ZNAČAJ STARE SRBIJE U UTVRĐIVANJU SRPSKOG IDENTITA

ISPISANA I ISCRTANA ISTORIJA MILOŠA S. MILOJEVIĆA(2023) (str. 73-102) 

AUTOR(I) / AUTHOR(S): Sanja Šuljagić

E-ADRESA / E-MAIL: 

Download Full Pdf   

DOI: 10.46793/81364-27-7.073S

SAŽETAK / ABSTRACT:

U ovom radu je upotrebom komparative i analitičko- sintetičke metode objašnjen    istorijski    značaj  područja „Stare Srbije“ za formiranje srpskog narodnog i državnog identiteta, odnosno značaj  područja  ,,prave  Srbije”,  kako  ga je istoričar Miloš Milojević nazivao u svojim delima. U sklopu analize značaja ,,Stare Srbije” za utvrđivanje srpskog identiteta  prikazan  je  istorijski  i  geopolitički  presek  i pravni elementi nastali na  području  „Stare  Srbije“, koji su uticali na formiranje srpskog identiteta kroz istoriju.

KLJUČNE REČI / KEYWORDS:

srpski identitet, srpska istorija, dinastije Svevladovića- Drvanića i Nemanjića, car Justinijan, Konstantinopoljsko carstvo, Sveti Sava, pravoslavlje, istorija devetnaestog veka

LITERATURA / REFERENCES:

