АРХИВСКИТЕ И ТЕРЕНСКИТЕ ИСТРАЖУВАЊА КАКО ИЗВОРИ ЗА ПРОМОЦИЈА И ЗАШТИТА НА НЕМАТЕРИЈАЛНОТО КУЛТУРНО НАСЛЕДСТВО

Савремена српска фолклористика XIV (2025) [стр. 53-64]

АУТОР(И) / AUTHOR(S):Весна Петреска 

Download Full Pdf  

DOI: https://doi.org/10.46793/FolkloristikaXIV.053P

САЖЕТАК /ABSTRACT:

Истражувањето се однесува на теренските и архивските истражувања, кои служат како извори за промоција и заштита на нематеријалното културно наследство. Се земаат предвид пред сè теренските и архивските истражувања на Архивот на Институтот за фолклор „Марко Цепенковˮ – Скопје, кои нудат и нови предизвици околу истражувањето на нематеријалното културно наследство. Нематеријалното културно наследство во кое спаѓаат фолклор, обичаи, знаења, јазик се значајни маркери за чувството на идентитет и континуитет, и нив, заедниците, групите или во некои случаи индивидуите ги препознааат како дел од нивното културно наследство, пред сè на живото културно наследство. Архивските и теренските извори, но, и дигитализацијата се значајни за истражувањето на нематеријалното културно наследство, пред сè за: негова промоција, претставување, а со тоа е изразена и неговата перформативна страна и негова заштита. 

КЉУЧНЕ РЕЧИ / KEYWORDS: 

нематеријално културно наследство, теренски истражувања, архивски истражувања, заштита, промоција, претставување.

ПРОЈЕКАТ / ACKNOWLEDGEMENT:

ЛИТЕРАТУРА/ REFERENCES:

  • Ашталковска, Ана. Антропологија на интимноста во македонската народна култура. Скопје: Природно-математички факултет, Институт за етнологија и антропологија, 2016.
  • Гавриловић, Љиљана. „Прелудијум за антропологију медија.ˮ во: Драгана Радојичић (ур.). Етнологија и антропологија: стање и перспективе. Зборник радова етнографског института бр. 21. Београд: Етнографски институт САНУ, 2005: 143–150.
  • ЕтноАнтропоЗум бр. 7, (Скопје): 2009.
  • Жикић, Бојан. „Произвођење научног знања истраживачким методама теренског рада у етнологији и антропологији.ˮ во: Милина Ивановић-Баришић (ур.). Теренска истраживања – поетика сусрета. Зборник радова Етнографског института бр. 27. Београд: Етнографски институт САНУ, 2012: 27–44. 
  • Иванова, Радост. „Бугарска етнологија – стање и перспективе.ˮ во: Драгана Радојичић (ур.). Етнологија и антропологија: стање и перспективе. Зборник радова Етнографског института бр. 21. Београд: Етнографски институт САНУ, 2005: 21–27. 
  • Ивановић, Зорица. „Терен антропологије и теренско истраживање пре и после критике репрезентације.ˮ во: Драгана Радојичић (ур.). Етнологија и антропологија: стање и перспективе. Зборник радова Етнографског института бр. 21. Београд: Етнографски институт САНУ, 2005: 123–141. 
  • Ивановић-Баришић, Милина (ур.). Теренска истраживања – поетика сусрета. Зборник радова Етнографског института бр. 27, Београд: Етнографски институт САНУ, 2012: 27–44. 
  • Ковачевић, Иван. „Из етнологије у антропологију. (Српска етнологија у последње три деценије 1975–2005).ˮ во: Драгана Радојичић (ур.). Етнологија и антропологија: стање и перспективе. Зборник радова Етнографског института бр. 21. Београд: Етнографски институ САНУ, 2005: 11–19. 
  • Крстева, Ангелина. „Размислувања за потребата од теренски етнолошки истражувања.ˮ Етнолог, VIII/11, Скопје, (2005): 141–144.
  • Македонски фолклор, бр. 17, Скопје: Институт за фолклор „Марко Цепенковˮ, 1976.
  • Македонски фолклор, бр. 37, Скопје: Институт за фолклор „Марко Цепенковˮ, 1986.
  • Малинов, Зоранчо и Петровска-Кузманова Катерина. „Кон јубилејот (Краток преглед на 70-годишната историја на Институтот)ˮ. Во: д-р Зоранчо Малинов и д-р Катерина Петровска-Кузманова (ред.). 70 години Институт за фолклор „Марко Цепенковˮ (1950–2020). Скопје: Институт за фолклор „Марко Цепенковˮ, 2020: 5–15.
  • Петреска Весна и Малинов Зоранчо. Избор од етнолошките материјали од Архивот на Институтот за фолклор за периодот 1952–1962 година. Скопје: Институт за фолклор „Марко Цепенковˮ, 2020. CD-издание.
  • Петреска, Весна. „Од терен до научен текст: методолошки и етички прашања при теренските истражувања.ˮ Македонски фолклор, бр. 75, Скопје: Институт за фолклор „Марко Цепенковˮ, (2019): 5–21.
  • Петреска, Весна. „Предизвици на современите фолклористички и етнолошки истражувања.ˮ Македонски фолклор, год. LI, бр. 77–78. Скопје: Институт за фолклор „Марко Цепенковˮ, (2020): 49–60.
  • Петреска, Весна. „Архивските и теренските истражувања како предизвици на фолклористичките истражувања во Институтот за фолклор во првите две децении на 21 век.ˮ Македонски фолклор, год. бр. 80. Скопје: Институт за фолклор „Марко Цепенковˮ, (2021): 7–19.
  • Петреска, Весна. „Етнографски теренски истражувања vs. етнографски интернетски истражувања?ˮ Македонски фолклор, год. бр. 84. Скопје: Институт за фолклор „Марко Цепенковˮ, (2023): 67–79.
  • Петровска-Кузманова, Катерина. Аспекти на изведбата. Скопје: Институт за фолклор „Марко Цепенковˮ, 2009. 
  • Петровска-Кузманова, Катерина. „Традиција во современ контекст, фолклорни манифестации и фестивали.ˮ Проекции на културните традиции: България –
  • Македония. Софија: Издателство на БАН „Проф. Марин Дриновˮ, 2017: 180–195. Прица, Инес. „Захтеви савремености у антрополошком поимању културе.ˮ Етнолошке свеске, IX, (1988): 105–111.
  • Радојичић, Драгана. „Архивски извори у реконструкцији живота.ˮ во: Драгана Радојичић (ур.). Етнологија и антропологија: стање и перспективе. Зборник радова Етнографског института бр. 21. Београд: Етнографски институт САНУ, 2005: 115–121.
  • Радојичић, Драгана. „Примена архивске грађе у етнологији.ˮ во: Милина ИвановићБаришић (ур.). Теренска истраживања – поетика сусрета. Зборник радова Етнографског института бр. 27. Београд: Етнографски институт САНУ, (2012): 77–86.
  • Радојичић, Драгана. Архив и антропологија сећања. Метроон: извори за етнологију и антропологију, књига 1, монографска издања. Београд: Етнографски институт САНУ, 2020. Службен весник на Република Северна Македонија, 23 јули 2019, бр. 150, год. LXXV.
  • Стојановиќ-Лафазановска, Лидија. (ур.) Методи на истражување на фолклорот. Посебни изданија, кн. 60. Скопје: Институт за фолклор „Марко Цепенковˮ, Augé, Marc. „Bliski drugiˮ. U: Martine Segalen (ur. i napisala predgovor). Drugi i sličan. Pogledi na etnologiju suvremenih društva. Zagreb: Naklada Jesenski i Turk, 2002: 25–42. 
  • Bauzinger, Herman. Etnologija. Od proučavanje starine do kulturologije. Beograd: Biblioteka XX vek, 2002. 
  • Bošković-Stulli, Maja. „O folklorizmu.ˮ u: Akademik Ljubo Babić i akademik Ferdo
  • Čulinović (ur.). Zbornik za narodni život i običaje južnih slovena. Zagreb: JAZU, 1971: 165–186.
  • Bendix, Regina. “Tourism and Cultural Displays. Inventing Traditions for Whom?ˮ The Journal of American Folklore, Vol. 122, 404 (1989): 131–146.
  • Čapo Žmegac, Jasna, Gulin Zrnić Valentina i Pavel Šantek Goran (ur.). Etnologija bliskoga: Poetika i politika suvremenih terenskih istraživanja. Zagreb: Institut za etnologiju i folkloristiku, Biblioteka Nova Etnografija, 2006. Ivanović, Zorica. Pogled na savremene transformacije antropološke teorije i prakse. Antropologija 6, (2008): 88–116.
  • Kelemen, Petra i Škrbić Alempijević. Nevena. Grad kakav bi trebao biti. Etnološki i kulturnoantropološki osvrti na festivale. Zagreb: Naklada Jesenski i Turk, 2012.
  • Senjaković, Reana i Pleše Iva (ur.). Etnografije interneta. 2004. Zagreb: Institut za etnologiju i folkloristiku, IBIS Grafika. Turk Niskač, Barbara. “Some thoughts on ethnographic fieldwork and photographyˮ. Studia etnologica croatica, vol. 23, (2011): 125–148.
  • The text of the Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage  https://ich.unesco.org/en/convention