Šumadijski anali 15 (2025) (str. 208-238)
AUTOR(I) / AUTHOR(S):Stevan Vukomanović
DOI: 10.46793/SAnali21.15.208V
SAŽETAK / ABSTRACT:
Period nemačke okupacije Kragujevca 1941 – 1944. obeležen je uspostavljanjem feldokomantanture 610 i krajskomandanture 832\I. Sa nemačke tačke gledišta, prostor Srbije trebalo je da bude žitnica za nemački narod. Industrija je bila podređena nemačkoj ratnoj mašineriji, dok su neke mašine demontirane i odnete u Nemačku. Javni život je bio takođe promenjen u odnosu na period pre rata. Ustanak dva pokreta otpora je doneo dodatnu neizvesnost samim stanovnicima Kragujevca. Oslobađanjem Kragujevca 21. oktobra 1944. nestala je atmosfera straha koji je duži vremenski period bila prisutna
KLJUČNE REČI / KEYWORDS:
Vojnotehnički zavod, Nemačka okupaciona uprava, 17.istočno-bosanska divizija, 15. majevička brigada, 68. streljački korpus.
LITERATURA / REFERENCES:
Objavljeni izvori
1. Istorijski arhiv Šumadije Kragujevac (IAŠK), Poglavarstvo grada Kragujevca 1941 – 1944, kutije III – VI, X, XII – XVI, XVIII – XX, XXV, XXVIII – XXX.
2. Dokumenti iz istorije Jugoslavije, IV tom, Beograd: Arhiv Jugoslavije, 2000.
Literatura
1. Anić, Nikola i dr. Drugi svetski rat III. Beograd: Narodna knjiga, 1980.
2. Božović, Branislav, Poruke streljanog grada. Beograd: Narodna knjiga, 1961.
3. Božović, Branislav. Specijalna policija u Beogradu 1941–1944. Beograd: Zavod za udžbenike, 2014.
4. Borković, Milan i dr. Srbija u ratu i revoluciji 1941–1945. Beograd: Srpska književna zadruga, 1976.
5. Dimić, Ljubodrag. Istorija srpske državnosti III – Srbija u Jugoslaviji. Novi Sad: Srpska akademija nauka i umetnosti, Ogranak u
Novom Sadu: Beseda: Društvo istoričara Južnobačkog i Sremskog okruga, 2001.
6. Dimitrijević, Nebojša. Papir govori: novac Srbije i Jugoslavije 1887 — 1996, Katalog papirnog novca iz numizmatičke zbirke br. 2. Leskovac: Narodni muzej Leskovac, 2019.
7. Vasić Derimanović, Jelena. Priče novčanica: papirni novac iz legata Đorđa Novakovića. Katalog izložbe, Beograd: Muzej grada Beograda, Novi Sad: Sajnos, 2019.
8. Đokić, Nebojša. ,,Vojno – upravni komandant u Srbiji 1941. Godine”, Koreni br. 4 (2006): 251 – 271.
9. Đokić, Nebojša. ,,Nemački okupacioni sistem u Srbiji u leto 1941. godine”, Braničevski glasnik 9 (2014): 99 – 162.
10. Đokić, Nebojš. Savić, Dragan. ,,Prilog izučavanju nemačkog okupacionog sistema u Srbiji 1941. godine”, Šumadijski anali 6 (2011): 120 – 143.
11. Đorđević, Bojan. Srpska kultura pod okupacijom. Beograd: Službeni glasnik, 2008.
12. Ilić, Predrag. ,,Srbija 1941. g. u svetlu arhivske građe Poglavarstvo grada Kragujevca 1941 – 1944”, U Srbija 1941. godine, ured. Kristina Jorgić Stepanović, Nenad Antonijević, 39 – 69. Kragujevac: Spomen – park ,,Kragujevački oktobar”, 2023.
13. Janjetović, Zoran. ,,Granice nemačke okupacione zone u Srbiji 1941– 1944”. Geografski institut ,,Jovan Cvijić” SANU, 62 (2): 95 – 117.
14.Zirojević, Željko. Mart 1942. g. streljanje antifašista Metino brdo – Medna. Kragujevac: Gradski odbor SUBNOR, 2012.