  • Archives diplomatiques du Ministere des Affaires Etrangeres, Corre- spondance politique et commercial, Autriche, vol. 523, fol. 128-8, 129- 133, 1. VI, 1878
  • Arsenović, Aljoša Brankov, Obredne pjesme drevnih Srba iz Indije, Miroslav, Beograd, 2008.
  • Assemani, Josephi Simoni, Kalendaria Ecclesiae, Tomus 6, Amidei, Romae, 1755
    Benes, Tuska, In Babel’s Shadow: Language, Philology, and the Nation in Nineteenth Century, Wayne State University Press, 2008
  • Beta, „Drecun: Sakupili smo hiljade dokumenata o zločinima na Kosovu“, 25.10.2018.
  • Blagojević, Miloš, Zemljoradnički zakon – srednjovekovni rukopis, SANU, Beograd, 2007.
    Bokh, Alexander, Metrolog. untersuch. 1888. S. 427; S. Bokh Corp. In- scr. graec, T. III. No. Corpus inscriptionum Graecarum Bokh, corp. in- script. III, 4102 Morisani, Inscript.Reginae
  • Bomman, Gianantonio, Storia civille ed ecclesiastica della Dalmazia, Croazia e Bosna”, Libri, Dodici Compendiata: Alla Gloriosissima Veneta Illirica Nazione, Vol. 1, Antonio Locatelli, Venezia, 1775
  • Božanić, Snežana, „Čuvanje prostora, međe, granice – razgraničenja u srpskoj državi od 13. do 15. veka“, Odsek za istoriju, Filozofski fakultet, Univerzitet u Novom Sadu, Srbija, 2010.
  • Bryce, James, ed. „Life of Justinian by Theophilus“, English Historical Review Vol. 2 (1887)
  • Burke, Edmund, The Annual Register or a view of the history, politics and literature of the year 1829, Baldwin and Cradock, Rivington, Lon- don, 1830
  • Byzantinus, Stephanus; Thomas de Pinedo, Jacobus Gronovius, Peri poleōn Stephanus De urbibus quem primus Thomas de Pinedo Lusita- nus , Amstelodami, Typis Jacobi de Jonge, 1678
  • Chalcocondylae, Laonicus Atheniensis, Historiarum Libri decem, in- terprete Conrado Clausero Tiguriano, Parisiis, 1650
  • Chioveanu, Mihai, “Discursul antifanariot ca strategie a alteritatii: Structurarea identitatii nationale la Romanii Moldo-Valahi in secolul al XIX-lea”, Erasmus 8, Fundatei Soros, Pentru o Societate Deschisa, 1997
  • Cirkovic, S., „Palais princiers autour de l’ancien lac de Kossovo“, Re- cherches sur Vart, 20, Matica Srpska, Novi Sad 1989
  • Coleto, Jacobo, Illyrici Sacri, Tomus octavus, Sebastianum Coleti, Ve- netiis,1819
  • Critobuli, Imbriotae, Historiae, ed. R. D. Reinsch, Berlin, New York 1983, II, 95, 96
  • Cvijić, Jovan, Osnove za geografiju i geologiju Makedonije i Stare Srbije, knjiga 1, Srpska Kraljevska Akademija, Beograd, 1906.
  • Ćupurdija, Miloš, „Robert Baer o razbijanju Jugoslavije“, Moje novine; Ceopom-Istina, 30. 10. 2014.
  • Čemerikić, Mihajlo, Prizren i okolina 1019- 1941, knj. I- III, Prvo slovo, Beograd, 2003.
  • Danforth, Loring M., 1984. “The Ideological Context of the Search for Continuities in Greek Culture”, Journal of Modern Greek Studies, May 1984
  • Dedović, Vukašin D., „Planovi delovanja Srbije u Staroj Srbiji i Makedoniji i metode njihovog sprovođenja od 1878. do 1884. godine“, Baština sv. 48, Priština – Leposavić, 2019.
  • Die Grosse Politik der Europaischen Kabinette 1871-1914, B. II. Berlin, 1922
    Documents diplomatiques francais (1871-1914), I serie, t. II, Paris, 1930
  • Dolci, Sebastiano, De illyricae linguae vetustate et amplitudine: disser- tatio historico-chronologico-critica, apud Franciscum Storti, Venetiis, 1754
  • Dolci, Sebastiano, Epistola Hier. Franc. Zanettii in Dissertationem de linguae illyricae vetustate, et amplitudine confutata, Rinaldi – Ferrar- iae, 1754
