„SAZVEŽĐA… TO NEBO PUNO SVETLOSTI? DA LI JE MOGUĆE DA JE SVE TO JEDNA BEZDANA PRAZNINA?”: O PSIHOLOŠKOJ PROJEKCIJI ZVEZDA U ROMANU SEOBE MILOŠA CRNJANSKOG

ZVEZDE :  književna, jezička, umetnička i kulturna astropoetika 2024, (351-363)

AUTHOR(S) / AUTOR(I): Marija S. GEMALJEVIĆ

Download Full Pdf   

DOI: 10.46793/Zvezde24.351G

ABSTRACT / SAŽETAK:

Rad se bavi simboličkim vezama između zvezda i psiholoških stanja junaka u romanu Seobe Miloša Crnjanskog. Tumačenje romana na opštem nivou pretpostavlja povezanost sa krugom i zvezdom, no izvan za- datog kruga i zvezde koja postaje lajtmotiv, pojavljuju se na različitim nivoima zvezdana neba, zvezde koje prikriva tama, te sazvežđa koja junaci uočavaju u prelomnim trenucima sopstvenih putanja. Stoga je cilj rada da pokaže šta nam zvezde govore ili, pak, šta nam govore junaci kroz povezanost sa nebom. Da li nebo progovara o nedorečenom ili sakriva nedozvoljene, u osami, izgovorene reči? Rad nastoji da pokaže na koji način se povezuju melanholična stanja sa zvezdama u kojima se sustiču nebo i zemlja, kolektivno i lično, javno i intimno.

KEYWORDS / KLJUČNE REČI:

Seobe, psihološka projekcija, zvezde, nebo, melanholija, putovanje, krug

ACKNOWLEDGEMENT / PROJEKAT:

Rad je delimično nastao u okviru doktorske disertacije, odbranjene aprila 2022. godine na Filološko- umetničkom fakultetu Univerziteta u Kragujevcu. Istraživanje o psihološkom statusu junaka deo je doktorske disertacije, dok tumačenje zvezda u romanu predstavlja naknadnu analizu.

REFERENCES / LITERATURA:

  • Bašlar 1998: G. Bašlar, Voda i snovi, ogled o imaginaciji materije, Novi Sad: izdavačka knjižarnica Zorana Stanojevića.
  • Bogdanović 2006: M. Bogdanović, O Seobama Miloša Crnjanskog, Milošević 2006: M.
  • Vitošević 1972: D. Vitošević, Posleratna avangarda i Miloš Crnjanski, zbornik radova Književno delo Miloša Crnjanskog, Beograd: BIGZ, 5–54.
  • Ginter Šmic 1985 : H. Ginter Šmic, Melanholija kao lažna svest, Delo, (ur. odbor: Jovica Aćin, Miroslav Egerić, Dragoš Kalajić i dr.), 180–197.
  • Gordić Petković 2017: V. Gordić Petković, Astrologija i književnost, Sarajevskesveske, broj 51.
  • Zorić 1972: P. Zorić, Struktura poetske proze Miloša Crnjanskog, zbornik radova Književno delo Miloša Crnjanskog, Beogradski izdavačko-grafički zavod, Beograd, 209–247.
  • Jevremović 2012: P. Jevremović, Telo,fantazam,simbol, Beograd: Službeni glasnik. Kristeva 1994: J. Kristeva, Crno sunce, Novi Sad: Svetovi.
  • Lakan 1971: Ž. Lakan, Spisi, Beograd: Prosveta.
  • Milošević 1970: N. Milošević, Metafizički vid stvaralaštva Miloša Crkjakskog, Zidakica ka pesku, Beograd: Slovo ljubve. Milošević, Od simbolizma do avangarde, Novi Sad: Zmaj, 299–303.
  • Milošević 2019: J. Milošević, Poetsko u romanu Seobe Miloša Crnjanskog, Plavi krug Miloša Crnjanskog, zbornik radova sa okruglog stola, Zavod za unapređivanje obrazovanja i vaspitanja, 177‒193.
  • Milutinović 2012: D. Milutinović, U tamnici jezika: Lakanov psihoanalitički koncept, Godišnjak za srpski jezik, Filozofski fakultet Univerziteta u Nišu: Niš, 199–206.
  • Raičević 2021: G. Raičević, Agon i melanholija, život i delo Miloša Crnjanskog, Novi Sad: Akademska knjiga. Ristić 1996: M. Ristić, Seobe, izdavačka knjižara Gece Kona: Beograd: 161–168.
  • Sloterijk 2008: P. Sloterdijk, Kritika ciničnog uma, Podgorica: izdavačka kuća CID.
  • Frojd 2006: S. Frojd, Žalost i melanholija, Delo, (ur. odbor: Jovica Aćin, Miroslav Egerić, Dragoš Kalajić i dr.), 8/9, Beograd, 120−134.
  • Hodel 2017: R. Hodel, Jezik, glavni likovi i simbolika Seoba, Polja, 390‒393