Kulturna saradnja između SAD i Jugoslavije (1953–1963)

AUTOR(I) / AUTHOR(S):Jelena TODOROVIĆ LAZIĆ

Download Full Pdf   

DOI: 10.46793/82658.06.1.355TL

SAŽETAK / ABSTRACT:

U radu se, na osnovu arhivske građe i relevantne literature, analizira evolucija kulturne saradnje između Sjedinjenih Američkih Država i Jugoslavije u periodu 1953–1963. Da bi se sagledali kulturni odnosi ova dva geografski udaljena aktera, neophodno je osvrnuti se i na njihove političke i ekonomske odnose, čija je osnovna karakteristika nakon Drugog svetskog rata bila da su izrazito složeni, što je pak bila posledica ideoloških razlika među ratnim saveznicama. U radu je dat prikaz kulturnog predstavljanja kako SAD u Jugoslaviji tako i Jugoslavije u SAD u periodu koji je prethodio uključivanju Jugoslavije u Fulbrajtov programa. Veći akcenat stavljen je na kulturno predstavljanje Jugoslavije u SAD u posmatranom periodu i za to ima nekoliko razloga. Prvi i najvažniji je to što između SAD i drugih komunističkih država nije bilo razvijene saradnje sve do 1958, te je izuzetno važno detaljno osvetliti kulturno predstavljanje jedne siromašne komunističke države u udaljenoj i bogatoj državi Zapada. Drugi razlog zasniva se na činjenici da je kulturno predstavljanje SAD u Jugoslaviji više obrađivano u domaćoj naučnoj literaturi.

KLJUČNE REČI / KEYWORDS:

SAD, Jugoslavija, kultura, kulturna saradnja, kulturno-prosvetna razmena, politički odnosi, ekonomski odnosi.

PROJEKAT / ACKNOWLEDGEMENT:

LITERATURA / REFERENCES:

• Arhiv Jugoslavije: Fond 559 Savezna komisija za kulturne veze sa inostranstvom
• Diplomatski arhiv Ministarstva spoljnih poslova Srbije: Fond Politička arhiva, SAD, 1953–1963.
• Bogetić, Dragan. „Jugoslavija i SAD – od sporenja ka saradnji. Iskušenja na putu normalizacije odnosa tokom 1963.”. Istorija 20. veka 2/2009, 131–144.
• Bogetić, Dragan. „Odnosi Jugoslavije i Zapada u kontekstu posete Hruščova Beogradu 1955. godine”. Istorija 20. veka 1/1997, 47–60.
• Bogetić, Dragan. „Pogoršanje jugoslovensko-američkih odnosa posle Prvog samita nesvrstanih zemalja u Beogradu”. Istorija 20. veka 2/2006, str.71–86.
• Bogetić, Dragan. „Uvođenje američkih ekonomskih restrikcija Jugoslaviji tokom 1962 – ukidanje statusa ‘najpovlašćenije nacije’”. Istorija 20. veka 1/2009, 87–106.
• Bogetić, Dragan. Jugoslavija i Zapad 1952–1955: jugoslovensko približavanje NATO-u. Beograd: Službeni list SRJ, 2000.
• Bogetić, Dragan. Jugoslovensko-američki odnosi 1961–1971. Beograd: Institut za savremenu istoriju, 2012.
• Dimitrijević, Bojan. „Zapadna vojna pomoć Jugoslaviji 1951–1958”. Istorija 20. veka 1/1996, 101–112.
• Igrutinović, Milan. Jugoslovensko-američki ekonomski odnosi 1945–1971. Beograd: Arhipelag i IES, 2024. (Cyrillic)
• Perišić, Miroslav. „Veliki zaokret 1950: Jugoslavija u traganju za vlastitim putem. Kultura – oslonac, prethodnica i sastavni deo spoljne politike”. U: Pisati istoriju Jugoslavije: viđenje srpskog faktora, ur. Bjelajac, Mile, 237–279. Beograd: Institut za noviju istoriju Srbije, 2007. (Cyrillic)
• Vučetić, Radina. Koka-kola socijalizam. Amerikanizacija jugoslovenske popularne kulture šezdesetih godina 20.veka. Beograd: Službeni glasnik, 2012.
• Životić, Aleksandar. „Vašingtonski pregovori (maj–juni 1951) – prelomna tačka jugoslovensko-američkih odnosa?”. Tokovi istorije 2/2012, 160–186. (Cyrillic)