  • Dečanske hrisovulje, Glasnik Srpskog učenog društva, Knjiga XII, ur. Miloš Milojević, Državna štamparija, Beograd, 1880. (reprint Dečanske hrisovulje, ur. Miloš Milojević, priredio N. Nikolić, Srpski književni klub, Banja Luka – Trebinje, 2020.)
  • Dušanić, S. M.; Popović, D., Privatan život u srpskim zemljama srednjeg veka, Clio, Beograd, 1984.
  • Dušanov zakonik, Zakoni starog i srednjeg veka, Autorsko izdanje, Beograd, 1968. http://www.scribd.com/doc/8326000/ Dusanov-zakonik
    Đorđević, Vladan, Crna Gora i Austrija 1814-1894, Srpska Kraljevska Akademija, Beograd, 1928.
  • Ekipa Večernje novosti, Spalević, T., „Zlatna ruda Kosovo“, Novosti, 11. 08. 2007.
  • Endgdahl, William, A Century of War: Anglo-American oil politics and the new world order, Pluto Press, 2004
  • Evans, Arthur John, Antiquarian Researches in Illyrjcum, (Parts I. and II.), The Society of Antiquaries, Nichols and Sons, London, 1883
  • Ferrarius, Philippus; Baudrand Michael Antonius, Novum lexicon geographicum in quo universi orbis, Tomus secundus, Iacobi de Cade- rinis, Patavii, 1696
  • Gaćinović, Radoslav, „Prva Prizrenska liga kao putokaz političkog nasilja nad Srbima u Staroj Srbiji“, Vojno delo 3, 2018.
  • Gibbon, Edward, History of the Decline and Fall of the Roman Empire, Tom 7, the History Focus, Chapter XL, „Reign of Justinian“, T. Cadell Jun. and W. Davies, London, 1802
  • Gologanov, Teodosij, “Letter on the Renewal of the Archbishopric of Ohrid”, in Discourses of Collective Identity in Central and Southeast Europe (1770–1945), Texts and Commentaries, Volume II, Nation- al Romanticism – The Formation of National Movements, Ed. by B. Trencsényi and M. Kopeček, Central European University Press, Bu- dapest, NY, 2007
  • Granić, Branko, „Osnivanje arhiepiskopije u gradu Justiniana Prima 535. godine posle Hrista“, Glasnik Skopskog naučnog društva 1 (1), 1925.
  • Hrabak, Bogumil, „Ideje o arbanaškoj autonoiji i nezavisnosti 1876-1880. godine“, Istorijski časopis 25-26 (1978-1979), Istorijki institut, Prosveta, Beograd, 1979.
  • Ingle, Harold, Nesselrode and the Russian Rapprochement with Brit- ain, 1836-1844, University of California Press, 1976
  • Jačov, Marko, Srbi u mletačko-turskim ratovima u XVII veku, Sveti arhijerejski sinod Srpske pravoslavne crkve, Zemun, 1990.
  • Jagodić, Miloš, „Dva izveštaja Artura Evansa o Staroj Srbiji iz 1883. godine“, Mešovita građa–Miscellanea, Istorijski institut, Beograd, XXX, 2009.
  • Jagodić, Miloš, Srbija i Stara Srbija (1839-1868), nasleđe na jugu, Istorijski institut, Beograd, 2016.
  • Jankovic, Djordje, Ravna Gora between Prizren and Strpce – The Oldest Known Serbian Archaeological Find at the South of Serbia, Antiques of Kosovo and Metohija, Book X, Provincial Institute for Preservation of the Cultural Monuments, Pristina, 1977.
  • Janković, Đorđe, Srpske gromile, Književna reč, Sveslovenski savze, Beograd, 1998.
  • Janković, Đorđe, Srpsko pomorje od 7. do 10. stoleća, Srpsko arheološko društvo – Povremena izdanja 5, Beograd, 2007.
  • Janković, Đorđe, Zabranjena srpska arheologija, (razgovarala Tatjana Marković), Krajputaši, Banja Luka, 2013.
    Jiriček, Konstantin, Istorija Srba I, prev. Jovan Radonjić, Naučna knjiga, Beograd, 1952.
  • Jovičić, Živko, „Pismo pisamo mitropolitom crnogorskom Savom mitropolitu moskovskom Platonu 1776“, Glasnik SUD XXII, Beograd 1867.
  • Justinian, “Novellae VI“, Corpus Iuris Civilis
  • Kaйčev, Naum, Makedoniйo, vъzželana: armiяta, učiliщeto i gradežъt na naciяta v Sъrbiя i Bъlgariя (1878 – 1912), Paradigma, Sofia, 2003.
