NORMA SRPSKOG JEZIKA IZMEĐU TEORIJE I PRAKSE

Lipar 85 (2024) (str. 49-59)

AUTOR(I) / AUTHOR(S): Adnan H. Bjelak, Ersan S. Muhović

Download Full Pdf   

DOI: 10.46793/LIPAR85.049B

SAŽETAK / ABSTRACT:

U radu se bavimo ispitivanjem upotrebe jezičkog standarda u praksi, a na osnovu podataka koje smo u martu akademske 2022/23. godine prikupili anketom za studente Državnog univerziteta u Novom Pazaru (studijski programi Srpska književnost i jezik, Vaspitač u predškolskim ustanovama, Hemija i Biologija). Anketa je sadržala trideset primera koji pripadaju normi srpskog jezika sa njihovim varijantama koje su frekventne u upotrebi, a koje su deo pseudonorme. Zadatak je bio da studenti, koji su učestvovali u anketi, u svakom ponuđenom paru označe oblik kojim se koriste, a ne onaj za koji smatraju da pripada normi srpskog jezika. U istraživanju je učestvovalo šezdeset studenata od kojih 23 studenta sa studijskog programa Srpska književnost i jezik i 37 studenata sa studijskih programa Hemija, Biologija i Vaspitač u predškolskim ustanovama. Cilj istraživanja bio je ispitivanje i potvrđivanje hipoteza da se studenti književnosti i jezika više pridržavaju standarda nego studenti drugih naučnih oblasti, da je kod studenata književnosti i jezika upotreba standarda uslovljena godinom studija na kojoj se nalaze, ali i da pokažemo da ukupni rezultati iniciraju razmišljanje o neophodnosti izučavanja pravopisa i jezičke kulture na svim studijskim programima, ne bi li se time doprinelo razvoju imperativne funkcionalne pismenosti u akademskom društvu. Rezultatima smo pristupili kvantitativnom, kvalitativnom i komparativnom analizom.

KLJUČNE REČI / KEYWORDS:

norma srpskog jezika, pseudonorma, funkcionalna pismenost, visoko obrazovanje, anketno ispitivanje

LITERATURA / REFERENCES:

Izvori
  • Vujanić i dr. 2011: M. Vujanić, i dr., Rečnik srpskoga jezika, Novi Sad: Matica srpska.
  • Pešikan, Jerković, Pižurica 2010: M. Pešikan, J. Jerković, M. Pižurica, Pravopis srpskoga jezika, Novi Sad: Matica srpska.
  • Stanojčić, Popović 1992: Ž. Stanojčić, LJ. Popović, Gramatika srpskoga jezika, Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva; Novi Sad: Zavod za izdavanje udžbenika.
Literatura
  • Bagdasarov 2022: A. Bagdasarov, Ponešto o normi, priručnicima i jezičnom zakonu, Zagreb: Filologija, 78, Zagreb, 1–6.
  • Granić 2015: J. Granić, Norma u jeziku: između kodifikacije i upotrebe, u: Slovnika in slovar – aktualni jezikovni opis, Ljubljana: Znanstvena založba Filozofske fakultete. 261–267.
  • Zečević 1989: V. Zečević, Status „grešaka” u usmenoj komunikaciji na standardnom jeziku, Zagreb: Govor, VI (1), Zagreb, 53–64.
  • Znika 2018: Znika, Standardnojezična norma u teoriji i praksi, u: Od norme do uporabe 1, Osijek: Filozofski fakultet. 8–26.
  • Katičić 1963: Katičić, Normiranje književnoga jezika kao lingvistički zadatak, Zagreb: Jezik: časopis za kulturu hrvatskosrpskoga književnog jezika, XI, Zagreb, 1–9.
  • Nikolić 2020: M. Nikolić, Izazovi u standardizaciji jezika – teorijska posmatranja.    ‹https://scindeks-clanci.ceon.rs/data/pdf/0354-3293/2020/035432932004103N.pdf›. 05.04.2023.
  • Subotić, Sredojevič, Bjelaković 2012: LJ. Subotić, D. Sredojević, I. Bjelaković, Fonetika i fonologija: Ortoepska i ortografska norma standradnog srpskog jezika, Novi Sad: Univerzitet u Novom Sadu, Filozofski fakultet.
  • Ćosić 2022: P. Ćosić, Jezičke nedoumice: Zablude i mitovi, Novi Sad: Prometej. Beograd: Kornet.
  • Šipka 1998: M. Šipka, Književni i/ili standardni jezik, Beograd: Naš jezik, HHHII/3–4, Beograd, 250–259.