ARHIVSKITE I TERENSKITE ISTRAŽUVANJA KAKO IZVORI ZA PROMOCIJA I ZAŠTITA NA NEMATERIJALNOTO KULTURNO NASLEDSTVO

Savremena srpska folkloristika XIV (2025) [str. 53-64]

AUTOR(I) / AUTHOR(S):Vesna Petreska 

Download Full Pdf  

DOI: https://doi.org/10.46793/FolkloristikaXIV.053P

SAŽETAK /ABSTRACT:

Istražuvanjeto se odnesuva na terenskite i arhivskite istražuvanja, koi služat kako izvori za promocija i zaštita na nematerijalnoto kulturno nasledstvo. Se zemaat predvid pred sè terenskite i arhivskite istražuvanja na Arhivot na Institutot za folklor „Marko Cepenkovˮ – Skopje, koi nudat i novi predizvici okolu istražuvanjeto na nematerijalnoto kulturno nasledstvo. Nematerijalnoto kulturno nasledstvo vo koe spaѓaat folklor, običai, znaenja, jazik se značajni markeri za čuvstvoto na identitet i kontinuitet, i niv, zaednicite, grupite ili vo nekoi slučai individuite gi prepoznaaat kako del od nivnoto kulturno nasledstvo, pred sè na životo kulturno nasledstvo. Arhivskite i terenskite izvori, no, i digitalizacijata se značajni za istražuvanjeto na nematerijalnoto kulturno nasledstvo, pred sè za: negova promocija, pretstavuvanje, a so toa e izrazena i negovata performativna strana i negova zaštita. 

KLJUČNE REČI / KEYWORDS: 

nematerijalno kulturno nasledstvo, terenski istražuvanja, arhivski istražuvanja, zaštita, promocija, pretstavuvanje.

PROJEKAT / ACKNOWLEDGEMENT:

LITERATURA/ REFERENCES:

  • Aštalkovska, Ana. Antropologija na intimnosta vo makedonskata narodna kultura. Skopje: Prirodno-matematički fakultet, Institut za etnologija i antropologija, 2016.
  • Gavrilović, Ljiljana. „Preludijum za antropologiju medija.ˮ vo: Dragana Radojičić (ur.). Etnologija i antropologija: stanje i perspektive. Zbornik radova etnografskog instituta br. 21. Beograd: Etnografski institut SANU, 2005: 143–150.
  • EtnoAntropoZum br. 7, (Skopje): 2009.
  • Žikić, Bojan. „Proizvođenje naučnog znanja istraživačkim metodama terenskog rada u etnologiji i antropologiji.ˮ vo: Milina Ivanović-Barišić (ur.). Terenska istraživanja – poetika susreta. Zbornik radova Etnografskog instituta br. 27. Beograd: Etnografski institut SANU, 2012: 27–44. 
  • Ivanova, Radost. „Bugarska etnologija – stanje i perspektive.ˮ vo: Dragana Radojičić (ur.). Etnologija i antropologija: stanje i perspektive. Zbornik radova Etnografskog instituta br. 21. Beograd: Etnografski institut SANU, 2005: 21–27. 
  • Ivanović, Zorica. „Teren antropologije i terensko istraživanje pre i posle kritike reprezentacije.ˮ vo: Dragana Radojičić (ur.). Etnologija i antropologija: stanje i perspektive. Zbornik radova Etnografskog instituta br. 21. Beograd: Etnografski institut SANU, 2005: 123–141. 
  • Ivanović-Barišić, Milina (ur.). Terenska istraživanja – poetika susreta. Zbornik radova Etnografskog instituta br. 27, Beograd: Etnografski institut SANU, 2012: 27–44. 
  • Kovačević, Ivan. „Iz etnologije u antropologiju. (Srpska etnologija u poslednje tri decenije 1975–2005).ˮ vo: Dragana Radojičić (ur.). Etnologija i antropologija: stanje i perspektive. Zbornik radova Etnografskog instituta br. 21. Beograd: Etnografski institu SANU, 2005: 11–19. 
  • Krsteva, Angelina. „Razmisluvanja za potrebata od terenski etnološki istražuvanja.ˮ Etnolog, VIII/11, Skopje, (2005): 141–144.
  • Makedonski folklor, br. 17, Skopje: Institut za folklor „Marko Cepenkovˮ, 1976.
  • Makedonski folklor, br. 37, Skopje: Institut za folklor „Marko Cepenkovˮ, 1986.
  • Malinov, Zorančo i Petrovska-Kuzmanova Katerina. „Kon jubilejot (Kratok pregled na 70-godišnata istorija na Institutot)ˮ. Vo: d-r Zorančo Malinov i d-r Katerina Petrovska-Kuzmanova (red.). 70 godini Institut za folklor „Marko Cepenkovˮ (1950–2020). Skopje: Institut za folklor „Marko Cepenkovˮ, 2020: 5–15.
  • Petreska Vesna i Malinov Zorančo. Izbor od etnološkite materijali od Arhivot na Institutot za folklor za periodot 1952–1962 godina. Skopje: Institut za folklor „Marko Cepenkovˮ, 2020. CD-izdanie.
  • Petreska, Vesna. „Od teren do naučen tekst: metodološki i etički prašanja pri terenskite istražuvanja.ˮ Makedonski folklor, br. 75, Skopje: Institut za folklor „Marko Cepenkovˮ, (2019): 5–21.
  • Petreska, Vesna. „Predizvici na sovremenite folkloristički i etnološki istražuvanja.ˮ Makedonski folklor, god. LI, br. 77–78. Skopje: Institut za folklor „Marko Cepenkovˮ, (2020): 49–60.
  • Petreska, Vesna. „Arhivskite i terenskite istražuvanja kako predizvici na folklorističkite istražuvanja vo Institutot za folklor vo prvite dve decenii na 21 vek.ˮ Makedonski folklor, god. br. 80. Skopje: Institut za folklor „Marko Cepenkovˮ, (2021): 7–19.
  • Petreska, Vesna. „Etnografski terenski istražuvanja vs. etnografski internetski istražuvanja?ˮ Makedonski folklor, god. br. 84. Skopje: Institut za folklor „Marko Cepenkovˮ, (2023): 67–79.
  • Petrovska-Kuzmanova, Katerina. Aspekti na izvedbata. Skopje: Institut za folklor „Marko Cepenkovˮ, 2009. 
  • Petrovska-Kuzmanova, Katerina. „Tradicija vo sovremen kontekst, folklorni manifestacii i festivali.ˮ Proekcii na kulturnite tradicii: Bъlgariя –
  • Makedoniя. Sofija: Izdatelstvo na BAN „Prof. Marin Drinovˮ, 2017: 180–195. Prica, Ines. „Zahtevi savremenosti u antropološkom poimanju kulture.ˮ Etnološke sveske, IX, (1988): 105–111.
  • Radojičić, Dragana. „Arhivski izvori u rekonstrukciji života.ˮ vo: Dragana Radojičić (ur.). Etnologija i antropologija: stanje i perspektive. Zbornik radova Etnografskog instituta br. 21. Beograd: Etnografski institut SANU, 2005: 115–121.
  • Radojičić, Dragana. „Primena arhivske građe u etnologiji.ˮ vo: Milina IvanovićBarišić (ur.). Terenska istraživanja – poetika susreta. Zbornik radova Etnografskog instituta br. 27. Beograd: Etnografski institut SANU, (2012): 77–86.
  • Radojičić, Dragana. Arhiv i antropologija sećanja. Metroon: izvori za etnologiju i antropologiju, knjiga 1, monografska izdanja. Beograd: Etnografski institut SANU, 2020. Služben vesnik na Republika Severna Makedonija, 23 juli 2019, br. 150, god. LXXV.
  • Stojanoviќ-Lafazanovska, Lidija. (ur.) Metodi na istražuvanje na folklorot. Posebni izdanija, kn. 60. Skopje: Institut za folklor „Marko Cepenkovˮ, Augé, Marc. „Bliski drugiˮ. U: Martine Segalen (ur. i napisala predgovor). Drugi i sličan. Pogledi na etnologiju suvremenih društva. Zagreb: Naklada Jesenski i Turk, 2002: 25–42. 
  • Bauzinger, Herman. Etnologija. Od proučavanje starine do kulturologije. Beograd: Biblioteka XX vek, 2002. 
  • Bošković-Stulli, Maja. „O folklorizmu.ˮ u: Akademik Ljubo Babić i akademik Ferdo
  • Čulinović (ur.). Zbornik za narodni život i običaje južnih slovena. Zagreb: JAZU, 1971: 165–186.
  • Bendix, Regina. “Tourism and Cultural Displays. Inventing Traditions for Whom?ˮ The Journal of American Folklore, Vol. 122, 404 (1989): 131–146.
  • Čapo Žmegac, Jasna, Gulin Zrnić Valentina i Pavel Šantek Goran (ur.). Etnologija bliskoga: Poetika i politika suvremenih terenskih istraživanja. Zagreb: Institut za etnologiju i folkloristiku, Biblioteka Nova Etnografija, 2006. Ivanović, Zorica. Pogled na savremene transformacije antropološke teorije i prakse. Antropologija 6, (2008): 88–116.
  • Kelemen, Petra i Škrbić Alempijević. Nevena. Grad kakav bi trebao biti. Etnološki i kulturnoantropološki osvrti na festivale. Zagreb: Naklada Jesenski i Turk, 2012.
  • Senjaković, Reana i Pleše Iva (ur.). Etnografije interneta. 2004. Zagreb: Institut za etnologiju i folkloristiku, IBIS Grafika. Turk Niskač, Barbara. “Some thoughts on ethnographic fieldwork and photographyˮ. Studia etnologica croatica, vol. 23, (2011): 125–148.
  • The text of the Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage  https://ich.unesco.org/en/convention