SANACIJA KAO ODRŽIVA STRATEGIJA: ANALIZA OBJEKATA PREFABRIKOVANIH STAMBENIH BLOKOVA NA NOVOM BEOGRADU

Veliki deo stambenog fonda na Novom Beogradu izgrađen je u drugoj polovini XX veka primenom prefabrikovanih betonskih sistema, koji danas pokazuju različite stepene degradacije usled starosti, uticaja okoline i nedovoljnog održavanja. U savremenom kontekstu održivog razvoja, sanacija postojećih objekata predstavlja važnu alternativu novoj izgradnji, sa ciljem produženja životnog veka i smanjenja ekološkog otiska. Rad se bavi identifikacijom i analizom prefabrikovanih stambenih blokova u Novom Beogradu radi procene njihove pogodnosti za sanaciju. Metodologija obuhvata prikupljanje podataka o tipologiji, periodu izgradnje i konstruktivnim sistemima, kao i preliminarnu procenu stanja na osnovu dostupne dokumentacije i vizuelnih pregleda. Definisani su kriterijumi za klasifikaciju objekata prema prioritetu sanacije, uzimajući u obzir tehničke, funkcionalne i ekonomske aspekte. Rezultati ukazuju na značajan broj objekata sa visokim potencijalom za sanaciju, gde bi adekvatne mere mogle unaprediti upotrebljivost, energetsku efikasnost i trajnost.

KEYWORDS / КЉУЧНЕ РЕЧИ: 

prefabrikovani beton, Novi Beograd, sanacija, održivost, stambeni blokovi

ACKNOWLEDGEMENT / ПРОЈЕКАТ:

REFERENCES /ЛИТЕРАТУРA:       

• Arhitektura urbanizam: Brojevi 2, 41-42, 74-77, 80-81, Organ Saveza društava arhitekata i Saveza društava urbanista Jugoslavije, Beograd, 1960-1976.
• Begić J., Krstić M.: Comprehensive Review and Comparative Analysis of Building Condition Assessment Models, ResearchGate, 2024., str. 1-25.
• Bilten Centra za stanovanje IMS: Brojevi 15 (1974.), 24 (1979.), 26 (1980.), Institut IMS, Beograd, 1974-1980.
• Blagojević Lj.: Novi Beograd – osporeni modernizam, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Arhitektonski fakultet Univerziteta u Beogradu, Zavod za zaštitu spomenika kulture grada Beograda, Beograd, 2007., str. 1-320.
• Dodgson J., Spackman M., Pearman A., Phillips L.: Multi-Criteria Analysis: A Manual, UK Department for Communities and Local Government, London, 2009., str. 1-150.
• Gehl J.: Cities for People, Island Press, Washington, 2010., str. 1-310.
• Izgradnja: Broj 12/73, Savez građevinskih inženjera i tehničara Srbije, Beograd, 1973.
• Izgradnja: Brojevi 1970/4 i 1978/12, Savez građevinskih inženjera i tehničara Srbije, Beograd, 1970-1978.
• Jovanović J.: Arhitekta Aleksandar Stjepanović. Infrastruktura društva: stanovanje i prateće funkcije, objekti dečije zaštite, školstva i visokog obrazovanja, Društvo arhitekata Beograda – Beogradska internacionalna nedelja arhitekture (katalog), Beograd, 2019.
• Jovanović J.: Elaborat analize prethodno zaštićene celine Centralna zona Novog Beograda – blokovi 21, 22 i 23. Urbanističko-arhitektonska analiza, Dokumentacija Zavoda za zaštitu spomenika kulture grada Beograda, Beograd, 2014.
• Jovanović J.: Elaborat analize prethodno zaštićene celine Centralna zona Novog Beograda – blokovi 28, 29 i 30. Urbanističko-arhitektonska analiza, Dokumentacija Zavoda za zaštitu spomenika kulture grada Beograda, Beograd, 2016.
• Jovanović J.: Mass Heritage of New Belgrade: Housing Laboratory and So Much More, Periodica Polytechnica Architecture, Budapest, 2017., str. 106-112.
• Keeney R. L., Raiffa H.: Decisions with Multiple Objectives, Cambridge University Press, Cambridge, 1993., str. 1-569.
• Kibert C. J.: Sustainable Construction: Green Building Design and Delivery, Wiley, Hoboken, 2016., str. 1-450.
• Marković S.: Urban Development of New Belgrade, Građevinska knjiga, Beograd, 2005., str. 1-320.
• Montažni skeletni sistem od prednapregnutog betona IMS, Institut za ispitivanje materijala SR Srbije, Beograd, 1974., str. 1-95.
• Oikonomou A. i dr.: Sustainability Assessment of Existing Buildings, Energy and Buildings, Vol. 165, Amsterdam, 2018., str. 1-12.
• Projektovanje i izgradnja stambenog bloka br. 28 na Novom Beogradu – materijal za savetovanje, Biro za građevinarstvo, Beograd, 1970., str. 1-180.
• Ramesh T. i dr.: Sustainable Building Practices in Developing Countries, Building and Environment, Vol. 45, No. 6, Oxford, 2010., str. 1201-1210.
• Salingaros N. A.: Principles of Urban Structure, Techne Press, Tucson, 2005., str. 1-280.
• Simić D.: Prefabricated Concrete Buildings in Post-War Europe, Journal of Construction History, Vol. 26, No. 2, London, 2010., str. 45-62.
• Tehnička dokumentacija NO Novi Beograd – blok 22, Istorijski arhiv Beograda, Beograd.
• Tehnička dokumentacija NO Novi Beograd – blok 23, Istorijski arhiv Beograda, Beograd.
• Tehnička dokumentacija NO Novi Beograd – blok 28, Istorijski arhiv Beograda, Beograd.
• Triantaphyllou E.: Multi-Criteria Decision Making Methods, Kluwer Academic Publishers, Boston, 2000., str. 1-320.
• Urbanizam Beograda: Broj 2, Urbanistički zavod Beograda, Beograd, 1969.
• Vanier D. J.: Maintenance and Rehabilitation of Concrete Buildings, CRC Press, Boca Raton, 2006., str. 1-350.
• Vujnović R.: Dinamika izgradnje grada – Jedna etapa u izgradnji i rekonstrukciji Beograda, Časopis Izgradnja, Savez građevinskih inženjera i tehničara Srbije i Savez arhitekata Srbije, Beograd, 1997., str. 1-215.