MULTIMODALNOST U NASTAVNOM MATERIJALU ZA SRPSKI KAO STRANI PUTEM KRATKE VIDEO-FORME NA PRIMERU ŠKOLE SERBIAN CORNER

AUTOR(I) / AUTHOR(S): Jelena M. Pavlović Jovanović

Download Full Pdf   

DOI: 10.46793/LIPAR90.075PJ

SAŽETAK / ABSTRACT:

U radu smo se bavili kvalitativnom analizom kratke video-forme tzv. šortsa na Jutjub kanalu škole srpskog jezika kao stranog Serbian corner. Šortsi su kratak video-format koji se javio u skorije vreme i služi za brzu i laku komunikaciju sa publikom uz mala ulaganja. Pogodan je za format edukativnog videa jer je kratak, fokusiran na jednu temu i poziva na akciju. Analiza je sprovedena kvalitativno, a analizirani su različiti korišćeni modaliteti. Zapaženo je korišćenje sledećih modaliteta: videa, govora na srpskom jeziku, govora na engleskom jeziku, titlova na srpskom, titlova na engleskom jeziku, slika, gestova, mimike i zvuka. Uočen je razvoj forme šortsa od audio-zapisa sa slikom do videa, koji kombinuju tri ili četiri modaliteta u jednom. Korišćenje više modaliteta olakšava recepciju poruke strancu kome srpski nije maternji jezik. Multimodalnost omogućava pozitivnu redundantnost, koja je uslovljena načinom na koji se prima poruka. Ovakvi šortsi istovremeno obavljaju i edukativnu i promotivnu funkciju. Zapaženo je pet vrsta šortsa, od kojih je najdominantniji frontalni, u kome nastavnica objašnjava određenu temu. Sprovedeno istraživanje ukazuje na velike potencijale multimodalnosti u nastavi srpskog kao stranog u okruženju privatnih škola, posebno u eri dominacije IKT tehnologija.

KLJUČNE REČI / KEYWORDS:

srpski kao strani, multimodalnost, edukativni video, IKT tehnologija

PROJEKAT / ACKNOWLEDGEMENT:

Istraživanje sprovedeno u radu finansiralo je Ministarstvo nauke, tehnološkog razvoja i inovacija Republike Srbije (Ugovor o prenosu sredstava za  finansiranje naučnoistraživačkog rada istraživača na akreditovanim visokoškolskim ustanovama u 2026. godini broj: 451-03-33/2026-03/ 200198).

LITERATURA / REFERENCES:

