„RELIGIJA TRAGANJA“: INTERTEKSTUALNI I INTERMEDIJALNI HORIZONT STRIPOVA O KORTU MALTEZEU

Nasleđe 54 (2023), str. 217-235

AUTOR(I): Marija V. Lojanica

E-ADRESA: marija.lojanica@filum.kg.ac.rs

Download Full Pdf   

DOI: 10.46793/NasKg2354.217L

SAŽETAK:

Strip-opus Huga Prata može se smatrati jednim od najznačaj- nijih doprinosa savremene italijanske umetnosti globalnoj kul- turi budući da je otvaranje izložbe njegovih crteža u državnom muzeju Gran Pale u Parizu 1986. godine prepoznato kao početna tačka institucionalne legitimacije devete umetnosti. U istom kontekstu, važno je pomenuti i stav Umberta Eka koji Pratovu Baladu o slanom moru smatra prvorazrednim kulturnim događajem, sagledavajući je u ključu transcendiranja ne samo domena popu- larne kulture već i do tada poznatih literarnih formi putem fuzije književnog i strip diskursa. Shodno tome, cilj rada jeste ispitivanje intermedijalnih adaptacija Pratovih stripova o Kortu Maltezeu, s osobitim osvrtom na odjeke koje su ovi lite- rarno-vizuelni umetnički tekstovi imali u srpskoj književ- nosti. Takođe, analizirajući stilske, semiotičke, narativne i tematsko-idejne osobenosti definisanog korpusa,  nastojaćemo  da dokažemo hipotezu koja se tiče presudnog uticaja anglo-ame- ričke literarne tradicije na konstituisanje poetike Huga Prata. Ovakav pristup omogućiće  čitanje  stripova  o  Kortu  Maltezeu u širem kontekstu avanturističke proze, što će nužno otvo- riti i pitanje ideološkog i ontološkog statusa ovog književnog žanra. Tekst, dakle, nastoji da odgovori na sledeća pitanja: da li je imperativ „beskorisnog traganja” onaj impuls koji pokreće pro- izvodnju novih svetova u procepima između stvarnosti, halucina- cije, snova i mašte; ako pretpostavimo da je proizvodnja značenja literarnog teksta na horizontu recipijenta u svojoj biti lutanje, neizvestan, rizičan, pa i opasan poduhvat koji računa na slučajni uspeh, može li se tvrditi da je svaki književni tekst avanturi- stički tekst: da li je knjiga put, a put – knjiga, te da li je perma- nentni pokret ontološka determinanta humaniteta.

KLJUČNE REČI:

Korto Malteze, intermedijalnost, intertekst, avanturistička proza, ontologija, pokret

LITERATURA:

  • Bakić 2000: I. Bakić, Korto Malteze – Poslednji pustolov, Čačak: Gradac, br. 134–135, dostupno na: <https://fenomeni.me/korto-malteze-poslednji-romantic- ni-pustolov/>, 9. 11. 2022.
  • Borovina 2012: J. Borovina, Istorija određena današnjicom: o romanu Sudbina i komentari Radoslava Petkovića, u: Letopis Matice srpske, God. 188, mart 2012, knj. 489, sv. 3, Novi Sad: Matica srpska, 369–386.
  • Bošković 2018: D. Bošković, Ave Maria!, Beograd: Samizdat.
  • Damjanov 1988: S. Damjanov, Proširivanje prostora proznog izraza, Novi Sad: Leto- pis Matice srpske, God. 164, knj. 442, sv. 6, 875–876.
  • Đukanović, Zoran. Belina u stripu. 30. 5. 2006. <https://www.stripovi.com/index.asp?page=column-view&ColumnID=18>, 30. 10. 2022.
  • Eco, Umberto. Imperfect Geography of Corto Maltese. August 2005. <https://www. cartonionline.com/en/Events/show_hugo_pratt/Umberto_Eco_on_Ballata_ del_mare_salato.htm>, 10. 10. 2022.
  • Eliot 1991: T. S. Eliot, Tradicija i individualni talenat, u: P. Milosavljević, Teorijska misao o književnosti, 469‒475, Novi Sad: Svetovi.
  • Pantić 1994: M. Pantić, Radoslav Petković: Priča iz vrta sa stazama koje se račvaju, u: Aleksandrijski sindrom II (Ogledi i kritike o savremenoj srpskoj prozi), Beograd: Srpska književna zadruga, 171.
  • Petković 2022: R. Petković, Sudbina i komentari, dopunjeno izdanje, Beograd: Laguna.
  • Pištalo 1996: V. Pištalo, Kačenje za Kortov brod, Beograd: Reč, temat Hugo Prat 1927–1995, priredio Aleksandar Nikolić, dostupno na: <https://www.rastko. rs/strip/delo/11056>, 9. 11. 2022.
  • Pištalo 2009: V. Pištalo, Korto Malteze, Zrenjanin, Novi Sad: Agora.
  • Pratt 2012: H. Pratt, Corto Maltese, Favola di Venezia, Milano: Rizzoli-Lizard.
  • Pratt, Fuga, Vijanelo 2015: H. Prat, G. Fuga, L. Vijanelo, Tajna Venecija Korta Maltezea: Magične i skrivene rute, Beograd: Ukronija.
  • Prat 2016: H. Prat, Korto Malteze, U znaku Jarca, Beograd: Darkwood.
  • Prat 2017: H. Prat, Corto Maltese, The Ballad of the Salt Sea, New York: Universe Publishing.
  • Prat 2020: H. Prat, Korto Malteze, U Sibiru, Beograd: Darkwood. Prat 2022: H. Prat, Korto Malteze, Helvećani, Beograd: Darkwood.
  • Ptifo 2011: D. Ptifo, Hugo Prat: Želja da se bude beskoristan, Sećanja i razmišljanja, Beograd: Službeni glasnik.
  • Stefanović 1996: Z. Stefanović, Veseli fantom Slobode, Beograd: Reč, temat Hugo Prat 1927–1995, priredio Aleksandar Nikolić, dostupno na: <http://www.rastko. rs/strip/delo/11058>, 9. 11. 2022.
  • Stefanović, Zoran. Ostrvska priča, drama, <http://www.rastko.rs/rastko/delo/11059>, avgust 2007. Rastko. 5. 10. 2022.
  • Šaponja 1987: N. Šaponja, Nostalgija za nedostižnim, Novi Sad: Polja: mesečnik za umetnost i kulturu, god. 33, br. 346, 554.
  • Trevisani, Alessandro. Il Marinaio Gentiluomo Che Ha Attraversato La Storia. Amico Di Rasputin, Dall’ Oceania All’ Argentina Senza Concedersi l’ Amore.” Corriere Della Serra, June 30 2010. <http://archiviostorico.cor- riere.it/2010/giugno/30/marinaio_gentiluomo_che_attraversato_storia_ co_9_100630062> 5. 10. 2022.