PRIMENA VEŠTAČKE INTELIGENCIJE (VI) U ELEKTROENERGETICI: BUDUĆNOST JE VEĆ NASTUPILA

Elektrane (2025)  [pp. 46-54]

AUTHOR(S) / AUTOR(I): Predrag Radovanović

 

Download Full Pdf   

DOI: https://doi.org/10.46793/EEP25.046R

ABSTRACT / SAŽETAK:

Početkom ove godine, Vlada Republike Srbije usvojila je drugu po redu Strategiju razvoja veštačke inteligencije u Srbiji za period 2025-2030. U ovom dokumentu značajno mesto dobilo je uvođenje veštačke inteligencije (VI) u domaću elektroenergetiku, čime je započela njena transformacija u najrazvijeniju industriju tipa 4.0. Cilj je da se i pomoću produkata na bazi VI u ovoj grani privrede dostignu najviši svetski nivoi industrijske efikasnosti, racionalnosti, pouzdanosti i održivosti kao i najviši ekološki standardi. 

Kako se navodi u Strategiji, prvi projekti kojima se VI uvodi u domaću elektroenergetiku već su u izradi u pojedinim domaćim razvojnim institucijama. 

Na osnovu literaturnog pregleda može da se zaključi da danas u svetu ne postoji nijedna oblast u elektroenergetici, od proizvodnje do distribucije električne energije krajnjim kupcima, u kojoj se ne primenjuju, ili za koju se ne vrši razvoj različitih produkata zasnovanih na VI.

U ovom radu dat je koncizan pregled o svetskim tokovima uvođenja VI u elektroenergetiku, s posebnim akcentom na primenu VI u termoelektranama, kao i o izazovima te primene. 

KEYWORDS / KLJUČNE REČI: 

ACKNOWLEDGEMENT / PROJEKAT:

REFERENCES / LITERATURA:

  1. Feigenbaum, A. Barr: The Handbook of Artificial Intelligence, Volume I, Addison-Wesley.
  2. 195. ISBN 0201118114 , USA, (September 1, 1986).
  3. Strategija razvoja veštačke inteligencije u R. Srbiji za period 2025-2030. god., Službeni glasnik RS br. 5, 17. januar 2025.
  4. Ahmad, H. Zhu, D. Zhang, R. Tariq, A. Bassam, F. Ullah, A. Ghamdi, S. Alshamrani: Energetics Systems and Artificial Intelligence: Applications of Industry 4.0, Energy Reports 8 (Elsevier), pp. 334-361, USA, 2022.
  5. Statistical Review of World Energy 2025, Energy Institut, 74th edition, London, 2025
  6. Powering the World, PRISMECS, USA, 2024.
  7. AI Power Boosts Power Plant Operations, PRISMECS, USA, 2024.
  8. L Martin and B. Szews: Artificial Intelligence Use Cases in Power Generation, SCOTT MADEN, USA, 2023.
  9. Ondo: What are the benefits and challenges to AI adoption in power plants,Top of FormBottom of Form Asian Power Summi – Indonesia, 2025.
  10. Patel: Unlocking Power Plant Efficiency – How AI Models Are Revolutionizing Heat Rate Optimization, POWER, USA, 2025.
  11. B. Ismail, H.H. Al-Kaziem and H.A. Kazem: AI Adoption for Steam Boiler Trip Prevention in Thermal Power Plants, IWTNS, Dehradun, India, 2025.
  12. Benefits of AI in the Operation of Power Plants, UNIPER, Germany, 2020.
  13. M. Ashraf and V. Dua: Artificial Intelligence Driven Smart Operation of Large Industrial Complexes Supporting the Net-Zero Goal: Coal Power Plants, Digital Chemical Engineering (Elsevier), Vol. 8, USA, Sept. 2023.
  14. Pedota, Mattia; Piscitello, Lucia (3. 11. 2021). „A new perspective on technology‐driven creativity enhancement in the Fourth Industrial Revolution”. Creativity and Innovation Management. 31 (1):109122. ISSN 09631690. S2CID 243788231. doi:10.1111/caim.12468. hdl: 11311/1208221
  15. Cvetinović, P. Radovanović, A. Erić: AN EXPERT SYSTEM BASED ON ARTIFICIAL INTELLIGENCE FOR THE ANALYSIS OF SUITABILITY FOR COMBUSTION OF DIFFERENT TYPES OF COAL, AS WELL AS FOR CO-COMBUSTION OF RENEWABLE FUELS WITH COAL IN LARGE POWER BOILER FURNACE, LTE VINCA proposal to the INNOVATION FUND OF REPUBLIC OF SERBIA, Belgrade, 2025.
  16. Mišković: UPOTREBA VEŠTAČKE INTELIGENCIJE U PROCESU DIGITALIZACIJE SNABDEVANJA ELEKTRIČNOM ENERGIJOM, UDK: 338.45:621.311]:004.8(497.11) DOI:10.51204/Internet_Dijalog_2413A, Pravni fakultet BU, 2024.
Post Views: 23