SIMBOLIČKI POTENCIJAL TAJANSTVENE ZVEZDE U ROMANU KRAJ STOLEĆA KASIOPEJE MIROSLAVA SAVIĆEVIĆA

ZVEZDE :  književna, jezička, umetnička i kulturna astropoetika 2024, (501-512)

AUTHOR(S) / AUTOR(I): Milica B. MOJSILOVIĆ

Download Full Pdf   

DOI: 10.46793/Zvezde24.501M

ABSTRACT / SAŽETAK:

U radu se ispituju značenja koja u romanu Kraj stoleća Kasiopeje Miroslava Savićevića ostvaruje pojava nove zvezde u sazvežđu Kasiopeje, 1572. godine, danas poznate kao supernova. Simbolika zvezda i njihovog grupisanja u sazvežđe prožima celinu Savićevićevog romana, te ju je moguće prepoznati kako na strukturnom i tematsko-motivskom nivou, tako i na planu mrežnog uvezivanja četiri teksta, svedočanstva četvorice pripovedača – pripadnika različitih naroda, veroispovesti i kulturnih područja. Postmodernistički orijentisan, roman Kraj stoleća Kasiopeje osmišljen je kao rezultat traganja anonimnog priređivača za tekstovima koji progovaraju o pojavi supernove, Banatskom ustanku i spaljivanju moštiju Svetog Save. Neprestana smenjivanja pripovedačkih glasova u prepletu tekstualnih fragmenata, omogućuju da se simbolika nove zvezde sagleda iz četiri različita ugla, kao i da se kosmičko razgorevanje i dotrajavanje supernove dovede u značenjsku vezu sa plamenom lomače na kojoj su spaljene mošti Svetog Save.

KEYWORDS / KLJUČNE REČI:

supernova, zvezda, vatra, Banatski ustanak, spaljivanje moštiju Svetog Save

ACKNOWLEDGEMENT / PROJEKAT:

Istraživanje sprovedeno u radu finansiralo je Ministarstvo prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Republike Srbije (Ugovor o realizaciji i finansiranju naučnoistraživačkog rada NIO u 2024. godini broj 451-03- 66/2024-03/ 200198).

REFERENCES / LITERATURA

  • Bal 2000: M. Bal, Naratologija: Teorija priče i pripovedakja, Beograd: Narodna knjiga, Alfa.
  • Bataković 1996: D. T. Bataković, Srpstvo, jugoslovenstvo i evropsko iskustvo – skica za jednu teoriju diskontinuiteta, u: M. Kneżević (prir.), Srbija i Evropa, Beograd: Dom kulture, Studentski grad, 23–135.
  • Bojanić Ćirković 2020: M. Bojanić Ćirković, Čitalac u nauci o književnosti: od antike do savremenih teorija čitanja, Niš: Filozofski fakultet.
  • Georgijeva 1995: V. Georgijeva, Filosofijaisihazma, Niš: Gradina/JUNIR.
  • Zorić 2005: P. Zorić, Apokaliptičko viđenje života, u: M. Savićević, Kraj stoleća Kasiopeje, Beograd: Narodna knjiga, Alfa, 201–204.
  • Kandić 2022: M. Kandić, Solarni i lunarni principi u Vukovoj prvoj knjizi Srpskih narodnih pjesama, Kragujevac: Koraci: časopiszaknjiževnost, umetnostikulturu, 56, sveska 7–9, Kragujevac, 85–97.
  • Mirković 1996: Č. Mirković, Pod okriljem nečastivog: šezdeset šest savremenih srpskih romansijera, Beograd: Dereta.
  • Pantić 1996: D. Pantić, Srpska kultura između vidovdanskog mita i evropskih ideologija, u: M. Kneżević (prir.), Srbija i Evropa, Beograd: Dom kulture, Studentski grad, 203–206.
  • Radulović 2005: M. Radulović, Romansijerska filozofija istorije, u: M. Savićević, Kraj stoleća Kasiopeje, Beograd: Narodna knjiga, Alfa, 209–222.
  • Radulović 2020: N. Radulović, Podzemni tok (II), Beograd: Službeni glasnik.
  • Trojanović 2021: S. Trojanović, Vatra u običajima i životu srpskog naroda, Niš: Talija. Ćorović 2005: V. Ćorović, Istorija Srba, Beograd: Alnari.
  • Crnjanski 2014: M. Crnjanski, O nacionalizmu i srpskom stanovištu, Beograd: CATENA MUNDI.
  • Ševalije, Girbran 1983: Ž. Ševalije, A. Girbran, Rječkik simbola, Zagreb: Nakladni zavod MH.
  • Šop 2005: LJ. Šop, Istorija kao vreme čuda, u: M. Savićević, KrajstolećaKasiopeje, Beograd: Narodna knjiga, Alfa, 205–208.