AUTHOR(S) / AUTOR(I): Nevena R. Milovanović 
Download Full Pdf 
DOI: https://doi.org/10.46793/MFXVII-2.035M
ABSTRACT / SAŽETAK:
Nasuprot rasprostranjenoj tendenciji da se Barnsovo delo posmatra kroz ironično-parodijski modus koji preispituje istinitost Velikih priča ljudske istorije, cilj ovog istraživanja je da se u kontekstu teza Mišela Fukoa o modernom sistemu materijalnih elemenata i tehnika koji služe kao instrumenti i prenosni mehanizmi, kao putevi komunikacije vlasti i znanja, koji postoje kao aparatura kontrole moći, sagledaju dati elementi u romanu Džulijana Barnsa – Istorija sveta u 10 ½ poglavlja. Oslanjajući se na delo Mišela Fukoa – Nadzirati i kažnjavati; nastanak zatvora, kao i mislioce-postmoderniste Džejmsona i Bodrijara, analitičko-sintetičkom metodom implementiranom na tumačenje tri priče: Slepi putnik, Verski ratovi i Brodolom, otkrivamo skrivene mehanizme kontrole moći, zloupotrebu sudstva i umetnosti pod okriljem kontinuirane, latentne mašinerije vlasti dominantne u kontroli pojedinca indukujući njegovu taktikom kreiranu stvarnost. Barnsov pojedinac je fabrikovana jedinka proistekla iz panoptičkog ustrojstva vlasti, usled strateške izloženosti mitu, religiji, istoriji, interiorizovanoj saznajnosti i zakonodavnom sistemu. Pojedinci su hiperindividualizovani u amorfnom mnoštvu, u nedostatku stvarne eksplozije dovedeni do implozije, sapeti i ukroćeni ideologemama, antropološkim i epistemološkim datostima, mitomorfnim nasleđima; vidljivi, normirani i otuđeni.
KEYWORDS / KLJUČNE REČI:
Panoptikon, mehanizam vlasti, nadzirati, kažnjavati, Džulijan Barns, Verski ratovi, Potop, Brodolom, Slepi putnik
ACKNOWLEDGEMENT / PROJEKAT:
REFERENCES / LITERATURA:
- Barns 1996: DŽ. Barns, Istorija sveta u 10½ poglavlja, prev. Ivana Đorđević, Srđan Vujica, Beograd: Centar za geopoetiku.
- Bart 1979: R. Bart, Književnost, mitologija, semiologija, prev. Ivan Čolović, Beograd: Nolit.
- Bodrijar 1991: Ž. Bodrijar, Simulakrumi i simulacija, prev. Frida Filipović, Novi Sad: Svetovi.
- Meletinski 1983: E. M. Meletinski, Poetika mita, prev. Jovan Janićijević, Beograd: Nolit.
- Mojlan 1993: T. Moylan, Demand the Impossible: Science Fiction and the Utopian Imagination, New York/London: Methuen.
- Orvel 2004: DŽ. Orvel, 1984., Beograd: Libretto.
- Teodorović 2019: J. Teodorović, Barnsova ironijsko-retorička maska: centriranje decentriranog, Lipar 70 „Istorija i fikcija”, urednik Živković, D. i Arsenijević Mitrić, J., Kragujevac: Univerzitet u Kragujevcu, 33–53.
- Teodorović 2020: J. Teodorović, Utopija, mit, istorija: antropologija priče Borislava Pekića i Džulijana Barnsa, Kragujevac: Filološko-umetnički fakultet.
- Fuko 1984: M. Foucault, Of Other Spaces: Utopias and Heterotopias, in: Architecture/Mouvement/Continuité, trans. Jay Miskowiec. [http://web.mit.edu/allanmc/www/fou-cault1.pdf].
- Fuko 1997: M. Fuko, Nadzirati kažnjavati-nastanak zatvora, prev. Ana A. Jovanović, Sremski Karlovci/Novi Sad: Izdavačka knjižarnica Zorana Stojanovića.
- Fraj 1985: N. Fraj, Veliki kod(eks), prev. Novica Milić i Dragan Kujundžić, Beograd: Prosveta.
- Džejmson 1984: F. Džejmson, Političko nesvesno: pripovedanje kao društveno-simbolični čin, prev. Dušan Puhalo, predgovor Muharem Pervić, Beograd: Rad.
- Džejmson 1989: F. Jameson, Postmodernism, or, the Cultural Logic of Late Capitalism, Durham, NC: Duke University Press.
- Džejmson 2007: F. Jameson, Archaeologies of the Future: The Desire Called Utopia and Other Science Fictions, London/New York: Verso.