AUTHOR(S) / AUTOR(I): Jasmina Đokić Pavkov, Ana Graovac, Ljubica Slavković, Ksenija Radovanović
E-MAIL: jasmina.djokic@gmail.com
DOI: 10.46793/Urbanizam24.011DJ
ABSTRACT / SAŽETAK:
Prema domaćoj legislativi, prostorno i urbanističko planiranje je delatnost od javnog značaja, koja ima za cilj upravljanje prostorom i prostornim razvojem tako da se usvojena načela sprovode od najvišeg, republičkog, do lokalnog nivoa, i da se pri tome područja posmatraju celovito, u kontekstu širih teritorija – horizontalna i vertikalna koordinacija planiranja. Sama reč planiranje upućuje da se radi o aktivnosti koja se (i) unapred, planski osmišljava, (ii) sistemski sprovodi, a (iii) efekti planiranja se posmatraju, prate i vrednuju, i (iv) postaju baza za sledeće faze iste aktivnosti, tako da se proces koriguje i usmerava u skladu sa promovisanim vrednostima i ciljevima, a na osnovu prethodno ostvarenih rezultata.
U radu istražujemo ključne aspekte (iii) – monitoringa i evaluacije planova, sa idejom da se prepoznaju konkretni (a) proceduralni koraci / faze i (b) bazični kriterijumi za svaki od njih koje je potrebno pratiti, kako bi se utvrdili efekti plana u odnosu na postavljene ciljeve. Naravno, takav poduhvat prevazilazi obim i kapacitete ovog istraživanja, ali ostaje pretenzija na postavljanje – makar i nepotpune, osnovne matrice procesa, i skretanje pažnje skupa na praktične aspekte ove važne teme.
KEYWORDS / KLJUČNE REČI:
REFERENCES / LITERATURA:
- Bodrijar, Žan (1991) Simulakrumi i simulacija,, Novi Sad: Ip. Svetovi,
- Đokić, J., Graovac, A., Radovanović, K., & Slavković, L. (2023). Evaluacija i efekti sprovođenja planova generalne regulacije. XII naučno-stručni skup sa međunarodnim učešćem Planska i normativna zaštita prostora i životne sredie. Novi Pazar: Asocijacija prostornih planera Srbije, Univerzitet u Beogradu – Geografski fakultet.
- Đokić, J., Graovac, A., Slavković, L., & Radovanović, K. (2023). Planning Belgrade in reverse: questioning strategic planning in practice. IRASA International Scientific Conference Science, Education, Technology, and Inovation SETI V 2023.
- Graovac, A., Đokić, J., Teofilović, A., & Teofilović, V. (2021). Uloga i dometi generalnog urbanističkog plana u savremenom planiranju Beograda. Arhitektura i urbanizam, 52, 7-15.
- Radovanović, K., Milovanović Rodić, D., Graovac, A., Slavković, L., Jerinić, J., Maruna, M., & Đokić, J. (2022). Razmere eProstora – ima li mesta za javnost? Kriticka analiza predloga koncepta politike o reformi e-Prostora i reformi prostornog i urbanističkog planiranja u RS,. Međunarodna konferencija 18. Letnja škola urbanizma i održivog razvoja (str. 229-238). Vrnjačka Banja: Udruženje urbanista Srbije, Republički geodetski zavod.
- UN-Habitat. (2020). Monitoring and Evaluating National Urban Policy: A Guide. Nairobi: UN-Habitat.
- UN-Habitat (2020) Our City Plans: An Incremental and Participatory Toolbox for Urban Planning, Nairobi: United Nations Human Settlements Programme
Zeković, S., Vujošević, M., Bolay, J.-C., Cvetinović, M., Živanović Miljković, J., & Maričić, T. (2015). Planning and land policy tools for limiting urban sprawl: The example of Belgrade. Spatium, 33, 69-75. - Zeković, S. (2008) Evaluation of the current urban land systemin Serbia, Spatium, 17-18, pp. 55-60
- Đokić, J., & Graovac, A. (2021). Urbano nasleđe i diverzitet stambenih tipologija u savremenom Beogradu. U O. Vučković, & R. Mrlješ (Ur.), XI Naučno-stručna konferencija sa međunarodnim učešćem: Graditeljsko nasleđe i urbanizam (str. 190-203). Beograd: Zavod za zaštitu spomenika kulture grada Beograda.
- Zakon o planiranju i izgradnji “Službeni glasnik RS”, br. 72/09, 81/09 – ispravka, 64/10 – US, 24/11, 121/12, 42/13 – US, 50/13 – US, 98/13 – US, 132/14, 145/14, 83/18, 31/19, 37/19 – dr. zakon, 9/20, 52/21 i 62/23.
- Zakon o planskom sistemu Republike Srbije, „Službeni glasnik RS“, broj 30/18
- Priručnik za analizu efekata javnih politika i propisa (2020), Vlada Republike Srbije, Republički sekretarijat za javne politike
- Strategija održivog urbanog razvoja RS do 2030. godine „Službeni glasnik RS“, broj 47/19
- Uredba o metodologiji upravljanja javnim politikama, analizi efekata javnih politika i propisa i sadržaju pojedinačnih dokumenata javnih politika, „Službeni glasnik RS“, broj 8/19