Muzički Talas 54 (2025) (str. 20-31)
AUTOR(I) / AUTHOR(S): Aleksandar Ristić 
DOI: https://doi.org/10.46793/MT54.020R
SAŽETAK / ABSTRACT:
U eri masovnih medija i brzog protoka informacija, o čemu je pisao Džozef Tjurou u studiji Mediji danas 2012, muzičke izdavačke kuće su se osposobile da lako i brzo distribuiraju muzičke i kulturne sadržaje. Sedamdesetih i osamdesetih godina dvadesetog veka pre svega u Velikoj Britaniji se u društvenom, političkom i kulturnom kontekstu pojavilo ogromno nezadovoljstvo, što je iniciralo oblikovanje buntovničkog duha kroz pank pokret. Upravo su distributerske kuće iskoristile trenutak za promociju pank muzike, ali istovremeno nudeći i druge žanrove popularne muzike koje su od teoretičara kulture nešto kasnije nazvane novi talas. Omasovljenje kulturnog pokreta novi talas širom zapadne civilizacije uticalo je na oblikovanje kulturnog identiteta urbanog karaktera, te je i na jugoslovenskom kulturnom prostoru, tradicionalno okrenutom ka zapadnjačkoj kulturi nakon Drugog svetskog rata, ovaj pokret bio opšteprihvaćen. Jugoslovenska filmska industrija se brzo uklopila u novouspostavljene kulturne trendove, te se novi talas, kao i urbani identitet koji je ovaj pokret sa sobom donosio osamdesetih godina dvadesetog veka, inkorporirao u film kroz filmsku muziku i filmski narativ.
KLJUČNE REČI / KEYWORDS:
novi talas, urbani identitet, kultura, filmska muzika, pank, kulturni pokret
LITERATURA / REFERENCES:
- Bernard, Gondron (2002): Between Monmatre and the Mudd Club: Popular Music and the Avant-Garde, University of Chicago Press, Chicago and London.
- Bortvik, Stjuart i Moj, Ron (2010): Popularni muzički žanrovi, prevod Aleksandra Čabraja, Vesna Mikić, Clio, Beograd.
- Cateforis, Theo (2011): Are We Not New Wave, University of Michigan Press.
- Ćirić, Marija (2014): Vidljivi prostori muzike, superlibretto – govor muzike u filmu, TEMPUS InMus, Univerzitet u Kragujevcu, Filološko-umetnički fakultet.
- Deleney, Tim (2016): Lessons Learned From Popular Culture, Suny Press.
- Đurić, Vladimir, Đura (2018): Vodič kroz novi talas u SFRJ, Službeni glasnik, Beograd.
- Frith, Simon (2004): Popular music: Music and identity, Psychology Press, Routledge.
- Grbić, AnaMarija (2018): Idoli, poslednji dani, Kontrast, Beograd.
- Gans, Herbert (1999): Popular Culture and High Culture: An Analysis and Evaluation Of Taste, Basic Books, New York.
- Grayman, Nyasha-Simpson (2017): Cultural Identity, Sage Publications, Inc, Thousand Oaks.
- Erlewine, Stephen Thomas (2010): New Wave, all Music, <https://Sterlevine.substac.com>.
- Janković, Aleksandar (2017): „Fabule, promišljanja i nokturna: beogradski novi talas na filmu“, Redefinisanje identiteta, Čigoja štampa, Beograd, 71.
- James, E. David (2016): Rock’n’Film: Cinema’s Dance with Popular Music, Oxford University Press.
- Kelner, Daglas (2004): Medijska kultura, Klio, Beograd.
- Kovačević, Biljana (2013): Medijsko modelovanje kulturnog identiteta, Sociološkio diskurs, Banja Luka.
- Karanović, Srđan (2000): „Druženje s filmom“, u: Srđan Karanović, Beograd, Kragujevac, Ljubljana, Centar film Prizma, Slovenska kinoteka, Zepter International.
- McGaha, Julie (2015): Popular Culture & Globalization: Teacher Candidates’ Attitudes & Perceptions of Cultural & Ethnic Stereotypes.
- Reynolds, Simon (2005): Rip It Up and Start Again: Postpunk 1978–1984, e-book, UK.
- Ristivojević, Marija (2013): „Novi talas“ u precepciji novih generacija, Institut za etnologiju i antropologiju, Filozofski fakultet, Univerzitet u Beogradu.
- Tjurou Džozef (2013): Mediji danas (uvod u masovne komunikacije), Klio, Beograd.