  • Kalabić, Radovan, Grofovska vremena, Grafiks, Beograd, 2009.
  • Kalaji, Venijamin Istorija srpskog naroda, prev. Gavrilo Vit- ković, Državna štamparija, Beograd, 1882.
  • Kritovoulos, History od Mehmed the Conqueror, (transl. C. T. Riggs), Princeton University Press, 1954
  • Lafan, Robert, Srbi – čuvari Kapije (Predavanja o istoriji Srbije), Srpska književna zadruga, Beograd, 1994.
  • Leeb, Thomas, Jakob Philipp Fallmerayer: Publizist und Politiker zwischen Revolution und Reaktion, Munich, 1996
  • Mackinder Halford, John, Democratic Ideals and Reality, National De- fense University Press, Washington DC, 1942
  • Mastilović, Dra.ga V., Srpska elita iz Bosne i Hercegovine u političkom životu Kraljevine SHS/Jugoslavije (1918-1941), doktorska disertacija, Filozofski fakultet, Univerzitet u Beogradu, Beograd, 2013.
  • Mckay, D. – Scott, H., The Rise of the Great Powers 1648 – 1815, Rout- ledge, 2014
  • Mikić, Đorđe, Društvene i ekonomske prilike kosovskih Srba u XIX i početkom XX veka; Od čifčijstva do bankarstva, Posebna izdanja, Srpska Akademija Nauka i Umetnosti, Beograd, 1988.
  • Miladinović, Ivan, „Susret sa istorijom – Svođenje Srbije od Užica do Beograda“, Novosti, 19. 08. 2018.
  • Milanović, Miodrag, Srpski stari vek, Vandalija, Beograd, 2008.
    Milojević, Miloš, Odlomci istorije Srba, Državna štamparija, Beograd, 1872
  • Milojević, Miloš S., Odlomci istorije Srba, Ganeša, 2017.
  • Milojević, Miloš S., Pesme i običaji ukupnog naroda srpskog, Udruženje Miloš Milojević, Crna Bara, 2019.
  • Milojević, Miloš S., Putopis dela Prave – Stare – Srbije. [Knj. 1], “Nikola Pašić”- Draslar Partner, 1998., (1871.)
  • Mitrović, Andrej, Prodor na Balkan i Srbija u planovima Austrougarske i Nemačke 1908-1918., Zavod za udžbenike, Beograd, 2011.
  • Mommsen, Theodor, Die Unteritalishchen Dialekte, Leipzig,1850 Novi zavet, „2. Tim. 4. 10“; „Pav. Rim. 5.19”; „Dela apostolska 16,
    9-10“
  • Petkov, K. G., Sъbrani sъčineniя na Konstantin Kostenečki, Izsledvane i tekst, Sofia, 1986.
  • Petrović, Milan, ”Savezna država (federacija) i savez država (konfed- eracija) u opštoj teoriji države i prava i pozitivnom pravu” (drugi deo), Zbornik radova Pravnog fakulteta u Nisu, broj 74, godina LV, 2016.
  • Philliou, Christine, “The Paradox of Perceptions: Interpreting the Ottoman Past through the National Present,” Middle Eastern Studies 44/5, 2008
  • „Privileges of Emperors Leopold, Josef and Charles VI, and also of Her Royal Majesty Maria Theresa to glorious Illyrico-Rassian nation“, Il- lyrio Serbica 1683-1715 (1723), Haus, Hof u. Staat. Archiv Wien, Prev. Zhefarovic i Nenadovic, Muzej Matica Srpska, Novi Sad, 1745 (14. april, 1715.)
  • Rastovic, Aleksandar, “Edward Grey And The First Balkan War”, SDU Faculty of Arts and Sciences Journal of Social Sciences 27, Special Is- sue on Balkans Isparta, 2012
  • Ristić, Jovan, Diplomatska istorija za vreme srpskih ratova za oslobođenje i nezavisnost 1875.-1878., knj. II, Beograd, 1898.
  • „Schröder über die Bombardierung Jugoslawiens,“, youtube.com, https://www.youtube.com/watch?v=giC0IIYOOdU
  • Seton-Watson, Robert, The Spirit othe Serb, Nisbet&Co.Ltd, 1916
  • Slijepčević, Đoko, „Ukidanje Pećke patrijaršije 1766”, Bogoslovlje. 13, 1938.
  • Sotirovic, Vladimir, Creation of the Kingdom od the Serbs, Croats and Slovenes, 1914-1918, Vilnius University Press, Vilnius, 2007
  • „Spisak ubijenih Srba na Kosovu i Metohiji od 2. juna do 22. avgusta 1999. godine“, Dan-veterana.blogspot.com, http://dan-vet- erana.blogspot.com/2011/05/blog-post_5146.html#.W9B5ViqUViI
