ADJEKTIVNI INTENZIFIKATORI U SAVREMENOM SRPSKOM JEZIKU

Nasleđe 57 (2024) [31-41]

AUTOR(I) / AUTHOR(S): Ana M. Janjušević Oliveri

Download FullPdf  

DOI: 10.46793/NasKg2457.031JO

SAŽETAK /ABSTRACT:

U ovom radu ispituju se adjektivni intenzifikatori, tj. pridjevi i pridjevske zamjenice koji u određenim kontekstualnim uslovima razvijaju funkciju intenziviranja. Cilj istraživanja jeste da pokaže koja semna struktura pogoduje realizaciji pojačajne funkcije pridjeva i da utvrdi intenzifikatorski tip  ostvaren  udruživanjem  pridjevskog  modifikatora i imenske riječi (najčešće imenice, ali i lične zamjenice i pridjeva), kao i da razjasni tip sintaksičkog odnosa između nadređenog supstantiva/adjektiva i adjektivnog intenzifikatora. Istraživanje je zasnovano  na  materijalu  ekscerpiranom iz književnoumjetničkih i publicističkih tekstova, a kao dopunski poslužio je elektronski korpus srWac.

KLJUČNE REČI / KEYWORDS: 

adjektivni intenzifikator, pridjev, pridjevska zamjenica, sema intenzivnosti, graduativna intenzifikacija, faktivna intenzifikacija

Projekat:

Ovo istraživanje podržalo je Ministarstvo nauke, tehnološkog razvoja i inovacija Republike Srbije (Ugovor br. 451-03-66/2024-03/200184).

LITERATURA/ REFERENCES:

