Usklađivanje pravnog sistema Srbije sa standardima Evropske unije XIV (2026) (237-258. str.)
AUTOR(I) / AUTHOR(S): Anika Kovačević 
Download Full Pdf 
DOI: https://doi.org/10.46793/UPSSXIV.237K
SAŽETAK / ABSTRACT:
Polazeći od značaja javnosti parlamentarnog rada za ostvarivanje predstavničke demokratije, političke odgovornosti i prava javnosti na informisanje, analiziraju se normativni okvir parlamentarne transparentnosti i položaj medija kao posrednika između predstavničke institucije i građana. Posebna pažnja posvećena je odnosu slobode medija i profesionalnih i etičkih standarda izveštavanja, kao i razgraničenju odgovornosti Narodne skupštine, njenog predsednika, narodnih poslanika i medija. U tom kontekstu razmatraju se značaj parlamentarne autonomije, položaj poslaničkog imuniteta i uticaj digitalnih komunikacija na dostupnost i predstavljanje parlamentarnih rasprava. Primenom normativnog, analitičkog i uporednopravnog metoda nastoji se da se utvrde osnovni elementi odgovornog medijskog izveštavanja, uz očuvanje uređivačke samostalnosti medija i slobode političkog govora. Autor ukazuje na potrebu jasnog razgraničenja institucionalne obaveze obezbeđivanja javnosti parlamentarnog rada od profesionalne i pravne odgovornosti medija za način na koji se informacije prenose javnosti.
KLJUČNE REČI / KEYWORDS:
javnost parlamentarnog rada, odgovornost medija, sloboda izražavanja, parlamentarna autonomija, poslanički imunitet, Narodna skupština Republike Srbije
PROJEKAT / ACKNOWLEDGEMENT:
Rad je rezultat istraživanja na projektu Pravnog fakulteta Univerziteta u Kragujevcu: „Usklađivanje pravnog sistema Srbije sa standardima Evropske unije”, koji se finansira iz sredstava Fakulteta.
LITERATURA / REFERENCES:
- Bagehot, W., The English Constitution. Edited by Paul Smith, Cambridge: Cambridge University Press, 2001,
- Beetham, D., Parliament and Democracy in the Twenty-First Century: A Guide to Good Practice, Geneva: Inter-Parliamentary Union, 2006.
- Van Waarden, B., Johansson, M., Democracy (Not) on Display: A Structural Collocation Analysis of the Mother of All Parliaments’ Reluctance to Broadcast Herself, Parliamentary Affairs, Vol. 77, No. 2, 2024.
- Vučković, J., Slobodan pristup informacijama od javnog značaja i medijske usluge, Zbornik radova: Pravna regulativa usluga u nacionalnim zakonodavstvima i pravu Evropske unije, Kragujevac, 2023.
- Vučković, J., Mediji i medijsko pravo, Kragujevac, 2023.
- Vučković, J., Uloga novinarske profesije u pružanju medijskih usluga, Zbornik radova: XXI vek – vek usluga i uslužnog prava, knj. 9, Kragujevac, 2018.
- Gibbons, V., Lights, Camera, Inaction? The Media Reporting of Parliament, Parliamentary Affairs, Vol. 60, No. 4, 2007.
- Evropska konvencija za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda.
- Evropski sud za ljudska prava. The Sunday Times v. the United Kingdom (No. 1), predstavka br. 6538/74, presuda od 26. aprila 1979, Series A, No. 30.
- Zakon o javnom informisanju i medijima, Sl. glasnik RS, br. 92/2023, 51/2025.
- Zakon o Narodnoj skupštini, Sl. glasnik RS, br. 9/2010.
- Jersild v. Denmark. European Court of Human Rights [GC], predstavka br. 15890/89, presuda od 23. septembra 1994.
- Joshi, D., Rosenfield, E., MP Transparency, Communication Links and Social Media: A Comparative Assessment of 184 Parliamentary Websites, The Journal of Legislative Studies, Vol. 19, No. 4, 2013.
- Castells v. Spain. European Court of Human Rights, predstavka br. 11798/85, presuda od 23. aprila 1992.
- Kovačević, A., Izazovi slobode političkog govora u digitalnom dobu demokratije, Zbornik radova: Savremeno pravo u eri digitalizacije i održivog razvoja. Kragujevac, 2025.
- Kovačević, A., Parlament u službi građana? Izazovi predstavničke funkcije Narodne skupštine Republike Srbije, Zbornik radova: Izazovi i otvorena pitanja uslužnog prava, tom 2. Kragujevac, 2024.
- Kovačević, A., Parlamentarna kontrola državne uprave u Republici Srbiji, doktorska disertacija. Pravni fakultet Univerziteta u Kragujevcu, 2022.
- Kovačević, A., Sloboda govora u svetlu parlamentarnih prava poslanika, Zbornik radova: Savremeni izazovi u ostvarivanju i zaštiti ljudskih prava, Kosovska Mitrovica, 2025.
- Kovačević, A., Uloga medija u ostvarivanju predstavničke funkcije Narodne skupštine Republike Srbije, Glasnik prava, br. 2/2021.
- Leston-Bandeira, C., Siefken, S. T., The Development of Public Engagement as a Core Institutional Role for Parliaments, The Journal of Legislative Studies, Vol. 29, No. 3, 2023.
- Lingens v. Austria. European Court of Human Rights, predstavka br. 9815/82, presuda od 8. jula 1986.
- Manin, B., The Principles of Representative Government. Cambridge: Cambridge University Press, 1997.
- Pejić, I., Parlamentarno pravo, Niš, 2011.
- Petrov, V., Parlamentrano pravo, Beograd, 2015.
- Poslovnik Narodne skupštine Republike Srbije, Sl. glasnik RS, br. 20/2012.
- Russell, M., James, L., Representation of the UK Parliament’s Power in the National Media: Too Weak, or Too Strong?, Parliamentary Affairs, Vol. 78, No. 1, 2025.
- Savet Evrope. Recommendation CM/Rec (2022)4 of the Committee of Ministers to Member States on Promoting a Favourable Environment for Quality Journalism in the Digital Age. Strasbourg, 2022.
- Savet za štampu. Kodeks novinara i novinarki Srbije. Beograd, 2025.
- Selmani and Others v. the former Yugoslav Republic of Macedonia. European Court of Human Rights, predstavka br. 67259/14, presuda od 9. februara 2017.
- Ustav Republike Srbije, Sl. glasnik RS, br. 98/2006 i 115/2021.
- Franklin, B., Newspaper Reports of the Westminster Parliament, U: Conboy, M., Finkelstein, D., Bingham, A., Brownlees, N. (eds.), The Edinburgh History of the British and Irish Press. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2023.
- Habermas, J., The Structural Transformation of the Public Sphere: An Inquiry into a Category of Bourgeois Society. Translated by T. Burger. Cambridge, Massachusetts: The MIT Press, 1989.
- Urbanizaciя v Vostočnoй i Юgo-vostočnoй Evrope, Istorijski institu Beograd, Državni univerzitet za arhitekturu i građevinu (NNGASAU) Nižnji Novgorod, Beograd, 2019.