INSTITUCIONALNE PROMJENE U GLOBALNOJ TRGOVINI: ULOGA EVROPSKE UNIJE U TRANSFORMACIJI MULTILATERALNOG TRGOVINSKOG SISTEMA

Institucionalne promene kao determinanta privrednog razvoja Republike Srbije (2026) [pp. 157-168]  

AUTHOR(S) / AUTOR(I): Petrović Vesna, Sikimić Zlatko
Download Full Pdf   
DOI: https://doi.org/10.46793/IP26.157P
ABSTRACT / SAŽETAK:

Savremeni globalni trgovinski sistem prolazi kroz značajne institucionalne transformacije uslovljene promjenama u raspodjeli ekonomske moći, rastućom ulogom regionalnih integracionih procesa i sve izraženijim izazovima multilateralnom trgovinskom poretku. U takvom kontekstu veliki regionalni akteri imaju sve važniju ulogu u oblikovanju mehanizama upravljanja međunarodnom trgovinom. Među njima se Evropska unija izdvaja kao jedan od ključnih aktera koji utiče na institucionalni razvoj globalnog trgovinskog režima kroz svoju regulatornu moć, veličinu tržišta i zajedničku trgovinsku politiku. Rad analizira teorijski okvir institucionalnih promjena u međunarodnoj trgovini, sa posebnim osvrtom na značaj institucija u ekonomskoj teoriji, ulogu multilateralizma i regionalnih ekonomskih integracija, kao i razvoj trgovinske politike Evropske unije. Polazna hipoteza rada jeste da Evropska unija, putem svojih regulatornih kapaciteta i institucionalnih mehanizama, predstavlja važnog aktera institucionalnih promjena u globalnoj trgovini te značajno doprinosi transformaciji multilateralnog trgovinskog sistema. Posebna pažnja posvećena je odnosu između Evropske unije i Svjetske trgovinske organizacije. Rezultati analize ukazuju na značaj regionalnih aktera u globalnom ekonomskom upravljanju i potvrđuju ulogu Evropske unije kao značajnog normativnog i regulatornog aktera u oblikovanju budućeg razvoja međunarodnih trgovinskih institucija.

KEYWORDS / KLJUČNE REČI:

institucionalne promjene, globalna trgovina, Evropska unija, Svjetska trgovinska organizacija, trgovinska politika.

ACKNOWLEDGEMENT / PROJEKAT:
REFERENCES / LITERATURA:
  1. Baldwin, R., & Wyplosz, C. (2022). EBOOK the economics of European integration 7e. McGraw Hill.
  2. Bossche, P. V. D., & Zdouc, W. (2017). The law and policy of the World Trade Organization: text, cases and materials(No. 126449). Cambridge University.
  3. Bown, C. (2020). How the United States marched the semiconductor industry into its trade war with China. East Asian Economic Review (EAER), 24(4), 349-388.
  4. Commission of the European Communities. (2005). Communication from the Commission to the Council, the European Parliament, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions: Civil Society Dialogue Between the EU and Candidate Countries(Vol. 290). Commission of the European Communities.
  5. Craig, P., & de Búrca, G. (2020). EU law: Text, cases, and materials (7th ed.). Oxford University Press.
  6. European Commission. (2025). Serbia Report 2025. Preuzeto sa sajta: https://enlargement.ec.europa.eu/document/download/6e68ce26-b95b-48e1-921a-c60c12da8f00_en
  7. Meunier, S., & Nicolaïdis, K. (2013). The European Union as a conflicted trade power. In The European Union and the New Trade Politics(pp. 112-131). Routledge.
  8. Mignolli, A. (2020). The European Union faces the crisis of the WTO dispute settlement system. Tensions between multilateralism and unilateralism in international trade law. Ordine Internazionale e Diritti Umani, (3/2020), 485-505.
  9. Nikolić, J. (2025). The EU-China Trade Relations amid Tariff Conflicts and WTO Crisis: Implications for Serbia. Institut za međunarodnu politiku i privredu.
  10. Pavlićević, D. (2018). A power shift underway in Europe? China’s relationship with Central and Eastern Europe under the Belt and Road Initiative. In Mapping China’s ‘one belt one road’initiative(pp. 249-278). Cham: Springer International Publishing.
  11. Statistical Office of the Republic of Serbia. (2025). External trade, final data, 2024 (Press Release)
  12. Steinberg, R. H. (2006). The transformation of European Trading states.
  13. Von der Leyen, U. (2020). Political Guidelines for the Next European Commission 2019-2024: Opening Statement in the European Parliament Plenary Session 16 July 2019. Speech in the European Parliament Plenary Session 27 November 2019. Publications Office of the European Union.
  14. Wouters, J. (2021, January). At Home and Abroad: The European Union in a Changing Global Order. In Proceedings of the ASIL Annual Meeting(Vol. 115, pp. 325-335). Cambridge University Press.
  15. Wouters, J., & Hegde, V. (2022). Reform of global trade governance: the role of the European Union. Journal of European Integration, 44(5), 715-730.
  16. Young, A. R. (2013). The rise (and fall?) of the EU’s performance in the multilateral trading system. In The Performance of the EU in International Institutions(pp. 117-131). Routledge.
  17. Zakić, K., Lađevac, I., Đorđević, B., Filipović, S., Mitić, A., Stekić, N., & Nedić, P. (2024). Serbia’s relations with the EU and China 2013–2023: Political, security, and economic domains (COMPASS Integral Report No. 1). Belgrade, Institute of International Politics and Economics.

 

Post Views: 25