JOVANOVIĆEV METOD U PRISTUPU PROUČAVANJU POETIKE IVANA V. LALIĆA

KULTURA, OBRAZOVANJE I PAMĆENJE, Zbornik u čast profesora Aleksandra Jovanovića, 2025  (176-188 str.)

AUTOR(I) / AUTHOR(S):Bojana Stojanović Pantović

Download Full Pdf   

DOI: https://doi.org/10.46793/KOP25.176SP

SAŽETAK / ABSTRACT:

Nekoliko je važnih ishodišnih tačaka oko kojih se artikuliše metodološki pristup u proučavanju poetike Ivana V. Lalića koji je otpočeo, a potom uz veći broj mlađih nastavljača, nastavio profesor Aleksandar Jovanović (1949–2021). Najpre je to pesnikovo vezivanje za liniju tzv. neosimbolizma, specifičnog poetskog senzibiliteta jednog broja pesnika između pedesetih i šezdesetih godina HH veka, koje Jovanović definiše na svoj način. Težnja za stvaranjem druge tradicije u odnosu na onu kojom su naši savremeni pesnici bili inspirisani (pretežno francuskom međuratnom avangardom), u Lalićevom slučaju je značilo aktiviranje kulturološke matrice Mediterana i naročito Vizantije, njihove istorije, kulture i književnosti, kao i antičkog i biblijskog sveta. Lalićev duhovni stav se sve više okretao pravoslavnom hrišćanstvu, iako je specifičnim pesničkim postupkom vodio dijalog sa domaćim i stranim pesnicima raznih tradicija koje je prevodio i od kojih je, u izvesnom smislu, učio i time se formirao kao izraziti pesnik kulture. Svet u kome je raspršen smisao sučeljavao se tako u njegovoj pesničkoj slici kao vremensko-prostorni paradoks, a lirski subjekt kao podvojen na „ja” i masku, na učesnika zbivanja i svojevrsnog svedoka letopisca.

KLJUČNE REČI / KEYWORDS:

Ivan V. Lalić, Mediteran, Vizantija, pesnik kulture, neosimbolizam, postsimbolizam, postmodernizam.

PROJEKAT / ACKNOWLEDGEMENT:

LITERATURA / REFERENCES:

IZVORI
  • ANL 1976: Antologija nemačke lirike XX veka, prir. Ivan V. Lalić, Beograd: Nolit.
  • Lalić 1997: Ivan V. Lalić, Dela I–IV, prir. Aleksandar Jovanović, Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.
LITERATURA
  • Brajović 1997: Tihomir Brajović, Reči i senke. Izbor iz transsimbolističkog pesništva devedesetih, Beograd: Prosveta.
  • Veselinović 2012: Sonja Veselinović, Prevodilačka poetika Ivana V. Lalića, Novi Sad: Akademska knjiga.
  • Veselinović 2015: Sonja Veselinović, „Između saznanja i poverenja”, u: Ivan V. Lalić, prir. Sonja Veselinović, Novi Sad: Izdavački centar Matice srpske, 7–22.
  • Vijeta 1999: Lyrik des Expressionismus, Hrsg.: Silvio Vietta, Tübingen: Max Niemeyer Verlag.
  • Delić 2003: Jovan Delić, „Dijaloška priroda poezije i poetike Ivana V. Lalića”, u: Spomenica Ivana V. Lalića, ur. Predrag Palavestra, Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti, 1–15.
  • Delić 2007: Jovan Delić, „Lalićev dijalog sa savremenom srpskom poezijom – ka eksplicitnoj poetici Ivana V. Lalića”, u: Postsimbolistička poetika Ivana V. Lalića, Zbornik radova, ur. Novica Petković, Aleksandar Jovanović, Beograd: Institut za književnost i umetnost / Trebinje: Dučićeve večeri poezije, 19–59.
  • Jovanović 1994: Aleksandar Jovanović, Poezija srpskog neosimbolizma. Istorija jedne pesničke osećajnosti, Beograd: „Filip Višnjić”.
  • Jovanović 1997: Aleksandar Jovanović, „Ivan V. Lalić ili visoka mera pesničke umetnosti”, predgovor u: Ivan V. Lalić, Dela I–IV, Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, 9–83.
  • Jovanović 2019: Aleksandar Jovanović, „Geneza i sadržaj pojma neosimbolizam u drugoj polovini XX veka”, u: Periodizacija nove srpske književnosti, knj. 31, ur.
  • akademik Zlata Bojović, Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti, 303–317.
  • Jovanović 2020: Aleksandar Jovanović, „Duhovni patriotizam Ivana V. Lalića”, u: O svetlosti starijoj od nesreće, Eseji o srpskoj poeziji i kulturi, Beograd: Institut za književnost i umetnost, 395–408.
  • Lazarević di Đakomo 2003: Persida Lazarević di Đakomo, „Istorijsko-kulturni podtekst narativnosti Lalićeve pesme Aqua Alta”, Spomenica Ivana V. Lalića, ur. Predrag Palavestra, Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti, 111–128.
  • Lalić 1997: Ivan V. Lalić, „O poeziji Vojislava Ilića”, u: O poeziji, Dela, knj. IV, Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, 32–45.
  • Mikić 1999: Radivoje Mikić, Slika, ubrzanje i ogledalo. Pesnički postupak, Beograd: Narodna knjiga / Alfa, 73–124.
  • Novaković 2003: Jelena Novaković, „Ivan V. Lalić i francuska poezija”, u: Spomenica Ivana V. Lalića, ur. Predrag Palavestra, Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti, 53–66.
  • Novaković 2007: Jelena Novaković, „Fracuski autori u Lalićevim esejima”, ur. Novica Petković, Aleksandar Jovanović, Beograd: Institut za književnost i umetnost / Učiteljski fakultet, 219–244.
  • Stojanović Pantović 2007: Bojana Stojanović Pantović, „Narativnost u poeziji Ivana V. Lalića”, u: Postsimbolistička poetika Ivana V. Lalića, ur. Novica Petković, Aleksandar Jovanović, Beograd: Institut za književnost i umetnost / Učiteljski fakultet, 93–108.
  • Hin 2010: Peter Hühn, „Plotting the Lyric: Forms of Narration in Poetry“, Literator, Vol. 31, No. 3, 56, 158.
  • Hin / Kifer 2005: Peter Hühn, Jens Kiefer, Th e Narratological Analysis of Lyric Poetry (Studies in  English Poetry from 16th to the 20th Century),  Berlin – New York: Walter de Gruyter. 
  • Šeatović 2019: Svetlana Šeatović, U zaleđu Sredozemlja. Mediteran u modernoj srpskoj književnosti, Beograd: Institut za književnost i umetnost.
  • Šeatović Dimitrijević 2004: Svetlana Šeatović Dimitrijević, Tradicija i inovacija-intertekstualnost u pesništvu Ivana V. Lalića, Beograd: „Filip Višnjić”.
  • Šeatović Dimitrijević 2012: Svetlana Šeatović Dimitrijević, Deo kao celina & celina kao deo, Beograd: Institut za književnost i umetnost.
  • Šeatović Dimitrijević 2014: Svetlana Šeatović Dimitrijević, Epizacija moderne lirike: problemi poetike lirskog ciklusa: ciklus i ciklusne strukture u srpskoj poeziji 20. veka, Beograd: Institut za književnost i umetnost.