AUTHOR(S) / AUTOR(I): Ivana M. Nešovanović 
Download Full Pdf 
DOI: https://doi.org/10.46793/MFXVII-2.241N
ABSTRACT / SAŽETAK:
Fenomen prostora u Dnevniku o Čarnojeviću Miloša Crnjanskog jedna je od ključnih polazišnih tačaka za tumačenje asocijativne strukture dela. Stoga ideja o motivu prozora, kao liminalne prostorne odrednice, od pitanja simbolike jednog motiva vodi tematsko-strukturnim problemima dela – pitanju modernog odnosa prema hronotopu. Prozor u romanu je granica koja subjekta deli od željenog prostora i vremena, ali i na njih upućuje, on otkriva poziciju subjekta u odnosu na granicu – neminovno pripremivši ambijent za uvođenje motiva dvojnika. Konačno, motiv prozora, kao specifičnog i, za junaka, važnog vida prostora – granice, izloga, svojevrsne slike i ogledala – postaje potencijal za asocijativnost i simultanost prikaza. Radom se pokazuje kakvu simboliku u romanu nosi upravo ovaj motiv, uzevši ga u obzir iz fenomenološke perspektive, na tragu Bašlarove Poetike prostora, ali i uvidom u tradicionalne i jungovske predstave simbolike liminalnih prostora. Time se nastoji utvrditi u kojoj meri ovaj motiv predstavlja jedan od kohezivnih činilaca topičke strukture dela i kakvu on ulogu ima u konstituisanju poetskih hronotopa Crnjanskog, kao začetka ideje o sumatraizmu.
KEYWORDS / KLJUČNE REČI:
prozor, liminalni prostor, hronotop, simultanost, dvojnost, granica
ACKNOWLEDGEMENT / PROJEKAT:
REFERENCES / LITERATURA:
Izvor
- Crnjanski 1987: M. Crnjanski, Dnevnik o Čarnojeviću, Beograd: Nolit.
Literatura
- Bašlar 2005: G. Bašlar, Poetika prostora, Čačak – Beograd: Alef, Umetničko društvo Gradac.
- Pavlović 2018: G. T. Pavlović, Poetika prostora u delu Miloša Crnjanskog, Beograd: Filološki fakultet, Univerzitet u Beogradu.
- Petrović 2017: P. Petrović, Avangardni roman bez romana : Poetika kratkog romana srpske avangarde, Beograd: Društvo za srpski jezik i književnost Srbije.
- Pisarev 2020: N. Pisarev, Poetika kamernih prostora u prozi Miloša Crnjanskog, Pančevo: Mali Nemo.
- Raičević 2010a: G. Raičević, Krotitelji sudbine : O Crnjanskom i Andriću, Beograd: Altera.
- Raičević 2010b: G. Raičević, Komentari Dnevnika o Čarnojeviću Miloša Crnjanskog, Novi Sad: Akademska knjiga.
- Stojanović Pantović 1998: B. Stojanović Pantović, Srpski ekspresionizam, Novi Sad: Matica srpska.
- Tatarenko 2004: A. Tatarenko, Tri zumbula u prozoru: u potrazi za junakom „Dnevnika o Čarnojevićuˮ, Polja, br. 428, 112–123.
- Tolstoj i dr. 2001: Slovenska mitologija : enciklopedijski rečnik, Beograd: Zepter Book World.
- Trebješanin 2011: Ž. Trebješanin, Rečnik Jungovih pojmova i simbola, Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.
- Džadžić 1976: P. Džadžić, Prostori sreće u delu Miloša Crnjanskog, Beograd: Nolit.