  • Spykman, Nicholas, The geography of the peace, Archon Books, 1969.
  • Stojanović, Ljubomir, Stari srpski rodoslovi i letopisi, izd. Srpska Kraljevska Akademija, knj. XVI, Sremski Karlovci 1927.
  • Subašić, Boris, „Srpska država se rađala u Petrovoj crkvi“,
    Novosti, 27.12. 2018.
  • Sveti Sava, Žitije Svetog Simeona, Prosveta, Srpska književna zadruga, Beograd, 1986.
  • Svirčević, Miroslav, Lokalna uprava i razvoj moderne srpske države: od knežinske do opštinske samouprave, Balkanološki institut SANU, 2011.
  • Syme, Ronald; Birley, Anthony Richard, The Provincial at Rome: And, Rome and the Balkans 80 BC- AD 14, University of Exeter Press, 2000
  • Šabanović, Hazim, (gl.ur.), Oblast Brankovića: Opširni katastar- ski popis iz 1455. godine, (naslov originala Defter -I, Mufas- sal -I, Vilayet -I, VLK, sene 859), Monumenta Turcica. Historiam Sla- vorum Meridionalium Illustrantia, Tomus teritus, serija III, Defteri, knjiga 2, sv. 1, Orijentalni institut u Sarajevu, Sarajevo, 1972.
  • Šemjakin, Andrej, „Nikola Pašić u uspomenama ruskog putnika“, Tokovi istorije, Institut za noviju istoriju, Beograd, 2004.
  • Šepić, Dragovan, „Srpska vlada i počeci Jugoslavenskog odbora“, His- torijski zbornik, br. 1-4, Zagreb, 1960.
  • Šešum, Uroš S., Srbija i Stara Srbija (1804-1839), doktorska disertacija, Filozofski fakultet Univerziteta u Beogradu, Beograd, 2015.
  • Šuljagić, Sanja, Raspoznavanje izvorišta srpskog identiteta u drevnoj istoriji, Institut za političke studije, 2020.
  • Šuljagić, Sanja, „Socijalna zaštita kao bitno obeležje srpskog nacionalnog identiteta u srednjovekovnom periodu“, Politička revija br. 3-2013.
  • Talbott, Strobe, The Great Experiment: The Story of Ancient Empires, Modern States, and the Quest for a Global Nation, Simon and Schuster, 2009
  • Toleva, Teodora, Vliяnieto na Avstro – Ungariя za sъzdavaneto na albanskata naciя 1896–1908, Ciela, Sofiя, 2012.
    Tomić, Jovan, Pećki patrijarh Jovan i pokret hrišćana na Balkanskom poluostrvu 1592.-1614., Živković i Stojčić, Zemun, 1903.
  • Vasiljević, Jovan Hadži, Prosvetne i političke prilike u južnim srpskim oblastima u XIX. veku (do Srpsko-turskih ratova 1876- 78), Društvo svetoga Save ; knj. 37, Zadužbina Lenke Beljinice, Beograd, 1928.
  • Vemić, Dejan, „Dr Đorđe Janković – Arheolog koji otkriva prevare sastavljača istorije“, Pečat br. 361, 20. 03. 2015.
  • Vemić, Mirčeta; Lović, Suzana, „European Maps of Kosovo and Me- tohija as the Primary Core of Old Serbia from the 16th to the 20th Century“, Synaxa: Matica Srpska International Journal for Social Sci- ences, Arts and Culture, ed. Č. Ocić, 4–5 (1–2/2019), Matica Srpska, Novi Sad, 2019.
  • Vizantijski izvori za istoriju naroda Jugoslavije, tom II, Beograd, SANU, 1959.
  • Vojvodić, Mihailo, „Stojan Novaković i kralj Milan“, u Petar Krestić, Novovekovne srpske dinastije u memoaristici: New Age Serbian Dynasties in Memoir Writting, Istorijski institut, Beograd, 2007.
  • Volanskii, T., Pamjatniki pismenosti Slovjan do rizdva Hristovoga, Moskva, 1854, str. 3 (tab I, lb)
  • Zakonopravilo Svetoga Save, Ilovički prepis, 1262. godine, Fototipija Dečje Novine, Gornji Milanovac, Istorijski institut SANU, Beograd, Narodna biblioteka Srbije, Beograd, 1991.
  • Zimmermann, Tanja, Balkan Memories: Media Constructions of Na- tional and Transnational History, transcript Cultural and Media Stud- ies, Verlag, Bielefeld, 2014