15. Kerkez, Đ. Slobodan. Društvo Srbije u Drugom svetskom ratu 1941– 1945. Niš: Centar za balkanske studije, 2004.
16. Kadenić, Rahmija i dr. 15. majevička brigada, Beograd: Vojnoizdavački zavod, 1979.
17. Marjanović, Jovan. Ustanak i narodno – oslobodilački pokret u Srbiji 1941. Beograd: Institut društvenih nauka, 1962.
18. Mandić, Gligo. 17. Istočnobosanska NOU divizija. Beograd: Vojnoizdavački zavod, 1976.
19. Milosavljević, Goran. ,,Kragujevac 1941. godine – život pod okupacijom od 6. aprila do kraja oktobra”, Šumadijski anali 4 (2008): 86 – 122.
20. Milosavljević, Goran. ,,Kragujevac 1941. godine – život pod okupacijom (2. deo)”, Šumadijski anali 5 (2009): 127 – 159.
21. Milenković, Marijana. ,,Školstvo u Kragujevcu 1944–1948”, Šumadijski anali 2 (2005): 132 – 171.
22. Milićević, Nataša ,,Činovnici u okupiranoj Srbiji 1941–1944”, Tokovi istorije 2 (2018): 69 – 86.
23. Milićević, Nataša. ,,Osveta sela” seljaci i gradjani u okupiranoj Srbiji 1941– 1944“, Tokovi istorije 2 (2019): 121 – 136.
24. ,,Nemačka volja za obnovom jamči za novu valutu Srbije!”, Novo vreme, 4. jun 1941, 3.
25. Petovar, Rudi. Trikić, Savo. Šesta proleterska Istočno – bosanska brigada, Beograd: Vojnoizdavački zavod, 1982.
26. Petranović, Branko. Srbija i Jugoslavija u Drugom svetskom ratu 1939 – 1945. Beograd: Vojnoizdavački i novinski centar, 1992.
27. Popović, D. Miroslav. Kragujevac i njegovo privredno područje: prilog privrednoj i socijalnoj geografiji grada i okoline, Beograd: Geografski institut ,,Jovan Cvijić” Srpska akademija nauke i umetnosti, 1956.
28. ,,Pravilnik o organizaciji i radu okružnih, gradskih i opštinskih Odbora za izbeglice i preseljenike”, Službene novine, 13. januar 1942. godine, br. 3.
29. Radovanović, Boriša. Stari Kragujevac. Kragujevac: PIP ,,KRUG”, 1996.
30. Radovanović, Boriša. Istorija Kragujevca. Kragujevac: Interprint, 2017.
31. Spasić, Živomir. Od topa do automobila 1853–1973. (Kragujevac: Zavod ,,Crvena zastava”, 1973.
32. Stokić, Blagoje. Kragujevac u ustanku i revoluciji 1941: prilog za istoriju narodnooslobodilačkog rata i revolucije 1941–1945, Kragujevac: Spomen-park Kragujevački oktobar, 1981.
33. Slijepčević, Đoko. Istorija Srpske pravoslavne crkve III: za vreme Drugog svetskog rata i posle njega, Beograd: Beogradski izdavačko – grafički zavod (BIGZ), 2002.
34. Simić, Bojan. ,,Srbija 1941. viđena očimaitalijanskog novinaraAlfija Rusoa”, Leskovački zbornik XVI (2021): 199 – 210.
35. Šojić, Milan, Hinić, Branko. „130 godina Narodna banka Srbije 1884–2014“, Bankarstvo 3 (2014): 138 – 151.
36. Todorović, Vojo. Vojna enciklopedija, knj. 6. Beograd: Vojnoizdavački zavod, 1973.
37. Terzić, Velimir. Oslobodilački rat naroda Jugoslavije 1941–1945 I. Beograd: Vojnoistorijski institut, 1963.
38. Terzić, Velimir. Oslobodilački rat naroda Jugoslavije 1941–1945 II. Beograd: Vojnoistorijski institut, 1965.
39. ,,Treća uredba za sprovođenje Naredbe o Srpskoj novčanoj banci (Uredba o kursevima)”. Novo vreme, 4. jun 1941, 4.