INSTITUCIONALNA PODRŠKA ENERGETSKOJ TRANZICIJI U REPUBLICI SRBIJI

Institucionalne promene kao determinanta privrednog razvoja Republike Srbije (2026) [pp. 183-196]  

AUTHOR(S) / AUTOR(I): Bošković Nikola , Pantović Danijela
Download Full Pdf   
DOI: https://doi.org/10.46793/IP26.183B
ABSTRACT / SAŽETAK:

Energetska tranzicija je jedan od najizazovnijih i najzahtevnijih procesa savremenih ekonomija. Suština se ogleda u promeni tradicionalnog energetskog sektora ka održivom i adaptivnom, koji treba da zadovolji rastuću tražnju za finalnim energetskim proizvodima, uz istovremeno smanjenje negativnog uticaja na životnu sredinu prouzrokovanog energetskim proizvodnim procesima. Energetska tranzicija treba da unapredi i energetsku sigurnost i da obezbedi energetsku nezavisnost svake zemlje.

Republika Srbija se suočava sa brojnim izazovima u energetskoj tranziciji. Postojeći energetski sektor je zasnovan na velikoj zavisnosti od fosilnih goriva, domaćih (lignit) i uvoznih (nafta i gas). Trenutni energetski miks nije održiv, ni ekonomski ni ekološki. To zahteva tranziciju energetskog sektora u Republici Srbiji, koja mora da bude značajno podržana od strane države. Izrada nacionalnog Zakonodavnog okvira uskladjenog sa istim u EU poslednjih godina u velikoj meri podstiče energetsku tranziciju. Intenzivnije korišćenje obnovljivih izvora energije i povećanje energetske efikasnosti su ključni faktori u izgradnji održivog energetskog sektora u Republici Srbiji.

KEYWORDS / KLJUČNE REČI:

energetska tranzicija, institucionalna podrška, obnovljivi izvori eneregije, energetska efikasnost, Republika Srbija.

ACKNOWLEDGEMENT / PROJEKAT:

Ovo istraživanje je finansijski podržano od strane Ministarstva nauke, tehnološkog razvoja i inovacija Republike Srbije (Ugovor br. 451-03-33/2026-03/200099).

REFERENCES / LITERATURA:
  1. Ahmed, F., Kousar, S., Pervaiz, A., Shabbir, A. (2022). Do institutional quality and financial development affect sustainable economic growth? Evidence from South Asian countries. Borsa Istanbul Review, 22, 189–196.
  2. Anwar, A., Chaudhary, A.R., Malik, S. (2023). Modeling the macroeconomic determinants of environmental degradation in E-7 countries: The role of technological innovation and institutional quality. Journal of Public Affairs, 23, e2834.
  3. Banjac, M. i drugi (2013), Energija u Srbiji 2013, Beograd: Ministarstvo rudarstva i energetike
  4. Barrera-Roldán, A., Saldıvar-Valdés, (2002). A. Proposal and application of a Sustainable Development Index. Ecological Indicators, 2, 251–256.
  5. Bošković, N. (2017). Institucionalna podrška intenzivnijem korišćenju obnovljivih energetskih resursa u Republici Srbiji. U: Leković, V. (ur.). Institucionalne promene kao determinanta privrednog razvoja Republike Srbije, str. 309-325. Kragujevac: Ekonomski fakultet Univerziteta u Kragujevcu
  6. EUROSTAT (2018). https://ec.europa.eu/eurostat/web/energy/data (10.09.2018.)
  7. IRENA and FAO (2021). Renewable energy for agri-food systems – Towards the Sustainable Development Goals and the Paris agreement. Abu Dhabi and Rome. https://doi.org/10.4060/cb7433en.
  8. Khurshid, N. (2023). Does the causality between environmental sustainability, non-renewable energy consumption, geopolitical risks and trade liberalization matter for Pakistan? Evidence from VECM analysis. Heliyon, 9, e21444
  9. Liu, H., Anwar, A., Razzaq, A., Yang, L. (2022). The key role of renewable energy consumption, technological innovation and institutional quality in formulating the SDG policies for emerging economies: Evidence from quantile regression. Energy Reports, 8, 11810–11824.
  10. Qiu, W., Zhang, J., Wu, H., Irfan, M., Ahmad, M. (2021). The role of innovation investment and institutional quality on green total factor productivity: Evidence from 46 countries along the “Belt and Road”. Environmental Scence. Pollution Resources, 29, 16597–16611.
  11. Sovacool, B.K. (2012). The political economy of energy poverty: A review of key challenges. Energy Sustainable Development, 16, 272–282.
  12. Taghizadeh-Hesary, F., Rasoulinezhad, E, Shahbaz, M., Vo, X.V. (2021). How are energy transition and power consumption related in Asian economies with different income levels? Energy, 237, 121595.
  13. Vlada Republike Srbije (2022), Odluka o utvrđivanju energetskog bilansa Republike Srbije za 2022.godinu, Beograd: Službeni glasnik 4/2022.
  14. Vlada Republike Srbije (2024), Strategija razvoja energetike Republike Srbije do 2040.godine sa projekcijama do 2050.godine, , Beograd: Službeni glasnik 94/2024.
  15. Vlada Republike Srbije (2025), Odluka o utvrđivanju energetskog bilansa Republike Srbije za 2025.godinu, Beograd: Službeni glasnik 12/2025.
Post Views: 15