55. godišnja konferencije o aktuelnim problemima korišćenja i zaštite voda, Ivanjica, 25–27. maj 2026. [str. 349-358]
AUTHOR(S) / AUTOR(I): Snežana Branković 
, Radmila Glišić , Anđela Radisavljević, Nenad Joksimović , Vladimir Stevanović , Glorija Ćirković , Filip Grbović
Download Full Pdf 
DOI: https://doi.org/10.46793/VODA26.349B
ABSTRACT / SAŽETAK:
Istraživanje se bavi uticajem β-diketonata na klijanje vrste Trifolium pratense L. u tretmanima sa vodom iz „Sistema za prečišćavanje otpadnih voda Cvetojevac“ (Kragujevac). Primenjena je metoda biotestova, uz postavljanje: kontrole sa agarom, tretmana sa vodom na ulazu i na izlazu postrojenja, tretmana sa β-diketonatom (50 mg/L) i kombinovanog tretmana vode na ulazu i izlazu sa β-diketonatom. Najveća dužina korenka T.pratense zabeležena je u kombinovanom tretmanu sa izlaznom vodom. Utvrđene su statistički značajne razlike dužine korenka između kontrolnog tretmana i tretmana ulazne vode postrojenja, i između kombinovanih tretmana (sa oba uzorka vode). Dalje treba istraživati mogućnost šire primene β-diketonata, u fitoremedijaciji i tretmanu industrijskih voda.
KEYWORDS / KLJUČNE REČI:
β-diketonat; Trifolium pratense L.; otpadne vode; neutralizacija polutanata
ACKNOWLEDGEMENT / PROJEKAT:
Eksperimentalni deo rada sproveden je na Institutu za biologiju i ekologiju Prirodno-matematičkog fakulteta, Univerziteta u Kragujevcu, uz podršku fonda za nauku Republike Srbije, u okviru projekta br. 14866: „Nova metoda za inaktivaciju mulja upotrebom biokompatibilnog β-diketoestra i njegova potencijalna upotreba u poljoprivredi (BETAgro)“, uz finansiranje Ministarstva nauke, tehnološkog razvoja i inovacija Republike Srbije, ugovor br. 451-03-34/2026-03/ 200122 i ugovor br. 451-03-33/2026-03/ 200122.
REFERENCES / LITERATURA:
- Alagić, S., Nujkić M., Dimitrijević M., Strategije biljaka u borbi protiv fitotoksičnih koncentracija metala kao ključni preduslov uspešne fitoremedijacije: Ekskluderi i hiperakumulatori, deo II. Zaštita materijala 55 (4) (2014) 435-440
- Ali, H., Khan, E., Sajad M.A., Phytoremediation of heavy metals-Concepts and applications, Chemosphere 91 (2013) 869-881
- Branković, S., Bugarčić, M., Bugarčić, F., Ostojić, A., Petronijević, J., Rosić, G., Radojević, I., Selaković, D., Simić, Z., Joksimović N., Economic, ecological, and health aspects of β-diketonate application in the process of water purification. Environmental Science and Pollution Research 29 (2022) 58703–58715
- Branković, S., Glišić, R., Grbović, F., Adžić, S., Luković, K., Rakonjac, A., Marin, M., Biological test methods – model for assessing the neutralization of sewage sludge pollutants using β-diketonates, XIV International conference on social and technological development – STED 2025, Trebinje, Bosnia and Hercegovina, June 12-15th, 2025. Abstract book: 98
- Cai, Y., Li, X., Liu, Y., Wang, L., Zhou, Q., Effects of combined EDTA and organic acids on heavy metal removal and seed germination from sewage sludge, Science of the Total Environment 703 (2020) 134722
- Dalmacija, B., Agbaba, J., Rončević, S. (2008) Tehnologije zaštite voda. Departman za hemiju, biohemiju i zaštitu životne sredine, Prirodno-matematički fakultet Univerzitet u Novom Sadu
- Evangelou, M.W.H., Ebel, M., Schaeffer, A., Chelate assisted phytoextraction of heavy metals from soil: Effect, mechanism, toxicity and fate of chelating agents, Chemosphere 68 (2007) 989–1003
- Fujii, Y., Hiradate S., Rhizosphere soil method: a new bioassay to evaluate allelopathy in the field. 4th World Congress on Allelopathy Proceedings, (2005) 21–26
- Fujii, Y., Parvez, M.M., Parvez, S.S., Ohmae, Y., Y, Lida., Screening of 239 medicinal plant species for allelopathic activity using the sandwich method. Weed Biology and Management 3 (2003) 233–241
- Grbović, F.J., (2021) Aleloppatski potencijal izabranih invazivnih vrsta biljaka iz različitih ekosistema Srbije, Doktorska disertacija Prirodno-matematički fakultet Univerzitet u Kragujevcu
- Guittoney-Philippe, A., Petit, M.E., Masotti, V., Monnier, Y., Malleret, L., Coulomb, B., Combroux, I., Baumberger, T., Viglione, J., Laffont-Schwob, I., Selection of wild macrophytes for use in constructed wetlands for phytoremediation of contaminant mixtures. Journal of Environmental Management 147 (2015) 108–123
- https://jkpvik-kg.com/sistem-za-preciscavanje-otpadnih-voda-cvetojevac/?pismo=cir&script=lat
- https://www.waterworkshop.pmf.uns.ac.rs/
- Joksimović, N., Petronijević, J., Ristić, M., Branković, S., Grbović, F., Beta-diketo esters in remediation process of sewage sludge. XIV International conference on social and technological development – STED 2025. Trebinje, Bosnia and Hercegovina, June 12-15th, 2025. Abstract book: 95
- Piskulić, K., Stojanović, S., Petronijević, J., Filipović, I., Janković, N., Muškinja, J., Bogdanović, G., Matić, I., Stanojković, T., Branković, S., Joksimović, N., Synthesis, characterization, and anticancer potential of some 2,4-diketo esters containing dehydrozingerone fragment: DNA and protein binding study and molecular docking. Journal of Molecular Structure 1343 (2025) 142819
- StatSoft, Inc. (2013) STATISTICA Version 12.
- Šusteršić, V., Aleksić, N., Jurišević, N., Rakić, N., Josijević, M. Bezbedno korišćenje otpadnih voda u poljoprivredi. Traktori i pogonske mašine 30 (1/2) (2025) 52–59