Kriza muzikologije i Dragutin Gostuški

„Iskošeni ugao“ Dragutina Gostuškog (2024) (359-379)

AUTHOR(S) / AUTOR(I): Srđan Atanasovski

Download Full Pdf   

DOI: 10.46793/DGOST23.359A

ABSTRACT / SAŽETAK: 

Ovaj rad istražuje savremenu krizu muzikologije kroz prizmu ideja i kritičkih stavova Dragutina Gostuškog, jednog od pionira muzikologije i muzičke teorije u Jugoslaviji. U radu se analizira kako „nova muzikologija”, koja je integrisala društvene i kulturne aspekte u analizu muzike, dovodi do tabuizacije vrednosnih sudova o umetničkim delima. Takođe, rad razmatra nedostatak teorijskog razvoja u savremenoj muzikologiji, gde interdisciplinarnost, iako neophodna, dovodi do slabljenja autonomnog muzikološkog metoda. Gostuški je kritikovao preteranu upotrebu semiotičkih metoda, tvrdeći da oni ne mogu u potpunosti objasniti estetsku i kreativnu suštinu muzike. U tom kontekstu, korpus radova Gostuškog pružaju alternativni metod za analizu muzike kao umetničkog oblika. Rad predlaže da se mehanizmi vrednovanja vrate u muzikologiju, uz razumevanje društveno-kulturnih konteksta, ali bez svođenja estetskog i zvučnog tela muzike na identitet ili društveni kontekst.

KEYWORDS / KLJUČNE REČI:

kriza muzikologije, „nova muzikologija”, vrednovanje muzike, interdisciplinarnost, Dragutin Gostuški, semiotika.

REFERENCES / LITERATURA:

  • Veselinović-Hofman, Mirjana. Pred muzičkim delom: ogledi o međusobnim projekcijama estetike, poetike i stilistike muzike 20. veka: jedna muzikološka vizura. Beograd: Zavod za udžbenike, 2007.
  • Gostuški, Dragutin. „Muzičke nauke kao model interdisciplinarnog metoda istraživanja”. U Srpska muzika kroz vekove, 9–61. Beograd: Galerija SANU, 1973.
  • Gostuški, Dragutin. „Realnost, muzika, jezik”. Priredila Katarina Tomašević. U Interdisciplinarnost teorije književnosti, uredio
  • Miloslav Šutić, 233–251. Beograd: Institut za književnost i umetnost, Beograd 2001.
  • Gostuški, Dragutin. Rađanje srpske muzičke kulture: povodom trideset godina od premijernog emitovanja istoimene serije RTS-a. Uredila Snežana
  • Nikolajević, reditelj: Petar M. Teslić, stručni redaktor: Katarina Tomašević. Beograd: Radio-Televizija Srbije i Muzikološko društvo Srbije, 2017.
  • Gostuški, Dragutin. Umetnost u nedostatku dokaza. Beograd: Srpska književna zadruga, 1977.
  • Kun, Tomas. Struktura naučnih revolucija. Preveo Milan Đurđević. Beograd: Nolit, 1974.
  • Milanović, Biljana. Muzičke prakse u Srbiji i formiranje nacionalnog kanona. Beograd: Muzikološki institut SANU, 2018.
  • Milanović, Biljana. „Kolektivni identiteti i muzika”. MuzikologijaMusicology 7 (2007): 119–134.
  • Tomašević, Katarina. „Dr Dragutin Gostuški muzikolog i kompozitor (Beograd, 3. І 1923 – Beograd, 21. ІH 1998)”. Muzikologija-Musicology 10 (2010): 211–222.
  • Beard, David. „Musicology’s Crises of Identity”. In Shaping the Present through the Future: Musicology, Ethnomusicology and Contemporaneity. Edited by Bojana
  • Radovanović, Miloš Bralović, Maja Radivojević, Danka Lajić Mihajlović i Ivana Medić, 13–36. Belgrade: Institute of Musicology SASA, 2021.
  • Blake, David. „Musicological Omnivory in the Neoliberal University”. Journal of Musicology 34 (2017): 319–354.
  • Cook, Nicholas. Music, Imagination, and Culture. Oxford: Oxford University Press, 1990.
  • Cusick, Suzanne G. „Gender, Musicology, and Feminism”. U Rethinking Music, uredili Nicholas Cook i Mark Everist, 471–98. Oxford: Oxford University Press, 1999.
  • DeNora, Tia. Beethoven and the Construction of Genius: Musical Politics in Vienna, 1792-1803. Berkeley: University of California Press, 1995.
  • Gostuški, Dragutin. Vreme umetnosti. Prilog zasnivanju jedne opšte nauke o oblicima. Beograd: Prosveta i Muzikološki institut SANU, 1968.
  • Kerman, Joseph. Contemplating Music: Challenges to Musicology. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1985.
  • Kramer, Lawrence. „Musicology and Meaning”. The Musical Times 144, no. 1883 (2003): 6–12.
  • Kramer, Lawrence. „The Musicology of the Future”. Repercussions 1 (1992): 5–18.
  • Kramer, Lawrence. Classical Music and Postmodern Knowledge. Berkeley: University of California Press, 1995.
  • Kramer, Lawrence. Music as Cultural Practice, 1800–1900. Berkeley: University of California Press, 1990.
  • McClary, Susan and Richard Leppert, eds. Music and Society: The Politics of Composition, Performance and Reception. Cambridge: Cambridge University Press, 1987.
  • McClary, Susan. Feminine Endings: Music, Gender, and Sexuality. Minneapolis: University of Minnesota Press, 1991.
  • Medić, Ivana. „Applied Musicology: A ‘manifesto’, and a Case Study of a Lost Cultural Hub”. Muzikologija-Musicology no. 33 (2022), 87–102.
  • Radovanović, Bojana. „Nauka kao umetnost – interdisciplinarnost u naučnim radovima Dragutina Gostuškog”. U Wunderkammer / Their Masters’ Voice, zbornik master radova studenata muzikologije, uredile Tijana PopovićMlađenović, Marija Masnikosa, Vesna Mikić i Dragana Stojanović-Novičić, 630–710. Beograd: Fakultet muzičke umetnosti, 2018. https://dais.sanu.ac.rs/handle/123456789/4098 .
  • Tomašević, Katarina. „Dragutin Gostuški and the Semiotics of Music”. Muzikologija-Musicology no. 22 (2017): 177–197.
  • Tomlinson, Gary. „Musical Pasts and Postmodern Musicologies: A Response to Lawrence Kramer”. Current Musicology no. 53 (1993): 18–24.
  • Tomlinson, Gary. „The Historiography of Music: Issues of Past and Present”. In Rethinking Music, edited by Nicholas Cook and Mark Everist, 248–66. Oxford: Oxford University Press, 1999.
  • Tomlinson, Gary. Music in Renaissance Magic: Toward a Historiography of Others. Chicago: University of Chicago Press, 1993.