AUTHOR(S) / AUTOR(I): Ana M. Milijanović 
Download Full Pdf 
DOI: https://doi.org/10.46793/MFXVII-1.045M
ABSTRACT / SAŽETAK:
Rad se bavi analizom sintaksičke negacije negiranjem predikata rečeničnim negatorima ne ili ni u okviru složenih rečenica. Konkretno, na osnovu međuodnosa njihovih klauza, ispituje se negacija u okviru nezavisnosložene i zavisnosložene rečenice.
Glavni cilj istraživanja jeste da se na osnovu prikupljene građe, sintaksičko-semantičkom analizom opišu i izdvoje modeli sintaksičke negacije, kako bi se ukazalo na frekventnost ove pojave u govorima. Empirijsko i statističko istraživanje sprovedeno je kod govornika starosedelaca na prostoru grada Kraljeva, prigradskog mesta Grdica i sela Samaila. Posebno ćemo ukazati na one primere u kojima pojava negacije odstupa od propisane norme standardnog srpskog jezika. Osvrnućemo se na pojavu transportovanja negacije unutar zavisnosložene rečenice, s tim da se nećemo detaljno baviti ovim pitanjem koje zahteva dodatnu i posebnu pažnju. Krajnji rezultati ovog rada trebalo bi da ukažu na frekventnost pojave sintaksičke negacije u govorima ali i na značaj proučavanja sintakse u srpskoj dijalektologiji.
KEYWORDS / KLJUČNE REČI:
srpski jezik, kosovsko-resavski dijalekat, dijalekatska sintaksa, zavisnosložena rečenica, nezavisnosložena rečenica, sintaksička negacija
ACKNOWLEDGEMENT / PROJEKAT:
Istraživanje sprovedeno u radu finansiralo je Ministarstvo nauke, tehnološkog razvoja i inovacija Republike Srbije (Ugovor o prenosu sredstava za finansiranje naučnoistraživačkog rada istraživača na akreditovanim visokoškolskim ustanovama u 2025. godini broj: 451-03-136/2025-03/ 200198.).
REFERENCES / LITERATURA:
- Antonić 2002: I. Antonić, Vremenska rečenica, Sremski Karlovci-Novi Sad: Izdavačka knjižarnica Zorana Stojanovića, 156-173.
- Bošnjaković 2009: Ž. Bošnjaković, Stepen ispitanosti šumadijsko-vojvođanskog dijalekta, Južnoslovenski filolog LXV, Beograd, 247-248.
- Grickat 1961-1962: I. Grickat, O nekim problemima negacije u srpskohrvatskom jeziku, Južnoslovenski filolog, XXV, Beograd, 363.
- Dragićević 2020: R. Dragićević, Krugovi Irene Grickat ‒ Semantičko-gramatička istraživanja savremenog srpskog jezika, Savez slavističkih društva Srbije, Beograd, 370-381;
- Ivić 1968: P. Ivić, Srpski dijalekti i njihova klasifikacija, Sremski Karlovci ‒Novi Sad: Izdavačka knjižarnica Zorana Stojanovića, 68.
- Jelenčić 2023: L. Jelenčić, Izražavanje sintaksičke negacije u mjesnom govoru Štrigove, Zagreb: Filozofski fakultet Sveučilišta u Zagrebu, 21.
- Jović 1968: D. Jović, Trstenički govor. Beograd: Srpski dijalektološki zbornik knjiga XVII, 1.
- Kovačević 2004: M. Kovačević, Tipovi konstrukcija s ekspletivnom negacijom u savremenom srpskom jeziku. Muencechen: Verlag Otto Sagner : U Schweier (eds.) Die-Welt-der-Sla-ven. Band 21: Germano-Slavistische Beitrrage, 121-135.
- Kovačević 2020: M. Kovačević, Tipovi značenja nezavisnosložnih rečenica, Književnost i jezik, LXVII/1, 17-19 .
- Kovačević 2024: M. Kovačević, Ogledi o sintaksičkoj negaciji, Beograd: Jasen ‒ Biblioteka Jezikoslovlje, 91-334.
- Kovačević 2016: A. Kovačević, Negacija od čestice do teksta ‒ Usporedna i povijesna raščlamba negacije u hrvatskoglagoljskoj pismenosti, Zagreb: Staroslovenski institut, 320.
- Kordić 2002: S. Kordić, Riječi na granici punoznačnosti, Zagreb: Hrvatska sveučilišna naklada, 145.
- Korićanac 1992: D. Korićanac, Nadibar ‒ Antropogeografska istraživanja, Filozofski fakultet Beograd, Odeljenje za etnologiju, Etnološki problemi, monografije, knj. 18, Beograd: Službeni glasnik, 101.
- Lazić Konjik 2009: I. Lazić-Konjik, O fukcionalno-semantičkoj kategoriji egzistencije, Južnoslovenski filolog LXV, Beograd 363-366.
- Nazalević-Čučević 2016: I. Nazalević-Čučević, Sintaksička negacija ‒ Usporedna analiza sitaksičke negacije u hrvatskome i makedonskome jeziku, Zagreb: Hrvatska sveučilišna naklada, 54; 151-164.
- Petković, Nikolić 2019: J. Petković, M. Nikolić, Negacija u srpskom kao stranom jeziku, Naleđe, br. 44, 41.
- Petković 2023: J. Petković, Dvostruka negacija u srpskom jeziku, Andrićev institut, Andrićgrad 151; 239-243.
- Peco 1989: A. Peco, Pregled srpskohrvatskih dijalekata, Beograd: Naučna knjiga, 59-78.
- Piper, Klajn 2014: P. Piper, I. Klajn, Normativna gramatika srpskog jezika, Matica srpska, Novi Sad, 478.
- Popović 1994: M. Popović, Kriteriji zasnovanosti ekspletivne („suvišne negacijeˮ), Južnoslovenski filolog L, Beograd, 248.
- Rakić-Milojković 1995: S. Rakić-Milojković, Sintaksički upitnik za govore kosovsko-resavske i prizrensko-timočke dijalekatske zone, Beograd: Srpski dijalektološki zbornik XLI, 567-568.
- Stamenković 2024: K. Stamenković, Asindetske i njima ekvivalentne sindetske rečenice u srpskome jeziku, Niš: Filozofski fakultet, 228.
- Stevanović 1974: M. Stevanović, Savremeni srpskohrvatski jezik II, Beograd: Naučna knjiga, 810.
- Toma 1988: P. L. Toma: Govori Niša i okolnih sela, Srpski dijalektološki zbornik XLV, 411.
- Urošević 2015: D. Urošević, Relativna rečenica u šumadijsko-vojvođanskom dijalektu, Filozofski fakultet, Univerzitet u Novom Sadu, 381.
- Čudomirović 2015: J. Čudomirović, Semantika i pragmatika sastavnih odn. suprotnih naporednih veznika i, pa, te, a, ali, nego, Filološki fakultet, Univerzitet u Beogradu, 347.