PROSTOR U TRILOGIJI „ZELENBABINI DAROVI“, „TAJNA NEMUŠTOG JEZIKA“, „NOVČIĆ SUDBINE“ IVANE NEŠIĆ

Detinjstvo 3 (2025) (44-55)

AUTOR(I) / AUTHOR(S): Bojana D. KULIDŽAN GROMOVIĆ

Download Full Pdf   

DOI: 10.46793/Childhood25.3.44KG

SAŽETAK / ABSTRACT:

U radu se bavimo analizom prostora u fantastičnim romanima za djecu Ivane Nešić Zelenbabini darovi (2013), Tajna nemuštog jezika (2014), Novčić sudbine (2022). Prostor osvjetljavamo iz pozicije mitopoetske slike svijeta, a poseban fokus biće stavljen na manje istražene, ali interpretativno produktivne segmente prostora koje smo označili kao „prostor sna” i „mali prostor velike magije”. Prostor, između ostalog, simbolizuje psihološke i duhovne procese transformacije glavnog junaka. Koristeći pluralistički metod, ukazaćemo na osobenosti primarnog i sekundarnog svijeta. U zaključku potvrđujemo da prostor sna funkcioniše na nivou sekundarnog prostora, te da mali prostori na nivou sižea trilogije sažimaju u sebi veće i imaju funkciju svojevrsnog znaka.

KLJUČNE REČI / KEYWORDS:

Trilogija Zelenbabini darovi, Tajna nemuštog jezika, Novčić sudbine, fantastični roman za djecu, primarni i sekundarni svijet, kuća, kutija, prostor sna

PROJEKAT / ACKNOWLEDGEMENT:

LITERATURA / REFERENCES:

IZVORI
  • ZD: Nešić, Ivana. Zelenbabini darovi. Beograd: Kreativni centar, 2021.
  • NS: Nešić, Ivana. Zelenbabini darovi. Deo 3, Novčić sudbine. Beograd: Kreativni centar, 2022.
  • TNJ: Nešić, Ivana. Zelenbabini darovi. Deo 2, Tajna nemuštog jezika. Beograd: Kreativni centar, 2022.
LITERATURA
  • Genep, Arnold van. Obredi prelaza: sistematsko izučavanje rituala. Beograd: SKZ, 2005.
  • Gordić-Petković, Vladislava, Jakovljević Mladen. Književni um i područja fantastike. Novi Sad: Matica srpska, 2023.
  • Detelić, Mirjana. Mitski prostor i epika. Beograd: SANU – Dosije, 1992.
  • Zečević, Slobodan. Mitska bića srpskih predanja. Beograd: „Vuk Karadžić” – Etnografski muzej, 1981.
  • Mijić Nemet, Ivana. Poetičke odlike fantastičnog romana za decu u srpskoj književnosti 21. veka. Doktorska disertacija. Novi Sad: [I. Mijić Nemet], 2021.
  • Mihailović, Miloš. Miš beli sreću deli (Ivana Nešić: Zelenbabini darovi. Deo 3, Novčić sudbine, Kreativni centar, Beograd, 2022). Detinjstvo XLIX, 3 (2023): 150–153.
  • Perić, Dragoljub. Generacija Z, androidi i papirna čudovišta. Ogledi o savremenoj fantastičnoj prozi za decu. Novi Sad: Filozofski fakultet – Međunarodni centar književnosti za decu Zmajeve dečje igre, 2024.
  • Pešikan-Ljuštanović, Ljiljana. „Prostor u fantastičnom romanu za decu – nacrt tipologije na primerima iz savremene srpske proze”. <https://pefja.kg.ac.rs/wp-content/uploads/2018/05/%D0%89%D0%B8%D1%99%D0%B0%D0%BD%D0%B0-%D0%96.-%D0%9F%D0%B5%D1%88%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BD-%D0%89%D1%83%D1%88%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%9B-%D0%9F%D0%A0%D0%9E%D0%A1%D0%A2%D0%9E%D0%A0-%D0%A3-%D0%A4%D0%90%D0%9D%D0%A2%D0%90%D0%A1%D0%A2%D0%98%D0%A7%D0%9D%D0%9E%D0%9C-%D0%A0%D0%9E%D0%9C%D0%90%D0%9D%D0%A3-%D0%97%D0%90-%D0%94%D0%95%D0%A6%D0%A3-%E2%80%93-%D0%9D%D0%90%D0%A6%D0%A0%D0%A2-%D0%A2%D0%98%D0%9F%D0%9E%D0%9B%D0%9E%D0%93%D0%98%D0%88%D0%95-%D0%9D%D0%90-%D0%9F%D0%A0%D0%98%D0%9C%D0%95%D0%A0%D0%98%D0%9C%D0%90-%D0%98%D0%97-%D0%A1%D0%90%D0%92%D0%A0%D0%95%D0%9C%D0%95%D0%9D%D0%95-%D0%A1%D0%A0%D0%9F%D0%A1%D0%9A%D0%95-%D0%9F%D0%A0%D0%9E%D0%97%D0%95.pdf> 15. 2. 2025.
  • Pešikan-Ljuštanović, Ljiljana. Gospođi Alisinoj desnoj nozi. Ogledi o književnosti za decu. Novi Sad: Zmajeve dečje igre, 2012.
  • SMR: Kulišić, Špiro, Petar Ž. Petrović, Nikola Pantelić. Srpski mitološki rečnik. Beograd: Nolit, 1970.
  • SNPr.: Stefanović Karadžić, Vuk. Srpske narodne pripovijetke. Skupio ih i na svijet izdao Vuk Stefanović Karadžić. Beograd: Prosveta, 1969.
  • Tropin, Tijana. Uticaj fantastičnog elementa na strukturu romana za decu. Zelenbabini darovi i Tajna nemuštog jezika. Detinjstvo, XLI, 3 (2015): 25–34.
  • Tropin, Tijana. Struktura fantazijskih serijala za decu: Na primeru Novčića sudbine kao završnog dela trilogije. <http://dirikum.org.rs/1262/> 15. 2. 2025.
  • Čajkanović, Veselin. Rečnik srpskih narodnih verovanja o biljkama. <https://www.antikvarne-knjige.com/elektronskeknjige/assets/uploads/pdf-106.pdf> 1. 2. 2025.
  •  
  • Bahtin, Mihail. O romanu. Beograd: Nolit, 1989.
  • Bašlar, Gaston. Psihoanaliza vatre. Čačak – Beograd: Umetničko društvo Gradac, 1996.
  • Bašlar, Gaston. Poetika prostora. Čačak – Beograd: Umetničko društvo Gradac, 2005.
  • Mijić Nemet, Ivana. Refleksi usmene književnosti u Zelenbabinim darovima Ivane Nešić. Violeta Jović, Tiodor Rosić (ur.), Književnost za decu u nauci i nastavi: zbornik radova sa naučnog skupa. Jagodina: Fakultet pedagoških nauka Univerziteta u Kragujevcu, 2014, 317–328. <https://shorturl.at/k5QcO> 1. 2. 2025.