Izvori
  • Andrić 1976: I. Andrić, Ex Ponto. Nemiri. Lirika, Sabrana djela Ive Andrića, knj.    11, Sarajevo: Svjetlost – Zagreb: Mladost – Beograd: Prosveta – Ljubljana: Državna založba Slovenije – Skopje: Misla.
  • Bećković 2006: M. Bećković, O međuvremenu, Beograd: Politika – Narodna knjiga. [orig.] M. Bećković, O međuvremenu, Beograd: Politika – Narodna knjiga.
  • Bulatović 2000: M. Bulatović, Crveni petao leti prema nebu, Novi Sad: Stylos.
  • Crnjanski 2004: M. Crnjanski, Seobe, druga knjiga, Podgorica: Biblioteka Vijesti.
  • Ćopić 1985: B. Ćopić, Delije na Bihaću, Sabrana dela Branka Ćopića, knj. 15, Beograd: Prosveta.  [orig.]  B.  Ćopić,  Delije  na  Bihaću,  Sabrana  dela  Branka Ćopića, knj. 15, Beograd: Prosveta.
  • Jovanović 2004: M. Jovanović, Spletkarenje sa sopstvenom dušom, Beograd: Caligraph. [orig.] M. Jovanović, Spletkarenje sa sopstvenom dušom, Beograd: Caligraph.
  • Kovačević 2003: M. Kovačević, Srpski jezik i srpski jezici, Beograd: SKZ–BIGZ. [orig.] M. Kovačević, Srpski jezik i srpski jezici, Beograd: SKZ–BIGZ.
  • Lalić 2004: M. Lalić, Svadba, Podgorica: Biblioteka Vijesti.
  • Mihailović 1989: D. Mihailović, Kad su cvetale tikve, Beograd: BIGZ–SKZ.
  • Pobjeda 2008: Pobjeda, br. 15377, god. LXIV, 29. 9. 2008. [orig.] Pobjeda, br. 15377, god. LXIV, 29. 9. 2008.
  • Selimović 1999: M. Selimović, Derviš i smrt, Podgorica: Unireks – Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. [orig.] M. Selimović, Derviš i smrt, Podgorica: Unireks – Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. www.clarin.si/ske/#dashboard?corpname=srwac>.
Literatura
  • Janjušević 2011: A. Janjušević, Načini intenzifikacije sintaksičkih jedinica u savre- menom srpskom jeziku, doktorska disertacija, Kragujevac: Filološko- umetnički fakultet. [orig.] Janjušević 2011: A. Janjušević, Načini intenzifikacije sintaksičkih jedinica u savremenom srpskom jeziku, doktorska disertacija, Kragujevac: Filološko-umetnički fakultet.
  • Janjušević Oliveri 2010: A. Janjušević Oliveri, Kategorija intenzifikacije u savre- menom srpskom jeziku, Luča: ččasopis za filozofiju i teoriju kulture i društva, XXIV, Nikšić, 249‒258. [orig.] Janjušević Oliveri 2010: A. Janjušević Oliveri, Kategorija intenzifikacije u savremenom srpskom jeziku Luča: časopis za filozofiju i teoriju kulture i društva, XXIV, Nikšić, 249‒258.
  • Janjušević Oliveri 2015: A. Janjušević-Oliveri, Prilozi sa intenzifikatorskom funk- cijom u savremenom srpskom jeziku, Srpski jezik – studije srpske i slovenske, XX, 195‒209. [orig.] Janjušević-Oliveri 2015: A. Janjušević-Oliveri, Prilozi sa intenzifikatorskom funkcijom u savremenom srpskom jeziku, Srpski jezik – studije srpske i slovenske, XX, 195‒209.
  • Janjušević Oliveri 2019: A. Janjušević Oliveri, Status lekseme sam u savremenom srpskom jeziku, Naš jezik, L, sv. 2, 123–129. [orig.] Janjušević Oliveri 2019: A. Janjušević Oliveri, Status lekseme sam u savremenom srpskom jeziku, Naš jezik, L, sv. 2, 123–129.
  • Kovačević 1998: M. Kovačević, Sintaksa složene rečenice u srpskom jeziku, Beograd: Raška škola – Srbinje: Prosvjeta. [orig.] Kovačević 1998: M. Kovačević, Sintaksa složene rečenice u srpskom jeziku, Beograd: Raška škola – Srbinje: Prosvjeta.
  • Kuljanin 2017: S. Kuljanin, Komparacija  kroz  leksiku  i  semantiku,  Beograd:  Jasen. [orig.] Kuljanin 2017: S. Kuljanin, Komparacija kroz leksiku i semantiku, Beograd: Jasen.
  • Nikitin 2006: M. V. Nikitin, Kurs lingvisticheskoi semantiki, Sankt – Peterburg: RGPU im. A. I. Gercena. [orig.] Nikitin 2007: M. V. Nikitin, Kurs lingvističeskoй semantiki, Sankt – Peterburg: RGPU im. A. I. Gercena.
  • Nikolić 2014: M. Nikolić, Kategorija stepena u srpskom jeziku – složena rečenica, Beograd: Institut za srpski jezik SANU. [orig.] Nikolić 2014: M. Nikolić, Kategorija stepena u srpskom jeziku – složena rečenica, Beograd:  Institut za srpski jezik SANU.
  • Palić 2016: I. Palić, O pojačajnim pridjevima, Riječki filološki dani 10, Rijeka: Filozofski fakultet u Rijeci.
  • Piper, Klajn 2013: P. Piper, I. Klajn, Normativna gramatika srpskog jezika, Novi Sad: Matica srpska. [orig.] Piper, Klajn 2013: P. Piper, I. Klajn, Normativna gramatika srpskog jezika, Novi Sad: Matica srpska.
  • Ristić 1990: S. Ristić, Načinski prilozi u savremenom srpskohrvatskom jeziku, Beograd: Institut za srpski jezik SANU. [orig.] Ristić 1990: S. Ristić, Načinski prilozi u savremenom srpskohrvatskom jeziku, Beograd: Institut za srpski jezik SANU.
  • Radić-Dugonjić 1999: M. Radich-Dugonich, Semanticheskoe iadro i ego mesto v komleksnoi strukture leksičeskogo značenia slova, u: S. Ristić, M. Radić- Dugonjić, Reč. Smisao. Saznanje, Beograd: Filološki fakultet. [orig.] Radić- Dugonjić 1999: M. Radič-Dugonič, Semantičeskoe яdro i ego mesto v komleksnoй strukture leksičeskogo značeniя slova, u: S. Ristić, M. Radić-Dugonjić, Reč. Smisao. Saznanje, Beograd: Filološki fakultet.
  • RMS: Rečnik srpskohrvatskog književnog jezika, knj. 1‒6. Novi Sad: Matica srpska – Zagreb: Matica hrvatska, 1967–1976. [orig.] RMS: Rečnik srpskohrvatskog književnog jezika, knj. 1‒6. Novi Sad: Matica srpska – Zagreb: Matica hrvatska, 1967–1976.
  • Rodionova 2005: S. E. Rodionova, Semantika intensivnosti i ee vyrazhenie v sovre- mennom russkom iazyke, Problemy funkcionalnoi garmmatiki: Polevye struktury, SPB: Nauka, 150–168. [orig.] Rodionova 2005: S. E. Rodionova, Semantika intensivnosti i ee vыraženie v sovremennom russkom яzыke, Problemы funkcionalьnoй garmmatiki: Polevыe strukturы, SPB: Nauka, 150–168.
  • Terenteva 2014: E. V. Terenteva, Semanticheskoe soderzhanie prilagatelnyh v funkcii sobstvenno intensifikatorov, Vestnik Nizhegorodskogo universiteta im. N. I. Lobochevskogo, No 5, 134–139. [orig.] Terenteva 2014: E. V. Terenteva, Semantičeskoe soderžanie prilagatelьnыh v funkcii sobstvenno intensifikatorov, Vestnik Nižegorodskogo universiteta im. N. I. Lobočevskogo, No 5, 134–139.
  • Volf 1985: E. M. Volf, Funkcionalnaia semantika ocenki, Moskva: Nauka. [orig.] Volf 1985: E. M. Volьf, Funkcionalьnaя semantika ocenki, Moskva: Nauka.