPIRA U SRPSKOM PESNIŠTVU ZA DECU

Lipar 85 (2024) (str. 73-89)

AUTOR(I) / AUTHOR(S): Lenka S. Nastasić

Download Full Pdf   

DOI: 10.46793/LIPAR85.073N

SAŽETAK / ABSTRACT:

Rad će se baviti predstavom o vampiru u srpskom pesništvu za decu, na primerima pesama Jovana Jovanovića Zmaja, Ljubivoja Ršumovića, Dobrice Erića, Mladena Milosavljevića i Andrije Miloševića. Imajući u vidu da književnost za decu može sadržati elemente horora i fantastike, težićemo da izvidimo koliko strašnih predstava o vampiru poezija za decu zapravo poseduje, kao i da razmotrimo načine metamorfoze posmatranog motiva. Putem analize pojedinih pesama srpskih pesnika koje sadrže motiv vampira, želi se doći najpre do pregleda načina formiranja predstave o vampiru, a potom i do mogućih varijacija u njihovom oblikovanju. Samim tim, rad teži da identifikuje srodnosti i razlike među datim predstavama, čime bi se došlo do funkcije integracije motiva vampira u pesništvo i književnost za decu uopšte.

KLJUČNE REČI / KEYWORDS:

vampir, Jovan Jovanović Zmaj, Ljubivoje Ršumović, Dobrica Erić, Mladen Milosavljević, Andrija Milošević, književnost za decu, fantastika

LITERATURA / REFERENCES:

Izvori
  • Erić 1990: D. Erić, Bal vampira, Saraorci: Laković.
  • Jovanović-Zmaj 1988: J. Jovanović Zmaj, Riznica pesama za decu, Beograd: Vuk Karadžić.
  • Milosavljević 2021: M. Milosavljević, Olalije, Beograd: Bedem knjige.
  • Milošević 2021: A. Milošević, Mačak i skakutavo jaje, Beograd: Laguna. Ršumović 2013: LJ. Ršumović, Još nam samo ale fale, Beograd: Laguna.
Literatura
  • Andrić 1976: D. Andrić, Dvosmerni rečnik srpskog žargona i žargonu srodnih reči i izraza, Beograd: Beogradski izdavačko-grafički zavod, 475.
  • Bužinjska Markovski 2009: A. Bužinjska, M. P. Markovski. Književne teorije XX veka, Beograd: Službeni glasnik.
  • Damjanov 2011: S. Damjanov, Horor fantastika i folklorna imaginacija, Vrtovi nestvarnog: koreni moderne srpske fantastike, Novi Sad: Službeni glasnik, 103–109.
  • Đorđević 1953: T. Đorđević, Vampir u verovanju našega naroda, Vampir i druga bića u našem narodnom verovanju i predanju, Beograd: Srpska akademija nauka, 147–221.
  • Zečević 2007: S. Zečević, Mitska bića srpskih predanja, Beograd: Službeni glasnik.
  • Jakobson 1911: R. Jakobskon, Lingvistika i poetika, Teorijska misao o književnosti, Novi Sad: Svetovi, 523–531.
  • Kulić 2018: M. Kulić, Folklorne predstave o vampiru i njihova transformacija u pripovetkama Vampir Pantelija Danice Marković, Vampirica Božidara Kovačevića i Vampirović Ivana Pavića, Kragujevac: Lipar, 67, Kragujevac, 11–31.
  • Ljuštanović 2019: J. Ljuštanović, Poezija za decu Ljubivoja Ršumovića i istorija srpske poezije za decu, Književno delo Ljubivoja Ršumovića, Užice: Pedagoški fakultet, 309–320.
  • Marković 1927: D. Marković, Vampir Pantelija, Politika, 6916, 11.
  • Ognjanović 2022: D. Ognjanović, Poetika horora, Novi Sad: Orfelin izdavaštvo.
  • Palavestra 1989: P. Palavestra, Kritičke odlike srpske fantastike, Knjiga srpske fantastike I, Beograd: Srpska književna zadruga, 7–42.
  • Pantelić 1970: N. Pantelić, Vampir, u: Š. Kulišić, P. Ž. Petrović i N. Pantelić (ured.) Srpski mitološki rečnik, Beograd: Nolit, 59.
  • Perić 2021: D. Perić, Poetski bestijarijum Ljubivoja Ršumovića, u: M. Detelić, L. Delić (ured.), Guje i jakrepi: književnost, kultura, Beograd: Balkanološki institut SANU, 335–345.
  • Perić 2023: D. Perić,  Nagrada „Rade Obrenović” za najbolji roman za decu i mlade u 2022. godini, Detinjstvo, 3, 132.
  • Petrović 1970: P. Ž. Petrović, Olalija, u: Š. Kulišić, P. Ž. Petrović, N. Pantelić (ured.), Srpski mitološki rečnik, Beograd: Nolit, 233.
  • Pešikan Ljuštanović 2014: LJ. Pešikan Ljuštanović, Oblikovanje prostora u pesništvu za decu Jovana Jovanovića Zmaja, u: G. Raičević (ured.), Aspekti identiteta i njihovo oblikovanje u srpskoj književnosti : zbornik radova, Novi Sad: Filozofski fakultet, 131–148.
  • Radin 1996: A. Radin, Motiv vampira u mitu i književnosti, Beograd: Prosveta.
  • Stefanović Karadžić 1852: V. Stefanović Karadžić. Srpski rječnik: istolkovan njemačkijem i latinskijem riječima. ‹http://digital.bms.rs/ebiblioteka/ publications/view/1255›. 20.12.2023.
  • Todorov 2010: C. Todorov, Poezija i alegorija, Uvod u fantastičnu književnost, Beograd: Službeni glasnik, 57–73.
  • Tropin 2016: T. Tropin, Vampiri u književnosti za decu, u: M. Detelić, L. Delić (ured.), Krv, književnost, kultura, Beograd: Balkanološki institut SANU, 375–390.
  • Šarović 2009: M. Šarović, Tipovi hronotopa u prozi o vampirima, u: M. Detelić (ured.), Moć književnosti: in memoriam Ana Radin, Beograd: Balkanološki institut SANU, 113–135.
  • Šarović 2016: M. Šarović, Krv u narativima i predstavama o vampirima, u: M. Detelić i L. Delić (ured.), Krv, književnost, kultura, Beograd: Balkanološki institut SANU, 287–300.