AUTHOR(S) / AUTOR(I): Ksenija Z. Ivković 
Download Full Pdf 
DOI: https://doi.org/10.46793/MFXVII-1.087I
ABSTRACT / SAŽETAK:
Predmet ovog istraživanja jeste analiza fonetskog sloja u poetskoj trilogiji Sol na ranu Miroslava Cere Mihailovića, pisanoj na prizrensko-južnomoravskom dijalektu. Cilj rada je uočiti sve najupečatljivije crte ovog jezičkog sloja na izabranom korpusu. Analiza korpusa je pre svega dijalektološka, ali i lingvostilistička, pa će strukturne specifičnosti fonetskih dijalektizama biti posmatrane u međuodnosu sa njihovom književnoumetničkom vrednošću. U radu nije vršena totalna ekscerpcija primera, već samo onih koji su dobri pokazatelji određenih dijalekatskih pojava. Najvažniji rezultati istraživanja u okviru vokalskog sistema mogu se svesti na sledeće: ekavski refleks nekadašnjeg jata, devokalizacija vokala /u/ u trećem licu množine prezenta, refleks /lu/ na mestu vokalnog /l/. Od konsonantskih osobina izdvajaju se: upotreba afrikate /ѕ/, uklanjanje glasa /h/, zamena /-l/ na kraju sloga grupom -(j)a, brojni primeri različitih suglasničkih grupa nastalih asimilativnim procesima. U okvirima stilske vrednosti koju u tekstu ostvaruju ovi dijalektizmi, korpus je pokazao postojanje različitih tipova fonostilema: restriktivnih, adjekcionih, transmutacionih i supstitucionalnih.
KEYWORDS / KLJUČNE REČI:
prizrensko-timočka dijalekatska zona, južnomoravski dijalekat, fonetski dijalektizmi, vokalizam, konsonantizam, fonostilemi
ACKNOWLEDGEMENT / PROJEKAT:
Istraživanje sprovedeno u radu finansiralo je Ministarstvo nauke, tehnološkog razvoja i inovacija Republike Srbije (Ugovor o prenosu sredstava za finansiranje naučnoistraživačkog rada istraživača na akreditovanim visokoškolskim ustanovama u 2025. godini broj: 451-03-136/2025-03/ 200198.)
REFERENCES / LITERATURA:
Izvor:
- Mihailović 2004: M. Cera Mihailović, Sol na ranu, Beograd: Filip Višnjić.
Literatura:
- Andrejević 2016: D. Andrejević, A. Andrejević, Poetska funkcija dijalekta u poeziji Ratka Popovića, u: R. Žugić (red.), Dijalekti srpskoga jezika: istraživanja, nastava, književnost, Leskovac: Leskovački kulturni centar, Vranje: Pedagoški fakultet u Vranju, 135−144.
- Belić 1999: A. Belić, Dijalekti istočne i južne Srbije, Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.
- Bogdanović 1987: N. Bogdanović, Govor Aleksinačkog Pomoravlja, Beograd: Srpska akademija nauka i umetnosti, Institut za srpskohrvatski jezik.
- Brozović 1986: D. Brozović, Između stilske i ilustrativne funkcije i orijentacije u hrvatskoj dijalektalnoj poeziji, u: Radovi. Razdio filoloških znanosti (15) god. 25, sv. 25. Zadar: Filozofski fakultet sveučilišta u Splitu, 29–35.
- Despotović, Veljović Popović 2022: J. Despotović, B. Veljović Popović, Dijalektizmi kao stilsko obeležje Ršumovićeve proze Tri čvora na trepavici, u: J. Spasić (red.), Književnost za decu u nauci i nastavi: zbornik radova sa naučnog skupa (Jagodina, 14−15. maj 2021), Jagodina: Fakultet pedagoških nauka Univerziteta u Kragujevcu, 161−177.
- Ivić 2001: P. Ivić, Dijalektologija srpskohrvatskog jezika (uvod u štokavsko narečje), Novi Sad: Izdavačka knjižarnica Zorana Stojanovića.
- Kovačević 1997: M. Kovačević, Fonostilematika reprezentoloških diskursa Stevana Sremca, u: N. Bogdanović (red.), Književno delo Stevana Sremca – novo čitanje, Niš: Centar za naučna istraživanja SANU i Univerziteta u Nišu, Studijska grupa za Srpski jezik i književnost Filozofskog fakulteta, 109–125.
- Mladenović: R. Mladenović, Govor šarplaninske župe Gora, Beograd: Srpski dijalektološki zbornik, HLVIII, Beograd, 5–606.
- Okuka 2018: M. Okuka, Srpski dijalekti, Novi Sad: Prometej.
- Remetić 1996: S. Remetić, Srpski prizrenski govori I (glasovi i oblici), Beograd: Srpski dijalektološki zbornik, XLII, Beograd, 333[15]–611[293].
- Stanković 1997: S. Stanković, Gradski vlasotinački govor(i) – sociolingvistički procesi (opšte karakteristike), U: Miroslav Pantić (ur.), O srpskim narodnim govorima (Naučni skup, Despotovac, 21–22. 9. 1996). Dani srpskoga duhovnog preobraženja IV, Despotovac: Narodna biblioteka „Resavska škola“, 167–179.
- Toma 1998: P.L. Toma, Govori Niša i okolnih sela, Beograd: Srpski dijalektološki zbornik, XLV, Beograd, 11–469.
- Trajković, Mihajlović. 2020: T. Trajković, M. Mihajlović, Govor Vranja kroz prizmu diglosivnosti, Beograd: Južnoslovenski filolog LXXVI, sv. 1, Beograd, 77–105.