Peščanik, god. XXIII, br. 26 (2025): 109–120
AUTHOR(S) / AUTOR(I): Sara Mitić 
Download Full Pdf 
DOI: https://doi.org/10.46793/Pescanik26.109M
ABSTRACT / SAŽETAK:
Istorija države i prava, razmatrajući temelje državnopravnog uređenja, neminovno upućuje i na pitanje vojske. Kao nosilac sile prinude, vojska predstavlja uslov postojanja i funkcionisanja države, koja od najranijih civilizacija pa sve do danas ostaje najznačajniji oblik društvene organizacije. Srpska srednjovekovna država u pogledu vojne strukture pokazuje izvesne osobenosti, ali i brojne sličnosti sa vizantijskim modelom, kao i sa rodovsko-plemenskim uređenjem na čijim osnovama su nastale rane i ranofeudalne srpske države, a zatim i država razvijenog feudalizma. Od satnika i tisušnika koji su, kao vojni družinici, bili deo sabora u Nemanjinoj Srbiji, preko pronijara kao vojnih obveznika, pa sve do tevtonaca koji su činili ličnu gardu cara Dušana, vojna snaga srpske srednjovekovne države beležila je kontinuirani uspon sve do sloma feudalnog poretka i pada pod vlast Osmanlija.
KEYWORDS / KLJUČNE REČI:
vojska, srednjovekovna Srbija, car Dušan
PROJEKAT / ACKNOWLEDGEMENT:
Rad je nastao kao rezultat istraživanja na projektu ,,Odgovornost u pravnom i društvenom kontekstu“ koji finansira Pravni fakultet Univerziteta u Nišu, u periodu od 2021–2025. godine.
REFERENCES / LITERATURA:
Izvori:
- Arhiv Dubrovnika, Diversa Cancellarie 1328–1330.
- Dušanov zakonik
Literatura:
- Aleksić, M. „Reforma srpske vojske u vreme Stefana Dušana”. Vojno-istorijski glasnik, br. 2, 2015, 9–32.
- Villani IX, M. Come il Re d’Ungheria passo nel Reame di Rascia. Muratori, Script. XIV.
- Gažević, N. Vojna enciklopedija, tom 9. Beograd, 1975.
- Dinić, M. O vitezu Palmanu. Beograd, 1933.
- Domentijan. Žitija Svetog Save, Beograd.
- Jireček, K. Istorija Srba, knj. 1. Beograd, 1978.
- Jireček, K., i J. Radonjić. Istorija Srba, knj. 2. Beograd, 1978.
- Kantakuzenos. Histories III, sar. 45.
- Kos, F. Gradivo za zgodovino Slovencev v srednjem veku V. Ljubljana, 1902.
- Ostrogorski, G. Pronija u Vizantiji i južnoslovenskim zemljama. Beograd, 1951.