KULTURA, OBRAZOVANJE I PAMĆENJE, Zbornik u čast profesora Aleksandra Jovanovića, 2025 (323-339 str.)
AUTOR(I) / AUTHOR(S):Vladimir Vukomanović Rastegorac 
Download Full Pdf 
DOI: https://doi.org/10.46793/KOP25.323VR
SAŽETAK / ABSTRACT:
Cilj ovog rada je da istraži i opiše kako se fenomen smrti oblikuje u srpskom patriotskom pesništvu na primeru stihova iz Antologije srpske rodoljubive poezije, koju su priredili Vuk Milatović, Vladimir Cvetanović i Aleksandar Jovanović. Posebno će biti sagledani: 1) imenovanje smrti, 2) odabir načina i uzroka smrti, 3) predstava groba i sahrane, 4) prikazi mrtvog tela, 5) predstava besmrtnosti. Analiza pokazuje: 1) da u patriotskom pesništvu motiv smrti zauzima značajno mesto, 2) da u rodoljubivim pesmama dominira nasilna smrt, 3) da se grob vidi kao mesto tuge, ali i zaveta i preporoda, 4) da su u rodoljubivom pesništvu česti surovi prikazi umrlog tela, 5) da je prisutno otvoreno neprihvatanje nefunkcionalnosti mrtvog i konačnosti smrti, kao i to da se trajanje posle smrti dominantno ostvaruje u simboličkom vidu, kroz sećanje potomaka. Prilikom jezičkog oblikovanja motiva smrti retko se koristi personifikacija – češće su prisutne metafore smrti i hiperbolične fraze koje ukazuju na razmere i strahote stradanja.
KLJUČNE REČI / KEYWORDS:
srpska poezija, rodoljubiva poezija, antologija, tanatopolitika, tanatologija.
PROJEKAT / ACKNOWLEDGEMENT:
LITERATURA / REFERENCES:
IZVOR
- Antologija 2002: Antologija srpske rodoljubive poezije, prir. Vladimir Cvetanović, Vuk Milatović i Aleksandar Jovanović. Beograd: Prosvetni pregled.
LITERATURA
- Arijes 1989: Filip Arijes, Eseji o istoriji smrti na Zapadu, Beograd: Rad.
- Bodrijar 1991: Jean Baudrillard, Simbolička razmena i smrt, Gornji Milanovac: Dečje novine.
- Toma 1980: Luj Vensan Toma, Antropologija smrti I–II, Beograd: Prosveta.
- Daglas 2005: Davies Douglas. A Brief History of Death, Oxford: Blackwell Publishing.
- Kuljić 2014: Todor Kuljić, Tanatopolitika, Beograd: Čigoja štampa.
- Moren 1981: Edgar Moren, Čovek i smrt, Beograd: BIGZ.
- Pavićević 2011: Aleksandra Pavićević, Vreme (bez) smrti, Beograd: Etnografski institut SANU.
- Taurek 2009: Bernhard F. Taurek, Filozofirati: učiti umirati?, Novi Sad: Adresa.
- Toni 1994: Tony Walter, Th e Revival of Death, London – NY: Routledge.
- Cvetanović / Milatović / Jovanović 2002: Vladimir Cvetanović, Vuk Milatović i Aleksandar Jovanović, „Na početku: o srpskoj rodoljubivoj poeziji”, predgovor u: Antologija srpske rodoljubive poezije, Beograd: Prosvetni pregled, 13–16.