KRATKI AVANGARDNI ROMAN U TUMAČENJU ALEKSANDRA JOVANOVIĆA

KULTURA, OBRAZOVANJE I PAMĆENJE, Zbornik u čast profesora Aleksandra Jovanovića, 2025  (340-359 str.)

AUTOR(I) / AUTHOR(S):Nikolina Šurjanac  

Download Full Pdf   

DOI: https://doi.org/10.46793/KOP25.340S

SAŽETAK / ABSTRACT:

U radu će biti predstavljen i analiziran postupak tumačenja avangardnog kratkog romana u kritici Aleksandra Jovanovića na primerima dvaju romana iz tog perioda – Krila Stanislava Krakova i Crvene magle Dragiše Vasića. Posebno ćemo se osvrnuti na Jovanovićev prepoznatljiv intertekstualni pristup u analizi tekstova, povezivanje vladajućih poetičkih odlika ekspresionizma sa idejom i stilom oba ova romana, kao i na njegovu okrenutost semiotičkom i filozofskom pristupu književnoumetničkom delu. Analiziraćemo Jovanovićevu kritiku objavljivanu u književnim ča- sopisima sedamdesetih, osamdesetih i devedesetih godina prošlog veka, a sve sa ciljem tumačenja kako njegovog kritičarskog pristupa uopšte tako i pristupa pomenutim romanima avangarde čija tumačenja je autor objedinio u monografiji pod naslovom O istoriji, sećanjima i samoći. Ukazaćemo i na novine i doprinos Jovanovićevog tumačenja pomenutih kratkih romana srpske avangarde u kontekstu srpske književne kritike dvadesetog veka.

KLJUČNE REČI / KEYWORDS:

kratki avangardni roman, tumačenje, imanentni pristup, ekspresionizam, Prvi svetski rat, Krila, Crvene magle.

PROJEKAT / ACKNOWLEDGEMENT:

LITERATURA / REFERENCES:

IZVORI
  • Vasić 1929: Dragiša Vasić, Pripovetke, Beograd: Srpska književna zadruga.
  • Vasić 1990: Dragiša Vasić, Crvene magle, Beograd: Prosveta.
  • Krakov 1991: Stanislav Karkov, Krila, Beograd: „Filip Višnjić”.
  • Krakov 1997: Stanislav Krakov, Život čoveka na Balkanu, Beograd: Naš dom, [Lausanne] : L’Age d’Homme.
LITERATURA
  • Barac 1990: Antun Barac, „Crvene magle Dragiše Vasića”, Crvene magle / Kritičari o Dragiši Vasiću, prir. Gojko Tešić, Beograd: Prosveta, 224–229.
  • Bataj 1980: Žorž Bataj, Erotizam, Beograd: BIGZ.
  • Bogdanović 1923: Milan V. Bogdanović, „Dragiša Vasić: Crvene magle”, Srpski književni glasnik 9, 2, 134–138.
  • Živaljević 1991: Dimitrije Živaljević, „Stanislav Krakov, Krila”, u: Stanislav Krakov, Krila, prir. Gojko Tešić. Beograd: „Filip Višnjić”, 145–147.
  • Jovanović 1981: Aleksandar Jovanović, „Stvaranje kao razgradnja (savremeni roman
  • danas)”, Književne novine 33, 619, 18–19.
  • Jovanović 1985: Aleksandar Jovanović, „Kako spasiti dušu književnog dela (Novica Petković, Od formalizma ka semiotici)”, Književnost, 3, 482–483.
  • Jovanović 1988: Aleksandar Jovanović, „Došljaci u bespuću (Slobodanka Peković, Srpska proza početkom 20. veka)”, Književna reč, 320, 21.
  • Jovanović 1996: Aleksandar Jovanović, „Kritika tumači, ona ne osporava”, Reč, 20, 101–103.
  • Jovanović 2019: Aleksandar Jovanović, O istoriji, sećanjima i samoći: eseji i kritike o srpskoj prozi XX veka, Leksovac: Zadužbina „Nikolaj Timčenko”.
  • Konstantinović 1967: Zoran Konstantinović, Ekspresionizam, Cetinje: Obod.
  • Korać 1982: Stanko Korać, Srpski roman između dva rata, Beograd: Nolit.
  • Lompar 1990: Milo Lompar, „Tamna senka dvoumice. Jurišić – Hristić: protivu-
  • rečje dvoumice”. Crvene magle / Kritičari o Dragiši Vasiću, prir. Gojko Tešić. Beograd: Prosveta, 246–293.
  • Lukač 1968: Đerđ Lukač, Teorija romana, Sarajevo: IP „Veselin Masleša”.
  • Manojlović 1991: Todor Manojlović, „Krila, Stanislav Krakov. Stanislav Krakov, Krila”, u: Stanislav Krakov, Krila, prir. Gojko Tešić, Beograd: „Filip Višnjić”, 142–144.
  • Perković 1991: Luka Perković, „Krila Stanislava Krakova”, u: Stanislav Krakov, Krila, prir. Gojko Tešić. Beograd: „Filip Višnjić”, 157–158.
  • Petrović 2017: Predrag Petrović, Avangardni roman bez romana, Beograd: Društvo za srpski jezik i književnost Srbije.
  • Svetovski 1991: Miodrag Mihajlović Svetovski, „Stanislav Krakov, Krila”, u: Stanislav Krakov, Krila, prir. Gojko Tešić, Beograd: „Filip Višnjić”, 148–150.
  • Tešić 2009: Gojko Tešić, Srpska književna avangarda. Književnoistorijski kontekst (1902–1934), Beograd: Institut za književnost i umetnost – Službeni glasnik.
  • Tokin 1981: Boško Tokin, Boško Tokin, pionir, ur. Dušan Stojanović, Biblioteka Filmske sveske, Posebno izdanje časopisa za teoriju filma i filmologiju, Beograd: Institut za film.
  • Fero 1988: Antonio Fero, „O kratkom romanu”, Književna reč, 318, 5–7.
  • Šaulić 1991: Anica Šaulić, „Romani g. Stanislava Krakova”, u: Stanislav Krakov, Krila, prir. Gojko Tešić, Beograd: „Filip Višnjić”, 151–156.