Nasleđe 57 (2024) [127-136]
AUTOR(I) / AUTHOR(S): Svetlana M. Slijepčević Bjelivuk 
DOI: 10.46793/NasKg2457.127SB
SAŽETAK /ABSTRACT:
U ovom istraživanju bavimo se konceptom prijatelja u srpskom javnom diskursu, s posebnim fokusom na medijski i politički diskurs u domenu međunarodnih odnosa, kao odraza društvenih i geopolitičkih promena. Za formiranje korpusa koristili smo elektronski korpus Javni diskurs u Republici Srbiji (PDRS) i aplikaciju za prikupljanje komentara na društvenim mrežama Bigboksdejta. Koncept prijatelja opstaje na osnovu načela pojednostavljivanja slike sveta (opozicije prijatelj : neprijatelj) i veoma se često upotrebljava kao svojevrsna manipulativna strategija u javnom diskursu. Cilj rada je ispitati eventualne promene u stereotipima i uverenjima govornika srpskog jezika, izazvane aktuelnom društvenom krizom, kao i dati širi inventar jezičko-stilskih sredstava koji učestvuju u stvaranju koncepta prijatelja u javnom diskursu, čime se daje doprinos i boljem razumevanju drugih koncepata koji se razvijaju u javnom diskursu uopšte i koji su neretko uslovljeni i podređeni manipulativnim i ubeđivačkim funkcijama. Naše istraživanje pokazuje da su stereotipi i uverenja vezana za Ruse pretrpeli promene, kao i da se nekadašnji tradicionalni i stabilni stereotip prema njima koristio za izgradnju negativnog sentimenta tokom kriznog perioda u Ukrajini.
KLJUČNE REČI / KEYWORDS:
koncept, javni diskurs, medijski diskurs, kritička analiza diskursa
PROJEKAT:
Istraživanje sprovedeno uz podršku Fonda za nauku Republike Srbije, 7750183, Javni diskurs u Republici Srbiji – PDRS / This research was supported by the Science Fund of the Republic of Serbia, #GRANT 7750183, Public Discourse in the Republic of Serbia – PDRS.
LITERATURA/ REFERENCES:
- Vodak 1984: R. Wodak, Determination of Guilt: Discourse in Courtroom, Language and Power, SAGE, 89–101.
- Đukić 2019: Đukić, Marijana. Lingvokulturološka analiza koncepta prijateljstvo u srpskom jeziku i srpskoj kulturi. O vrednostima u srpskom jeziku, u: Dejan Ajdačić (ur.), Zbornik etnolingvističkih radova 2, Beograd: Alma, 60−95.
- Katnić Bakaršić 2012a: M. Katnić-Bakaršić, Između diskursa moći i moći diskursa, Zagreb: Naklada Zoro.
- Katnić Bakaršić 2012b: M. Katnić-Bakaršić, Uloga zamjenica mi i oni u konstrukciji odnosa moći u diskursu, u: Bosanskohercegovački lingvistički kongres, Knjiga I, Sarajevo: Slavistički komitet, 399–407.
- Lazić Konjik, Ristić 2020: I. Lazić Konjik, S. Ristić, Koncept NAROD u rečnicima srpskog (srpskohrvatskog) jezika, Glasnik Etnografskog instituta SANU, 68, Beograd, 453–466.
- Masolf 2015: A. Musolff, Political Metaphore Analysis. Discourse and Scenarios, London: Bloomsbury.
- Menc 1989: F. Menz, Manipulation strategies in newspapers: a program for critical linguistics, in: Ruth Wodak (ed.), Language, Power and Ideology, Amsterdam: John Benjamins, 227–281.
- Nikolić, Slijepčević Bjelivuk 2022: M. Nikolić, S. Slijepčević Bjelivuk, Srpski javni diskurs u pandemiji, Monografije 33, Beograd: Institut za srpski jezik.
- Popović 2014: Lj. Popović, Stereotip stranca u ukrajinskom, ruskom i srpskom folk- loru, u: Lj. Radenković (ur.), Narodna kultura Srba između Istoka i Zapada, Balkanološki institut SANU, Beograd, 77–112.
- Ristić, Lazić Konjik 2020: S. Ristić, I. Lazić Konjik. Kognitivni pravac u srpskoj etno- lingvistici – počeci razvoja i aktuelni problemi, Monografije 29, Beograd: Institut za srpski jezik SANU.
- Silaški, Đurović 2011: N. Silaški, T. Đurović, The NATURAL FORCE metaphor in the conceptualisation of the global financial crisis in English and Serbian, Zbornik Matice srpske za filologiju i lingvistiku, LIV/1, Novi Sad, 227–245.
- Slijepčević Bjelivuk 2021: S. Slijepčević Bjelivuk, Reklamno-propagandni žanr u srpskom političkom diskursu, Beograd: Institut za srpski jezik SANU.
- Slijepčević Bjelivuk, Nikolić 2021: S. Slijepčević Bjelivuk, M. Nikolić, Javni diskurs u periodu epidemije kovida, Srpski jezik, 26, Beograd, 253–267.