ZBORNIK RADOVA Međunarodno krivično pravo sa osvrtom na zaštitu životne sredine [str. 41-54]
AUTHOR(S) / AUTOR(I): Jove Kekenovski 
Download Full Pdf 
DOI: https://doi.org/10.46793/CrLawEnvP.041K
ABSTRACT / SAŽETAK:
Savremene globalne ekološke krize ponovo su otvorile raspravu o adekvatnosti postojeće međunarodnopravne zaštite životne sredine. Iako međunarodno javno pravo sadrži brojne regulatorne instrumente, individualna krivična odgovornost za najteže oblike masovnog uništavanja ekosistema i dalje ostaje značajno ograničena. U okviru Rimskog statuta, zaštita životne sredine predviđena je isključivo u kontekstu oružanog sukoba, što stvara suštinsku normativnu prazninu u pogledu ekoloških katastrofa u mirnodopskim uslovima.
Cilj rada je da kritički analizira koncept ekocida kao potencijalno novog međunarodnog zločinstva i da oceni njegovu normativnu opravdanost i primenljivost. Analiza obuhvata pojmovni i teorijski okvir ekocida, kao i sistematsku ocenu postojeće pravne regulative u oblasti međunarodnog krivičnog prava. Posebna pažnja posvećuje se definisanju objektivnih i subjektivnih elemenata dela, pragu ozbiljnosti, uzročno-posledičnoj vezi, kao i rizicima politizacije i selektivne primene.
Rad argumentuje da inkorporiranje ekocida kao samostalnog međunarodnog zlo-činstva predstavlja logičan korak u evoluciji međunarodnog krivičnog prava, ali da njegova efikasnost zavisi od precizne, jasne i operativne pravne definicije koja će obezbediti pravnu sigurnost i praktičnu primenljivost
KEYWORDS / KLJUČNE REČI:
Ekocid; međunarodno krivično pravo; Rimski statut; Međunaro-dni krivični sud; ekološka pravda; zaštita životne sredine; međunarodna zlo-činstva.
ACKNOWLEDGEMENT / PROJEKAT:
REFERENCES / LITERATURA:
Knjige i monografije
- Cassese, , International Criminal Law, Oxford University Press, Oxford, 2008.
- Higgins, , Eradicating Ecocide: Laws and Governance to Prevent the Destruction of Our Planet, Shepheard-Walwyn, London, 2010.
- Schabas, A., An Introduction to the International Criminal Court, Cambridge University Press, Cambridge, 2017.
Naučni članci
- Elia, V., „Ecocide to Effectively Stimulate the Integration of International Environmental and Criminal Laws“, Asian Journal of International Law, 2025.
- Gillett, M., „Ecocide, Environmental Harm and Framework Integration at the International Criminal Court“, The International Journal of Human Rights,
- Higgins, , Short, D., South, N., „Protecting the Planet: A Proposal for a Law of Ecocide“, Crime, Law and Social Change, Vol. 59, No. 3, 2013, str. 251–266.
- Stellman, M. et al., „The Extent and Patterns of Usage of Agent Orange and Other Herbicides in Vietnam“, Nature, Vol. 422, No. 6933, 2003, str. 681–687.
Međunarodni pravni izvori
- Protocol Additional to the Geneva Conventions of 12 August 1949 (Protocol I), 8 June
- Convention on the Prohibition of Military or Any Other Hostile Use of Environmental Modification Techniques (ENMOD), 10 December
- International Law Commission, Draft Code of Crimes against the Peace and Security of Mankind,
- International Criminal Court, Elements of Crimes,
- Rome Statute of the International Criminal Court, 17 July 1998 (entered into force 1 July 2002).
Međunarodna dokumenta i izveštaji
- Independent Expert Panel for the Legal Definition of Ecocide, Commentary and Core Text,
- Office of the Prosecutor, International Criminal Court, Policy Paper on Case Selection and Prioritisation,
- Office of the Prosecutor, International Criminal Court, Public Consultation on a New Policy Initiative to Advance Accountability for Environmental Crimes under the Rome Statute,
- United Nations Environment Programme (UNEP), Making Peace with Nature: A Scientific Blueprint to Tackle the Climate, Biodiversity and Pollution Emergencies, Nairobi, 2021.