Η εκκλησιολογική σημασία της Νίκαιας στην εποχή μας

Sabornost, XX (2026)  (str. 25-40)

AUTOR(I) / AUTHOR(S): Σταύρος Γιαγκάζογλου

Download Full Pdf  

DOI: https://doi.org/10.46793/sabornost26.025G

SAŽETAK / ABSTRACT:

Pad razmatra eklisiološki značaj Prvog vaseljenskog sabora u Nikeji u savremenom kontekstu, ukazujući na bogoslovske, sotiriološke i eklisiološke implikacije pojma „jednosuštan”. U prvom delu analizira se formiranje trijadološkog i hristološkog učenja Crkve u polemici sa arijanstvom, sa posebnim osvrtom na doprinos Svetog Atanasija Velikog i na organsku povezanost dogmatskog izraza sa liturgijskim životom i iskustvom Crkve. Potom se izlaže trijadološki temelj eklisiologije, pri čemu se Crkva shvata kao ikona zajednice Ličnosti Svete Trojice, sa hristološkim centrom i pnevmatološkom dimenzijom. Posebna pažnja posvećena je odnosu Evharistije i pomesne Crkve, kao i nastanku sabornosti kao izraza jedinstva i sabornosti Crkve. Rad dalje prati istorijski razvoj saborskih ustanova od apostolskog doba do sazivanja Prvog vaseljenskog sabora, koji predstavlja prekretnicu u oblikovanju vaseljenske svesti Crkve. U završnom delu ističe se aktuelnost nikejske poruke u svetlu savremenih antropoloških i eklisioloških izazova, naglašavajući značaj sabornosti i jedinstva u različitosti.

KLJUČNE REČI / KEYWORDS:

Prvi vaseljenski sabor, jednosuštan, Sveta Trojica, ekli-siologija, Evharistija, sabornost, pomesna Crkva, vaseljenska Crkva

LITERATURA / REFERENCES:

• Ζηζιούλα, Ι. (1994). Ευχαριστία και Βασιλεία. Σύναξη, 51, 83–101.
• Μητροπολίτου Περγάμου Ιωάννου Ζηζιούλα. (2016). Έργα Α’: Εκκλησιολογικά μελετήματα. Αθήνα: Δόμος.
• Μητροπολίτου Περγάμου Ιωάννου Ζηζιούλα. (2023). Το είναι ως κοινωνία, Με-λέτες περί του προσώπου και της Εκκλησίας. Mετάφραση Ξενοφών Κο-μνηνός, επιμέλεια Σταύρος Γιαγκάζογλου. Αθήνα: Ίνδικτος.
• Παπαδόπουλου Σ. (1980). Αθανάσιος ο Μέγας και η Θεολογία της Οικουμενικής Συνόδου. Αθήνα: Δόμος.
• Χρυσοστόμου Σαββάτου Μητροπολίτη Μεσσηνίας. (2024). Η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος, Νίκαια της Βιθυνίας — 325 μ.Χ., Ιστορικοδογματική θεώρηση. Αθήνα: Αποστολική Διακονία.
• Delsol, C. L’Insurrection des particularités. Paris: Cerf.
• Migne, J. P. (ed.) (1857). Patrologiae Cursus Completus. Series Graeca. Pariis.
• Migne, J. P. (ed.) (1862). Patrologiae Cursus Completus. Series Graeca. Pariis.