Usklađivanje pravnog sistema Srbije sa standardima Evropske unije (2024) (str. 369-390)
AUTOR(I) / AUTHOR(S): Veljko Turanjanin 
DOI: 10.46793/UPSSXII.369T
SAŽETAK / ABSTRACT:
Autor u radu razmatra pitanje položaja okrivljenog u krivičnom postupku i njegovog prava na branioca i uspostavljanje osnovnih principa zaštite istog kao ljudskog prava. S tim u vezi, autor razmatra više zakonskih propisa koji su bili na snazi u poslednjih sto godina, te objašnjava osnovne principe položaja glavne stranke u krivičnom postupku i prava na branioca, uzimajući u obzir i punoletna i maloletna lica. Istorijski posmatrano, srpski zakonodavac je suštinski u posmatranom periodu razlikovao opšti položaj punoletnih i maloletnih okrivljenih, s tim što je njihov položaj varirao. Istovremeno, Evropski sud za ljudska prava je u svojoj dugogodišnjoj praksi uspostavljao i dalje uspostavlja standarde koje slede nacionalni sudovi. Ne analizirajući praksu u ovom radu, autor zaključuje da posmatrano sa aspekta zakona i ljudskih prava, zakonodavac je kroz zakone o krivičnom postupku uglavnom štitio ljudska prava okrivljenog u ovom pogledu, iako pre XXI veka nije ni pratio standarde uspostavljene Evropskom konvencijom za zaštitu ljudskih prava.
KLJUČNE REČI / KEYWORDS:
okrivljeni, branilac, ljudska prava, maloletnici
LITERATURA / REFERENCES:
- Beljanski, S., Novi Zakon o advokaturi, Glasnik Advokatske komore Vojvodine, br. 71(5)/2011.
- Bejatović, S., Krivično procesno pravo, Beograd, 2003.
- Bejatović, S., Krivično procesno pravo, Beograd, 2019.
- Vasiljvić, T., Grubač, M., Komentar Zakona o krivičnom postupku, Beograd, 1995.
- Douglas-Jones, B et al., Human Rights in Criminal Law, Bloomsbury Professional, 2023.
- Ilić, G., i drugi, Komentar Zakonika o krivičnom postupku, Beograd, 2013.
- Konsultativno veće evropskih sudija (KVES), Mišljenje (2013) broj 16. Konsultativnog veća evropskih sudija o odnosima između sudija i advokata, Strazbur, 2013.
- Perić, O., Komentar Zakona o maloletnim učiniocima krivičnih dela i krivičnopravnoj zaštiti maloletnih lica. Beograd, 2006.
- Soković, S., Bejatović, S., 0 Maloletničko krivično pravo. Kragujevac, 2009.
- Soković, S., Turanjanin, V., Maloletničko krivično pravo, Kragujevac, 2024.
- Turanjanin, V., Obavezna odbrana u krivičnom postupku prema maloletnicima i prisustvo branioca u policijskoj stanici, Zbornik radova: Djeca i maloljetnici kao učinioci i žrtve krivičnih djela – zakonodavni i institucionalni odgovor, Banja Luka, 2024
- Turanjanin, V., The Role and Importance of the High Judicial Council in the Republic of Serbia: Towards Democratisation in the Field of the Judiciary, University of Bologna Law Review, no. 9(1)/2024 https://doi.org/10.6092/issn.2531-6133/18109
Presude Evropskog suda za ljudska prava
- Airey v. Ireland. Application no. 6289/73, 09 October 1979.
- Beuze v. Belgium [GC], Application no. 71409/10, 9 November 2018.
- Croissant v. Germany, Application no. 13611/88, 25 September 1992.
- Czekalla v.Portugal, Application no. 38830/97, ECHR 2002-VIII.
- Dayanan v. Turkey, no. 7377/03, 13 October 2009.
- De Jong, Baljet and Van den Brink v. the Netherlands, 22 May 1984, Series A no. 77.
- Delcourt v. Belgium, 17 January 1970, Series A no. 11.
- Dvorski v. Croatia. Application no. 25703/11, September 20, 2015).
- Erkapić v. Croatia, Application no. 51198/08, 25 April 2013.
- Galović v. Croatia, Application no. 45512/11, 31 August 2021.
- Goddi v. Italy. Application no. 8966/80 09 April 1984.