ZVUK KAO KNJIŽEVNI PREDMET – FUNKCIJE AUDITIVNOG DISKURSA U ELEKTRONIČKIM SLIKOVNICAMA

Detinjstvo 2 (2026) (123-133 str.)

AUTOR(I) / AUTHOR(S): Marina M. GABELICA

Download Full Pdf   

DOI: https://doi.org/10.46793/Childhood26.2.10G

SAŽETAK / ABSTRACT:

Elektroničke slikovnice djela su elektroničke književnosti nastala u digitalnom okruženju, čije se produkcija, reprodukcija i recepcija ne mogu ostvariti izvan digitalnog medija. Odlike novomedijskog prostora pritom ne funkcioniraju isključivo kao tehničke mogućnosti, već postaju sastavni dio narativne organizacije slikovnice. U tom se kontekstu posebice naglašava važnost zvuka (govora, glazbe, zvučnih efekata i tišine), koji se, uz verbalni i vizualni diskurs, pojavljuje kao specifičan – često i s drugim diskursima umrežen – auditivni diskurs.

U radu se analiziraju elektroničke slikovnice te se ispituju funkcije zvuka na ekstradijegetičkoj, dijegetičkoj i paratekstualnoj razini, uz razlikovanje automatiziranih i interakcijski aktiviranih zvukova. U konačnici se ističe da elektronička slikovnica nije tek ozvučena verzija tiskane prethodnice, nego digitalno-književno djelo u kojem zvuk ima aktivnu ulogu u oblikovanju narativa i iskustva čitanja.

KLJUČNE REČI / KEYWORDS:

auditivni diskurs, elektronička dječja književnost, elektroničke slikovnice, interaktivnost, multimodalnost, narativne funkcije zvuka

PROJEKAT / ACKNOWLEDGEMENT:

Ovaj je rad nastao u okviru institucionalnoga istraživačkog projekta Multimodalni umjetnički diskursi za djecu i mlade: književni, likovni i filmski jezici u suodnosu – MUDIM (šifra projekta: UFZG-NPOO-25-476) Sveučilišta u Zagrebu Učiteljskoga fakulteta koji financira Europska unija – NextGenerationEU.

LITERATURA / REFERENCES:

IZVORI
  • Cinderella. 2011. iOS. Engleski jezik. Nosy Crow Ltd.
  • Cinderella – A Princess Story. 2011. iOS. Engleski jezik. One Hundred Robots.
  • Fairy Tales: Puss in Boots. 2025. Android. Engleski jezik. Amaya Kids Play & Learn Ltd.
  • Little Red Riding Hood. 2013. iOS. Engleski jezik. Nosy Crow Ltd.
  • Little Stories: A Monkey Manners Tale. 2020. Android. Engleski jezik. Diveo Media.
  • Oh, the Places You’ll Go! by Dr. Seuss. 2010. Android. Engleski jezik. Oceanhouse Media, Inc.
  • The Big Word Factory by Agnès de Lestrade and Valerie Docampo. 2016. Android. Engleski jezik. Mixtvision DIGITAL GmbH.
  • The Cat in the Hat by Dr. Seuss. 2015. iOS. Engleski jezik. Oceanhouse Media, Inc.
  • The Lorax by Dr. Seuss. 2022. iOS. Engleski jezik. Oceanhouse Media, Inc.
  • The Trip to Panama by Janosh. 2015. iOS. Engleski jezik. Mixtvision DIGITAL GmbH and Mimimi Productions.
LITERATURA
  • Alexander, Helen. Happy Harmonies and Disturbing Discords: Scott Bradley’s Music for MGM’s Cartoons. Doktorska disertacija. Glasgow: University of Glasgow, 2015.
  • Al-Yaqout, Ghada, Maria Nikolajeva. Digital Picturebooks. Bettina Kümmerling-Meibauer (ur.), The Routledge Companion to Picturebooks. New York – London: Routledge, 2018, 270–278.
  • Al-Yaqout, Ghada, Maria Nikolajeva. Re-Conceptualizing Picturebook Theory in the Digital Age. Nordic Journal of ChildLit Aesthetics, 6(1) (2015).
  • Altman, Rick. Introduction: Four and a Half Film Fallacies. Rick Altman (ur.), Sound Theory, Sound Practice. New York – London: Routledge, 1992, 35–45.
  • Bolter, Jay David, Richard Grusin. Remediation: Understanding New Media. Cambridge, MA: MIT Press, 2000.
  • Bonsignore, Elizabeth Marie, Alexander J. Quinn, Allison J. Druin, Ben Bederson. Sharing Stories “in the Wild”: A Mobile Storytelling Case Study Using StoryKit. ACM Transactions on Computer-Human Interaction, 20(3) (2013): 18–38.
  • Bordwell, David, Kristin Thompson. Film Art: An Introduction. New York: Alfred A. Knopf, 1986.
  • Bruhn, Jørgen, Anne Gjelsvik. Cinema Between Media: An Intermediality Approach. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2018.
  • Canning, Natalie, Jane Payler, Karen Horsley, Chris Gomez. An Innovative Methodology for Capturing Young Children’s Curiosity, Imagination and Voices Using a Free App: Our Story. International Journal of Early Years Education, 25(3) (2017): 292–307.
  • Chion, Michel. Audio-Vision: Sound on Screen. New York: Columbia University Press, 1994.
  • Coates, Jodie. An Orchestrated Antique: Paddington’s Pop-Up Book Adventure Through Paper, Pixels, and Plastic. Journal of Interactive Books, 4 (2025): 32–51.
  • Ćirić, Marija. Music as word: Film music – superlibretto? Muzikologija, 15 (2013): 127–144.
  • De Bruijn, Willem. Bookscapes: Towards a Conceptualisation of the Architectural Book. International Journal of the Book, 3(3) (2006): 11–24.
  • Estefani, Thales, João Queiroz. Children’s picturebook goes digital: implications on cognition. MATLIT: Materialidades da Literatura, 6(2) (2018): 115–127.
  • Gabelica, Marina. Čitamo li ili se igramo? Funkcije ludičkog diskursa u elektroničkim slikovnicama. Dragica Haramija (ur.), Preučevanje otroške in mladinske književnosti. Maribor: Univerza v Mariboru, Filozofska fakulteta, 2025, 209–226.
  • Genette, Gérard. Narrative Discourse: An Essay in Method. Ithaca, New York: Cornell University Press, 1980.
  • Gorbman, Claudia. Narrative Film Music. Yale French Studies 60 (1980): 183–203.
  • Gorbman, Claudia. Unheard melodies: Narrative film music. Bloomington & Indianapolis: Indiana University Press, 1987.
  • Hayles, N. Katherine. Electronic Literature. New Horizons for the Literary. Notre Dame: University of Notre Dame, 2008.
  • Hull, A. Glynda, Mark Evan Nelson. Locating the semiotic power of multimodality. Written Communication, 22(2) (2005): 224–261.
  • Hunt, Peter. International Companion Encyclopedia of Children’s Literature. Hoboken: Taylor and Francis, 2012.
  • Klastrup, Lisbeth. Paradigms of Interaction: Conceptions and Misconceptions of the Field Today. Dichtung digital, 4 (2003).
  • Kucirkova, Natalia. Children’s Agency by Design: Design Parameters for Personalization in Story-Making Apps. International Journal of Child-Computer Interaction, 21 (2019): 112–120.
  • Lewis, David. Reading Contemporary Picturebooks: Picturing Text. London: Routledge, 2001.
  • Lister, Martin, Jon Dovey, Seth Giddings, Iain Grant, Kieran Kelly. New Media: A Critical Introduction. London – New York: Routledge, 2009.
  • Liu, Chen-Chung, Kuo-Hung Tseng, Leon Yufeng Wu. A Participatory Learning Framework for Enhancing Children’s Reading Experience with Electronic Book Readers. Research and Practice in Technology Enhanced Learning, 8(1) (2013): 129–151.
  • Narančić Kovač, Smiljana. Jedna priča – dva pripovjedača: Slikovnica kao pripovijed. Zagreb: ArTresor, 2016.
  • Porto Requejo, M. Dolores. Music in Multimodal Narratives: The Role of the Soundtrack in Digital Stories. Jarmila Mildorf, Till Dembeck (ur.), Audionarratology: Interfaces of Sound and Narrative. Berlin – Boston: Walter de Gruyter, 2016, 29–46.
  • Schafer, R. Murray. The Soundscape: Our Sonic Environment and the Tuning of the World. Vermont: Destiny Books, 1977.
  • Spjeldnæs, Kari, Faltin Karlsen. How Digital Devices Transform Literary Reading: The Impact of E-Books, Audiobooks and Online Life on Reading Habits. New Media & Society, 26(8) (2024): 4808–4824.
  • Stichnothe, Hadassah. Engineering stories? A narratological approach to children’s book apps. Barnelitterært Forskningstidsskrift, 5(1) (2014).
  • Unsworth, Len. E-literature for Children: Enhancing Digital Literacy Learning. New York: Routledge, 2005.
  • Zhao, Sumin, Len Unsworth. Touch Design and Narrative Interpretation: A Social Semiotic Approach to Picture Book Apps. Natalia Kucirkova, Garry Falloon (ur.), Apps, Technology and Younger Learners: International Evidence for Teaching. London: Routledge, 2017, 87–98.