SINETOS I-1 (2025) (str. 29-46)
AUTOR(I) / AUTHOR(S):Zoran Ranković 
Maja Aćimović
DOI: https://doi.org/10.46793/SynetosI-1.029R
SAŽETAK / ABSTRACT:
Intencija rada je da, na osnovu raspoložive literature i arhivske građe, donese prilog teorijskoj rekonstrukciji bibliotečkog fonda rukopisnih i starih štampanih knji ga manastira Svetoga Prohora Pčinjskog. Manastir Prohora Pčinj skog bio je značajan književni centar sa, verovatno, bogatom bi bliotekom. U njemu je postojala i škola za sveštenstvo, što znači da se aktivno radilo na planu pismenosti. Manastirske ru kopisne i stare štampane knjige stradale su tokom elementarnih nepogoda i ratova, a jedan broj knjiga dospeo je u različite biblioteke i privatne zbirke širom sveta. Zapisi na njima ili o njima, osim što imaju veliki istorijsko-kulturni značaj, svedoče i o broju knjiga koje potiču iz ove biblioteke.
KLJUČNE REČI / KEYWORDS:
manastir Svetog Prohora Pčinjskog, biblioteka, rukopisne knjige, stare štampane knjige, zapisi
PROJEKAT / ACKNOWLEDGEMENT:
LITERATURA / REFERENCES:
Arhivska građa
- Inventar nepokretnih imanja i stvari manastira sv. Prohora Pčinjskog za 1924. godinu.
- Spisak starih rukopisa, rukopisnih i štampanih knjiga manastira sv. Prohora Pčinjskog. Sastavljen II/24–IV 1923.
Bibliografija
- Andevski Milica i Željko Vučković, Prolegomena za kritičku pe dagogiju medija, Vršac: Visoka škola strukovnih studija za obra zovanje vaspitača „Mihailo Palov”, Novi Sad: Filozofski fakultet, 2012.
- Bogdanović Dimitrije, Studije iz srpske srednjovekovne književnosti. Beograd: Srpska književna zadruga, 1998.
- Vasić Katarina, „Manastir svetog Prohora Pčinjskog kao cen tar narodne pobožnosti i bogoslovske učenosti”, Saopšte nja, 3 (2007).
- Vojnović Žarko, Srpske manastirske biblioteke do kraja XVIII veka. Pančevo: Gradska biblioteka, 2020.
- Vučković Svetlana, „Inkunabule na stranim jezicima u Srbiji”, Rukopisi i stara štampana knjiga: zbornik radova, Beograd–Novi Sad, 2018.
- Gagulić Petar V., Manastir posvećen Svetom ocu Prohoru Pčinjskom, Niš: Uprava Manastira svetog oca Prohora Pčinjskog, 1985.
- Dimitrijević Nada i Milomir Todorović, Rukopisna i stara štampana knjiga na teritoriji Pomoravskog okrug,. Jagodina: Narodna biblioteka „Radislav Nikčević”, 2020.
- Pop-Atanasov Ѓorgi, Velev Ilija, Jakimovska-Tošik Maja, Skriptorski centri vo srednovekovna Makedonija, Skopje: Ins titut za makedonska literatura, 1997.
- Každan Aleksandar P., Knjiga i pisac u Vizantiji, Beograd:
Evoluta, 2018.
- Komluški Dušan V., Sveti Prohor Pčinjski. Beograd: BeoSing, 2005.
- Marković Metodije, Đokić Nebojša, „Prilog istoriji manastira Sveti Prohor Pčinjski povodom 950 godina od njegovog osnivanja”, Glasnik SPC br. 7/2021, 286–299.
- Milanović, M. Ž., arhimandrit, Manastir Svetog Oca Prohora Pčinjskog.
- Novaković Stojan, Spomenik XXIX/1895: I. Pšinjski pomenik, Beograd: Srpska kraljevska akademija, 1895.
- Radojičić Đorđe Sp., „Srpske rukopisne i štampane knjige kroz vekove”, Bibliotekar 7, br. 3–4 (1955), 124–137.
- Savić Viktor, „Srpskoslovenska knjiga o Ruti prema rukopisu Pčinjske Biblije”, Prilozi za književnost, jezik, istoriju i folklor 77 (2011), 27–51.
- Stojanović Ljubomir, Stari srpski zapisi i natpisi I–IV, Beograd: SANU, 1902–1926.
- Stokić Simončić Gordana, Knjiga i biblioteke kod Srba u srednjem veku. Pančevo: Gradska biblioteka, 2020.
- Subotin Tatjana, Himnografski tekstovi posvećeni Svetom Prohoru Pčinjskom. Vranje: Manastir Sveti Prohor Pčinjski, 2015.
- Hadži-Vasiljević Jovan, „Sveti Prohor Pčinjski i njegov manastir”, Godišnjica Nikole Čupića, Beograd: Štamparija Kraljevine Srbije, 1900.
- Temčin Sergeй Юrьevič, „Gomiliariй Mihanoviča v monastыre prp. Prohora Pšinskogo: neučtennый fragment rodstvennogo serbskogo pergamennogo spiska XIV veka“, Serb skoe rukopisnoe i pečatnoe bogoslužebnoe nasledie XII–XIX vekov, Beograd: Institut za srpski jezik SANU; Podgorica: Matica srpska – Društvo članova u Crnoj Gori; Vilnius: Lietuvių kalbos institutas, (2021), 117–124.
