Detinjstvo 3 (2026) (23-37 str.)
AUTOR(I) / AUTHOR(S): Nikolina S. ŠURJANAC MIĆANOVIĆ 
DOI: https://doi.org/10.46793/Childhood26.3.023SM
SAŽETAK / ABSTRACT:
U radu je reč o najpopularnijoj poemi za decu Dobrice Erića – Vašaru u Topoli, povodom šezdeset godina od njenog prvog izdanja (1966). Ova poema će, pre svega, biti sagledana u širem književnoistorijskom kontekstu srpske poeme za decu 20. veka, a potom i kao deo „poemske trilogije” Dobrice Erića. Nakon toga, poemi će se pristupiti sa aspekta tekstološke analize i autorskih intervencija koje se mogu pratiti u narednim izdanjima (1977, 1995, 2004) – od umetanja čitavih pevanja, preko epizoda, songova, pa sve do izmena na nivou sintagmi i pojedinačnih reči. Poseban akcenat će biti na analizi sižejne organizacije poeme, karakterizacije lirskih junaka i njihovih podela prema ulogama koje su im u poemi dodeljene, lirskog naratora kao vodećeg kohezivnog činioca teksta, kao i na tematsko-idejnim i stilskim osobenostima dela – povezanosti karnevalskog i folklornog sa naivnim i infantilnim.
KLJUČNE REČI / KEYWORDS:
naivna poema, kanon književnosti za decu, karnevalizacija, humor, metafizički podtekst, kompozicija, tekstološka analiza
PROJEKAT / ACKNOWLEDGEMENT:
LITERATURA / REFERENCES:
IZVORI
- Erić, Dobrica. Vašar u Topoli. Beograd: Prosveta, 1966.
- Erić, Dobrica. Vašar u Topoli. Beograd: Narodna knjiga, 1977.
- Erić, Dobrica. Vašar u Topoli. Beograd: „Draganić”, 1995.
- Erić, Dobrica. Vašar u Topoli. Beograd: Narodna knjiga – Alfa, 2004.
LITERATURA
- Danojlić, Milovan. Naivna pesma – ogledi i zapisi o dečjoj književnosti. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, 2004.
- Elijade, Mirča. Sveto i profano. Novi Sad – Sremski Karlovci: Izdavačka knjižarnica Zorana Stojanovića, 2003.
- Jeknić, Dragoljub. Srpska književnost za decu – istorijski pregled 2. Beograd: MAK, 1998.
- Kajzer, Volfgang. Groteskno u slikarstvu i pesništvu. Novi Sad: Svetovi, 2004.
- Ljuštanović, Jovan. Brisanje lava – poetika modernog i srpska poezija za decu od 1951. do 1971. Novi Sad: Dnevnik, 2009.
- Marjanović, Voja. Portreti srpskih pisaca za decu. Gornji Milanovac: Dečje novine, 1998.
- Marković, Slobodan Ž. Antologija srpske poeme za decu. Beograd: SKZ, 1996.
- Marković, Slobodan Ž. Zapisi o književnosti za decu III. Beograd: Beogradska knjiga, 2003.
- Milinković, Miomir. Istorija srpske književnosti za decu i mlade. Beograd: Bookland, 2014.
- Ognjanović, Dragutin. Dečje doba. Beograd: Prijatelji dece, 1997.
- Opačić, Zorana. Antologija književnosti za decu I. Novi Sad: Izdavački centar Matice srpske, 2018.
- Opačić, Zorana. (Pre)oblikovanje detinjstva. Beograd: Učiteljski fakultet, 2019.
- Opačić, Zorana. Zavičaj u pesmi: stvaralaštvo Dobrice Erića. Zorana Opačić (ur.), Slavuj i(li) zmaj: mesto i značaj poezije Dobrice Erića. Lazarevac: Biblioteka „Dimitrije Tucović”, 2021, 5–11.
- Petrović, Tihomir. Istorija srpske književnosti za decu. Vranje: Učiteljski fakultet, 2001.
- Petrović, Tihomir. Teorija književnosti za decu. Sombor: Učiteljski fakultet, 2005.
- Polić, Strahinja. Poema u srpskoj književnosti za decu, <https://nardus.mpn.gov.rs/bitstream/id/149966/Disertacija_13340.pdf> 4. 7. 2026.
- Popović, Tanja. Srpska romantičarska poema. Beograd: Institut za književnost i umetnost, 1999.
- Potić, Dušica. Karnevalizacija književnosti za decu – gozbene slike i njihov smisao. Ilijana Čutura i Maja Dimitrijević (ur.), Književnost za decu u nauci i nastavi. Jagodina: Fakultet pedagoških nauka, 2020, 217–231.
- Hamović, Valentina. Poetika čistog daha. Beograd: Službeni glasnik – Učiteljski fakultet, 2018.
- Bahtin, Mihail Mihajlovič. Stvaralaštvo Fransoa Rablea i narodna kultura srednjeg veka i renesanse. Beograd: Nolit, 1978.