Nasleđe 62 (2025) [49-65]
AUTOR(I) / AUTHOR(S):Đorđe R. Radovanović 
DOI: https://doi.org/10.46793/NasKg2562.049R
SAŽETAK /ABSTRACT:
U radu se analizira Kišova Grobnica za Borisa Davidoviča kroz poetiku zamki, što se odnosi kako na same priče Kišovog romana tako i na romanesknu poetiku i autopoetiku kao poetiku zamke. Budući da se roman otvara pričom („Nož sa drškom od ružinog drveta”) o zamkama a da se završava Darmolatovljevim hvatanjem u zamku kome pisac, kao objavljeno, autobiografsko Ja, ne želi ili ne sme da prisustvuje, smatramo da je poetika zamke, kao dobro tempiranog, precizno nameštenog mehanizma, koji ostaje sakriven, iznenađuje i šokira onoga koji se u zamku hvata, poslužila Kišu kao idealna metafora da putem nje ostvari fabu- larnu i sižejnu kompleksnost, zamršenost, zapletenost svih sedam priča Grobnice i da na isti način i uz pomoć iste metafore iscrta epohalni, ontološki, društvenopolitički i metapoe- tički profil svoga romana. Cilj rada je stoga da pokaže bitnost i relevantnost koju ova metafora i oblici i načini njene realiza- cije imaju za razumevanje Grobnice za Borisa Davidoviča.
KLJUČNE REČI / KEYWORDS:
zamka, mehanizam, lov, iznenađenje, tajna, hapšenje, modernizam, imitacija, Vavilonska kula, Danilo Kiš, Grobnica za Borisa Davidoviča
PROJEKAT / ACKNOWLEDGEMENT:
LITERATURA/ REFERENCES:
- Andrić 1977: Ivo Andrić, Istorija i legenda, Beograd: Prosveta [orig. Andrić 1977: Ivo Andrić, Istorija i legenda, Beograd: Prosveta].
- Biblija 2001: Biblija ili Sveto pismo Staroga i Novoga Zavjeta, Beograd: Izdanje Biblij- skog društva [orig. Biblija 2001: Biblija ili Sveto pismo Staroga i Novoga Zavjeta, Beograd: Izdanje Biblijskog društva].
- Bošković 2004: Dragan Bošković, Islednik, svedok, priča: Istražni postupci u Peščaniku i Grobnici za Borisa Davidoviča Danila Kiša, Beograd: Plato.
- Bošković 2008: Dragan Bošković, Tekstualno (ne)svesno Grobnice za Borisa Davidoviča, Beograd: Slużbeni glasnik [orig. Bošković 2008: Teksutalno (ne)svesno Grobnice za Borisa Davidoviča, Beograd: Službeni glasnik].
- Bošković 2015: Dragan Bošković, Zablude čitanja, Beograd: Slużbeni glasnik.
- Bošković 2019: Dragan Bošković, Smrt pripoveda, knjiżevnost je groblje: nostalgičan i anahron tekst, u: Dragan Bošković (ur.), Groblja: književno-kulturna materi- jalizacija smrti, zbornik radova, Kragujevac: Filološko-umetnički fakultet [orig. Bošković 2019: Dragan Bošković, „Smrt pripoveda, književnost je groblje: nostalgičan i anahron tekst”, u: Dragan Bošković (ur.), Groblja:književno-kulturna materijalizacija smrti, zbornik radova, Kragujevac: Filološko-umetnički fakultet].
- Crnjanski 2016: Miloš Crnjanski, Itaka i komentari, Beograd: LOM [orig. Crnjanski 2016: Miloš Crnjanski, Itaka i komentari, Beograd: LOM].
- Derida 1997: Žak Derida, Uliks gramofon: Da-govor kod Džojsa, Beograd: Rad.
- Derida 2007: Jacques Derrida, Psyche: Inventions of the Other, Volume I, Stanford, California: Stanford University Press.
- Derida 2008: Jacques Derrida, The Animal That Therefore I Am, New York: Fordham University Press.
- Derida 2009: Jacques Derrida, The Beast & the Sovereign, Vol I, Chicago and London: Ue University of Chicago Press.
- Dżojs 2007: Dżejms Dżojs, Uliks, Beograd: Geopoetika.
- Fuko 1997: Mišel Fuko, Nadzirati i kažnjavati: nastanak zatvora, Sremski Karlovci, Novi Sad: Izdavačka knjiżarnica Zorana Stojanovića [orig. Fuko 1997: Mišel Fuko, Nadzirati i kažnjavati: nastanak zatvora, Sremski Karlovci, Novi Sad: Izdavačka knjižarnica Zorana Stojanovića].
- Jeremić 1981: Dragan M. Jeremić, Narcis bez lica, Beograd: Nolit.
- Jerkov 2022: Aleksandar Jerkov, Evropa I književna istina, Beograd: Albatros Plus. Kiš 1977: Danilo Kiš, Grobnica za Borisa Davidoviča, Beograd: Beogradski izdavačko-grafički zavod.
- Nastasijević 1966: Momčilo Nastasijević, Izabrana dela I, Zagreb, Beograd, Sarajevo: Naprijed, Prosveta, Svjetlost.
- Štajner 1981: Karlo Štajner, 7000 dana u Sibiru, Zagreb: Globus.
- Vinaver 1985: Stanislav Vinaver, Gromobran svemira, Beograd: „Filip Višnjić”.