Zbornik radova Pravnog fakulteta Univerziteta u Kragujevcu : knj. 2 (2025) (str. 17-28)
AUTOR(I) / AUTHOR(S): Biljana Gavrilović Grbović 
DOI: https://doi.org/10.46793/7623-154.017GG
SAŽETAK / ABSTRACT:
U radu se obrađuje pitanje uvođenja ustanove javnih beležnika u jugoslovenskoj Kraljevini, sa posebnim osvrtom na pokušaj njenog uvođenja na prostoru Srbije. Naime, stvaranjem Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca stvorena je jedinstvena država u kojoj je i po pitanju javnih beležnika vladalo pravno šarenilo. Drugim rečima, ustanova javnih beležnika nije postojala na području Srbije, Crne Gore i Bosne i Hercegovine, dok je u drugim krajevima novostvorene države postojala. Zbog toga, već na samom početku procesa unifikacije prava u jugoslovenskoj Kraljevini pokrenulo se i pitanje opstanka, tj. proširenja ustanove javnih beležnika na čitavu novostvorenu državu. Međutim, iako je stručna javnost bila prilično usaglašena oko toga da ustanovu javnih beležnika treba zadržati u krajevima u kojima već postoji i da je treba postepeno uvoditi i u ona područja gde nije ranije postojala, sa donošenjem Zakona o javnim beležnicima se odugovlačilo. Tako, Zakon o javnim beležnicima je donet tek 1930. godine. Ali, iako donet kao Zakon za celu Kraljevinu Jugoslaviju, na osnovu njega nije došlo do uvođenja ustanove notara na prostoru Srbije (ali i nekim drugim krajevima Kraljevine). Stoga, u radu će biti analiziran proces donošenja Zakona, kao i pitanje šta je to uslovilo da do uvođenja ustanove javnih beležnika, na prosotru Srbije, ne dođe.
KLJUČNE REČI / KEYWORDS:
notari, Zakon o javnim beležnicima, unifikacija, advokati, rasprava
LITERATURA / REFERENCES:
- Drakić, G., Normativno uređenje ustanove javnog beležništva u Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca (Kraljevini Jugoslaviji), Zbornik radova Pravnog fakulteta u Novom Sadu, br. 4/2014.
- Živković, M., Živković, V., O uvođenju javnog beležništva u Srbiji, Zbornik PFZ, vol. 63, br. 2/2013.
- Izveštaj o II. redovnoj skupštini saveza advokatskih komora Kraljevine Jugoslavije održan na dan 13. maja 1932. u balkonskoj dvorani „Kazina“ u Ljubljani, Branič, br. 10, Beograd, 1932.
- Krešić, M., Javno bilježništvo na hrvatsko-slavonskom pravnom području 1859-1941, ČSP, br. 1/2010.
- Krešić, M., Zakon o javnim beležnicima Kraljevine Jugoslavije iz 1930.: sudjelovanje javnog bilježnika u ostavinskom postupku – iskustva u prošlosti, Zbornik PFZ, vol. 63, br. 2/2013.
- Lovrić, E., Rad oko izjednačenja zakona u našoj državi, Mjesečnik, br. 1/1921.
- Pahorukov, D. Nikolaj, O javnim beležnicima, Arhiv za pravne i društvene nauke, knj. XIII (XXX), br. 1-2/1926.
- Skupština Udruženja pravnika u Novom Sadu, Pravnički glasnik, br. 4/1938.
- Spomenica na Drugi kongres pravnika Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca od 9. do 11. septembra 1926, uredili: Dolenc Metod, Sajović Rudolf, Ljubljana, 1927.
- Spomenica Udruženja javnih beležnika Kraljevine Jugoslavije, Split, 1935.
- Stanoš, I., Javno bilježništvo u praksi, Pravosuđe, br. 10-12/1936.
- Subotić-Homen, S. D., Javno beležništvo i advokatura, Branič, br. 2/3/2003.