Papir, vodeni znaci i datovanje drugog mletačkog izdanja Oktoiha petoglasnika

Arheografski prilozi, br.47 (2025) (str. 151-172)

AUTOR(I) / AUTHOR(S): Đerđ Mor, Miroslav Marčić 

 

Download Full Pdf   

DOI: https://doi.org/10.46793/AP47.151M

SAŽETAK / ABSTRACT:

Drugo izdanje Oktoiha petoglasnika štampanog u Veneciji – preštampano izdanje Oktoiha petoglasnika Božidara Vukovića (Venecija, 1537), obično se u literaturi datuje oko 1560. godine. U radu se govori o dosadašnjim rezultatima filigranoloških istraživanja ove knjige. Iznose se novi podaci o papiru, vodenim znacima i datovanju toga izdanja do kojih se došlo ispitivanjem njegovih devet primeraka (osam iz Biblioteke Matice srpske i jednog iz Narodne biblioteke Srbije). Opisano je ukupno 10 vodenih znakova. Prema sprovedenoj analizi, kao novi hronološki okvir predlaže se razdoblje između 1562. i 1566. godine

KLJUČNE REČI / KEYWORDS:

Biblioteka Matice srpske, Narodna biblioteka Srbije, Oktoih petoglasnik, Vićenco Vuković, Jerolim Zagurović, štampane srbulje, vodeni znaci

LITERATURA / REFERENCES:

  • Grbić 2021: D. Grbić. „Zapisi u primercima Oktoiha petoglasnika Vićenca Vukovića (Ve-necija, oko 1560) u Biblioteci Matice srpske.“ Manastiri i biblioteke čuvari kulturne baštine. Zbornik radova sa stručnog skupa održanog 29. i 30. juna 2020. godine u manastiru Velika Remeta. Irig – Velika Remeta 2021, 35–42.
  • Grozdanović-Pajić, Stanković 1995: M. Grozdanović-Pajić, R. Stanković. Rukopisne knjige manastira Visoki Dečani, knj. 2. Vodeni znaci i datiranje. Beograd 1995.
  • Lazić 2022a: M. Lazić. Božidar Vuković. Između istorije i imaginacije. Beograd 2022.
  • Lazić 2022b: M. Lazić. „U službi «Svete crkve i hrišćanskog carstva»: o jednom nerealizovanom izdavačkom projektu Vićenca Vukovića i Vatikana.“ Polьza zѣlo velikaѧ. Sbornik naučnыh stateй k 60-letiю Andreя Vladimiroviča Voznesenskogo. Sankt-Peterburg 2022, 79–85.
  • Lukьяnenko 1993: V. I. Lukьяnenko. Izdaniя kirilličeskoй pečati XV–XVI vv. (1491–1600 g.).
  • Katalog knig iz sobraniя GPB. Sankt-Peterburg 1993.
  • Mošin 1967: V. Mošin. „Vodeni znaci najstarijih srpskih štampanih knjiga.“ Zbornik Muzeja primenjene umetnosti, 11 (1967), 7–24.
  • Nemirovski 1993: E. LJ. Nemirovski. Crnogorska bibliografija, tom I, knj. 2. Cetinje 1993.
  • Pešikan 1994: M. Pešikan. „Leksikon srpskoslovenskog štamparstva.“ Pet vekova srpskog štamparstva. Razdoblje srpskoslovenske štampe: XV–XVII v. Beograd – Novi Sad, 1994, 71–232.
  • Sindik i dr. 1991: N. R. Sindik, M. Grozdanović-Pajić, K. Mano-Zisi. Opis rukopisa i starih štampanih knjiga Srpske pravoslavne eparhije budimske u Sentandreji. Beograd – Novi Sad 1991.
  • Stanković 1994: R. Stanković. „Datiranje i vodeni znaci rukopisnih knjiga manastira Nikoljca.“ Arheografski prilozi, 16 (1994), 141–306.
  • Stanković 2002: R. Stanković. „Vodeni znaci rukopisnih knjiga Muzeja Srema u Sremskoj Mitrovici.“ Arheografski prilozi, 24 (2002), 189–254.
  • Stanković 2003a: R. Stanković. Rukopisne knjige Muzeja Srpske pravoslavne crkve u Beogradu.
  • Vodeni znaci i datiranje. Beograd 2003.
  • Stanković 2003b: R. Stanković. Rukopisne knjige manastira Svete Trojice kod Pljevalja. Beograd 2003.
  • Stanković 2004: R. Stanković. „Rukopisi srpske redakcije u narodnoj biblioteci ’Ivan Vazov’ iz Plovdiva: vodeni znaci i datiranje.“ Arheografski prilozi, 26–27 (2004), 189–261.
  • Stanković 2007: R. Stanković. Vodeni znaci Hilandarskih srpskih rukopisa XVI veka. Beo-grad 2010.
  • Čurčić 1986: L. Čurčić. „Neki problemi preštampanih izdanja Božidara i Vićenca Vukovića.“ Štamparska i književna djelatnost Božidara Vukovića Podgoričanina. Radovi sa naučnog skupa Titograd, 29. i 30. septembar 1983, knj. 4. Titograd 1986, 181–194.
  • Biddle 2017: M. Biddle. „New Strategies in Using Watermarks to Date Sub-Saharan Islamic Manuscripts.“ Studies in Manuscript Cultures, 12 (2017), 27–68.
  • Briquet 1966a: C. M. Briquet. Les filigranes. Dictionnaire historique des marques du papier, dès leur apparition vers 1282 jusqu’en 1600, t. 1. Genève 1907 [reprint: New York 1966].
  • Briquet 1966b: C. M. Briquet. Les filigranes. Dictionnaire historique des marques du papier, dès leur apparition vers 1282 jusqu’en 1600, t. 3. Genève 1907 [reprint: New York 1966].
  • Eineder 1960: G. Eineder. The ancient paper-mills of the former Austro-Hungarian empire and their watermarks. Hilversum 1960.
  • Lihačov 1994a: Likhachev’s watermarks. An english-language version, vol. 1. Amsterdam 1994.
  • Lihačov 1994b: Likhachev’s watermarks. An english-language version, vol. 2. Amsterdam 1994.
  • Mareş 1987: Al. Mareş. Filigranele hîrtiei întrebuinţate în ţǎrile române în secolul al XVI-lea. Bucureşti 1987.
  • Mazzoldi 1990: L. Mazzoldi. Filigrane di cartiere bresciane, tomo I. Brescia 1990.
  • Mošin 1973: V. Mošin. Anchor Watermarks. Amsterdam 1973.
  • Tromonin 1965: Tromonin’s watermark album. A facsimile of the Moscow 1844 edition. Hilversum 1965.
  • Velkov 2005: A. Velkov. Les Filigranes dans les documents Ottomans. Divers types d’images. Sofia 2005.