Usklađivanje pravnog sistema Srbije sa standardima Evropske unije (2024) (str. 205-215)
AUTOR(I) / AUTHOR(S): Dejan Vučinić 
DOI: 10.46793/7623-143-0.205V
SAŽETAK / ABSTRACT:
Srbija je jedna od retkih zemalja koja se može pohvaliti dugom tradicijom kada je reč o upravnom sudstvu. Rana spoznaja o potrebi za ovakvim načinom kontrole uprave nije rezultirala brzim uvođenjem upravnih sudova, već je u datim istorijskim prilikama trasirala put ka uspostavljanju upravnog sudstva kakvo danas poznajemo, oslikanog u instituciji jedinstvenog upravnog suda Republike Srbije.
O značaju sudske kontrole govori u prilog borba koja se odigravala u evropskim državama HIH veka, za uspostavljanje pravne države zasnovane na načelu zakonitosti, a koja podrazumeva kontrolu akata javne vlasti i veće zaštite prava pojedinaca osloncem na pravna merila. Ideja i smisao sudske kontrole uprave u svim zemljama ostali su isti ali način na koji je sudska kontrola institucionalno uobličena i organizovana je različit.
Srbija je po francuskom uzoru osniva Državni savet i prihvatila francuski model upravnog sudstva. Međutim, razvojni put upravnog sudstva neće konstantno ići uzlaznom putanjom, već će biti u značajnoj meri uslovljen spoljašnjom i unutrašnjim borbom za samostalnost, prevlast, a kasnije i svetskim ratovima i novom društveno-političkom ideologijom.
Cilj rada je da se na sistematičan način izloži i sagleda dosadašnji razvoj upravnog sudstva u Srbiji kako bi se odredile glavne karakteristike domaćeg upravnog sudstva i sagledali pravci budućeg razvoja.
KLJUČNE REČI / KEYWORDS:
upravno sudstvo, načelo zakonitosti, Državni savet, kontrola uprave, Upravni sud
LITERATURA / REFERENCES:
- Ivanović, J., Istorijski razvoj upravnog sudstva Srbije, Zbornik radova 150 godina upravnog spora u Srbiji 1869-2019, Beograd, 2019.
- Ivanović, J., Upravni sud Republike Srbije 2010-2019, Arhiv za pravne i društvene nauke, br. 3-4/2019.
- Milkov, D., O upravnom sporu u Srbiji, Zbornik radova Pravnog fakulteta u Novom Sadu, br. 3/2011.
- Radošević, R., Organizacija upravnog sudstva, Zbornik radova Pravnog fakulteta u Novom Sadu, br. 3/2014.
- Ustrojenije Državnog sovjeta, Novine serbske, br. 119 od 29. avgusta 1861. godine.
- Zakon o poslovnom redu u Državnom savetu, Srpske novine, br. 127 od 24. oktobra 1870. godine i br. 128 od 28. oktobra 1870. godine.
- Zakon o Državnom savetu i upravnim sudovima, Službene novine Kraljevine SHS, br. 111 od 22. maja 1922. godine.
- Uredba o Državnom savetu i upravnim sudovima, Službene novine Kraljevine SHS, br. 196 od 6. septembra 1922. godine.
- Zakon o opštem upravnom postupku, Službene novine Kraljevine Jugoslavije, br. 271 od 25.11.2030. godine.
- Zakon o upravnim sporovima, Sl. list FNRJ, br. 23/52.
- Ustav SFRJ, Slu. list SFRJ, čl. 224.
- Zakon o redovnim sudovima, Sl. glasnik SRS, br. 52/74.
- Ustav SRJ, Sl. list SRJ, br. 1/90.
- Ustav SRJ, Sl. list SRJ, br. 1/92.
- Zakon o sudovima, Sl. list SRJ, br. 46/91.
- Zakon o upravnim sporovima, Sl. list SRJ, br. 46/96.
- Zakon o uređenju sudova, Sl. glasnik RS, br. 63/2001, 42/2002 i 27/2003.
- Zakon o uređenju sudova Sl. glasnik RS, br. 10/23.
- Ustav Republike Srbije, Sl. glasnik RS, br. 98/2006 i 115/2021.
- https://www.vrh.sud.rs/sr-lat/istorijat-nastanka-sudske-vlasti-u-srbiji