• Anđelković 2016: S. Anđelković, Jugoslovenski i srpski film – bogatstvo u nastavi srpskog kao stranog, u: V. Krajišnik (ured.), Srpski jezik kao strani u teoriji i praksi III, Beograd: Filološki fakultet, 387–397.
• Aslan, Butabajeva Sirojitdinovna 2025: E. Aslan, M. Butabaeva Sirojitdinovna, Language learning made short and sweet? Exploring student perceptions of microcelebrity teacher reels on Instagram, Linguistics and Education, 88, 1–13.
• Bjelaković, Ajdžanović 2011: I. Bjelaković, J. Ajdžanović, Onlajn kurs srpskog jezika kao stranog: koncipiranje i realizacija, u: V. Krajišnik (ured.), Srpski jezik kao strani u teoriji i praksi II, Beograd: Filološki fakultet, 289–297.
• Veljković, Stanković 2007: D. Veljković Stanković, Primena interneta u nastavi stranog jezika, u: M. Dešić (ured.), Srpski jezik kao strani u teoriji i praksi I, Beograd: Filološki fakultet, 185–194.
• Veljković Stanković 2016: D. Veljković Stanković, Korišćenje humorističkih tekstova u nastavi srpskog kao stranog, u: V. Krajišnik (ured.), Srpski jezik kao strani u teoriji i praksi III, Beograd: Filološki fakultet, 333–346.
• Vidosavljević 2023: M. Vidosavljević, Značaj multimodalnosti u onlajn nastavi srpskog kao stranog, Priština – Leposavić: Baština, sv. 59, Priština – Leposavić, 83–91.
• Vidosavljević 2024: M. Vidosavljević, Multimodalni tekstovi u procesu učenja stranih jezika, Priština – Leposavić: Baština, sv. 64, Priština – Leposavić, 351–362.
• Goljak 2007: S. Goljak, Tematski audio rečnik u nastavi srpskog kao stranog, u: M. Dešić (ured.), Srpski jezik kao strani u teoriji i praksi I, Beograd:
• Filološki fakultet, 165–172.
• Đukić Mirzajanac, Janković 2020: M. Đukić Mirzajanac, N. Janković, Asinhrona i sinhrona komunikacija posredovana računarom u nastavi stranih jezika, Kragujevac: Lipar, 71, Kragujevac, 213–231.
• Ivanović 2024: J. Ivanović, Vizuelna sredstva (slika i fotografija) u udžbenicima srpskog jezika kao stranog, Beograd: Slavistika, XXVIII/2, Beograd, 297–315.
• Ilić Marković 2011: G. Ilić Marković, Upotreba savremenih tehnologija u nastavi stranih jezika: elektronska platforma „Nema problema”, u: V. Krajišnik (ured.), Srpski jezik kao strani u teoriji i praksi II, Beograd: Filološki fakultet, 364–380.
• Jelić Kubirdou 2007: M. Jelić-Kuburidou, Upotreba muzike i DVD-ja u programiranoj nastavi srpskog kao stranog, u: M. Dešić (ured.), Srpski jezik kao strani u teoriji i praksi I, Beograd: Filološki fakultet, 201–206.
• Makredi 2025: H. Macready, YouTube Shorts: Everything you need to know in 2025. ‹https://blog.hootsuite.com/youtube-shorts/›. 01.12.2025. 
• Marković 2023: M. Marković, Mogućnosti i realizacija nastave srpskog jezika kao stranog preko interneta, u: V. Krajišnik (ured.), Srpski jezik kao strani u teoriji i praksi V, Beograd: Filološki fakultet, 187–199.
• Malik 2025: N. I. Malik,  M. M. Ramzan, Z. Malik, I. Tariq, S. Shafiq, The Rise of Reels: Analyzing the Communicative Power of Short-Form Videos on Social Media, Qlantic Journal of Social Sciences 6(2): 138–145, 10.55737/qjss.vi-ii.25350. Matrusova 2016: A. Matrusova, Pesme u nastavi srpskog kao stranog, Srpski jezik kao strani u teoriji i praksi III, Beograd: Filološki fakultet, 379–385. Milosavljević 2022: M. Milosavljević, Kako samostalno učiti jezik posredstvom internet resursa: teorijski i praktični aspekti, Kragujevac: Lipar, 77, Kragujevac, 213–232.
• Milićević Dobromirov 2020: N. Milićević Dobromirov, Internet kursevi srpskog jezika, u: V. Krajišnik (ured.), Srpski jezik kao strani u teoriji i praksi IV, Beograd: Filološki fakultet, 475–486.
• Miljković 2020: M. Miljković, Srpski online – nove mogućnosti za učenike i nastavnike, u: Srpski jezik kao strani u teoriji i praksi IV, Beograd: Filološki fakultet, 487–498.
• Mohamed Asakhi, Fakhruriana 2023: S. Mohammad Assakhi, Ria Fakhrurriana, Short Videos on Social Media as Catalysts for English Language Learning Beyond the Classroom, BATARA DIDI English Language Journal 2(3), 131–140.
• Novaković 2025a: A. Novaković, Nastava srpskog kao stranog u XXI veku, Niš: Filozofski fakultet.
• Novaković 2025b: A. Novaković, Funkcionalni nastavni materijali za savladavanje srpskog kao stranog, Oktoih, XV/16 (2025), 109–120.
• Perišić 2017: J. Perišić, Autentičnost tekstova u nastavi srpskog kao stranog jezika na višim nivoima učenja, Novi Sad: Metodički vidici, 8, Novi Sad, 233–249. 
• Pajić i dr. 2020: S. Pajić, D. Đorđević, K. Marković, Audio-vizuelna sredstva u nastavi stranih jezika struke, Beograd: Komunikacija i kultura online, god. XI, br. 11, Beograd, 160–172.
• Spasić 2021: N. Spasić, Upotreba veb-alata u nastavi srpskog kao stranog, Plovdiv: Verba iuvenium, 3, Plovdiv, 209–223.
• Spasić, Novaković 2024: N. Spasić, A. Novaković, Mesto i funkcija pesama u nastavi srpskog kao stranog, Filolog, XV, 64–83.
• Subotić, Bjelaković 2011: LJ. Subotić, I. Bjelaković, Hook up! – platforma za učenje stranih jezika, u: V. Krajišnik (ured.), Srpski jezik kao strani u teoriji i praksi II, Beograd: Filološki fakultet, 281–297.
• Subotić, Dražić 2011: LJ. Subotić, J. Dražić, Informatičko-programska rešenja za koncipiranje onlajn kursa srpskog jezika, u: V. Krajišnik (ured.), Srpski jezik kao strani u teoriji i praksi II, Beograd: Filološki fakultet, 287–303.
• Tokner Glova 2023: D. J. Tockner Glova, Podcast i unutarjezičko audiovizuelno prevođenje u translatološki relevantnoj nastavi bosanskog, hrvatskog i srpskog jezika, u: V. Krajišnik (ured.), Srpski jezik kao strani u teoriji i praksi V, Beograd: Filološki fakultet, 325–335.
• Hasani i dr. 2025: M. M. Hasani, Zainuddin, Beny Hamdani, The Influence of Intagram Reels on English Vocabulary Acquisition among English Learners, International Journal of English Education and Linguistic, vol. 7, no. 11, 139–146.
• Škorić 2024: M. Škorić, Video-sadržaji namenjeni informalnom učenju srpskog kao stranog na platformi Jutjub, Anali Filološkog fakulteta, XXXVI(2), Beograd: Filološki fakultet Univerziteta u Beogradu, 2024, 149–177.