Agrafa, II 3/2014 (str. 165-176)
AUTOR(I) / AUTHOR(S): Srđan Damnjanović
DOI: https://doi.org/10.46793/Agrafa3.165D
SAŽETAK / ABSTRACT:
Analizirajući pojave redefinisanja smisla jubileja i godišnjica u Srbiji 2014. godine, autor naglašava značaj distingviranja povesti i istorije u delu Milana Kangrge. Razlika povesno/istorijsko, koju Milan Kangrga koristi do kraja svog misaonog opusa, u testamentarnom delu obuhvaćena je distinkcijom spekulativnog i filozofskog. Funkcija potiskivanja povesti usmerena je protiv budućnosti, a u korist istorije kao učiteljice života – na čemu se temelji osnovna premisa nacionalističkog duha. Značaj razlikovanja povesti i istorije autor brani ukazujući na činjenicu da je ratni zanos obuzeo i samog Sigmunda Frojda. I povesne ličnosti većim delom svoga života žive kao istorijska bića. Pozivajući se pre svega na koncept izabrane traume Vamika Volkana, autor dodatno učvršćuje pojmovne distinkcije na kojima Kangrga insistira. Forsiranje istorijskog podstiče mehanizme agresije i destrukcije. U drugom pozivanju Milana Kangrge na Herberta Markuzea, konceptualizuje se spekulativna vrsta sećanja, „sećanje na budućnost“. U trenucima rađanja i konstituisanja metafizičkog mišljenja, u Platonovom učenju, sećanje i zaboravljanje su ključne epistemičke ali i antropološke karakteristike. Međutim, tematizacija sećanja je metafizička, zaostaje na datim proizvodima, rodovima i vrstama (premda postoje razlozi i za drugačije tumačenje). Na osnovu ideja Herberta Markuzea, doajen praksis filozofije, formuliše vlastitu spekulativnu paradigmu, otkrivajući tačku prelamanja psihoanalitičkog stanovišta i jednog od bazičnih polazišta nemačke klasične filozofije.
KLJUČNE REČI / KEYWORDS:
povest, istorija, potiskivanje povesti, spekulacija, Milan Kangrga, Sigmund Frojd, Herbert Markuze, Vamik Volkan, Norman Braun.
ACKNOWLEDGEMENT / PROJEKAT:
LITERATURA / REFERENCES:
- Brown, Norman Oliver (1989), Život protiv smrti. Psihoanalitički smisao povijesti, Zagreb: Naprijed.
- Damnjanović, Srđan (2014), Psihoanaliza u srpskoj filozofiji života https://www.academia.edu/6658567/_() (19.06.2014)
- Džouns, Ernest (1985), Život i delo Sigmunda Frojda 2, Novi Sad: Matica srpska.
- Freud, Sigmund (1986), Budućnost jedne iluzije, Zagreb: Naprijed.
- Frojd, Sigmund (1979a), Totem i tabu, Odabrana dela Sigmunda Frojda IV, Novi Sad: Matica Srpska.
- Frojd, Sigmund (1979b), Nelagodnost u kulturi, Odabrana dela Sigmunda Frojda V, Novi Sad: Matica Srpska.
- Frojd, Sigmund (1988), Mojsije i monoteizam, Beograd: Grafos.
- Gligorov, Vladimir (2014), Stogodišnjica, http://pescanik.net/2014/01/stogodisnjica/
- Kangrga, Milan (1968), „Značenje pitanja o smislu života“, Filosofija ’68/1-2, str. 5-17. Kangrga, Milan (1984), Praksa, vrijeme, svijet, Beograd: Nolit.
- Kangrga, Milan (2008a), „Čamac na Stiksu”, Intervju povodom 84. rođendana, 1. maja 2007 (razgovor s Mikulić, B), Up&underground 13/4, proleće 2008. str. 150-163, i s uvodnikom povodom smrti Milana Kangrge (Mikulić, B).
- http://www.ffzg.unizg.hr/filoz/wp content/uploads/2011/09/Kangrga_InterviewSFF.pdf (27.03.2014) Kangrga, Milan (2008b), Klasični njemački idealizam, Zagreb: FF press. http://www.ffzg.unizg.hr/filoz/wp–content/uploads/2011/12/knjiga–kangrga1.pdf (28.03.20012)
- Kangrga, Milan (2010a), Spekulacija i filozofija, Beograd: Službeni glasnik. Markuse, Herbert (1985), Eros i civilizacija, Zagreb: Naprijed.
- Markuse, Herbert (1989), Čovjek jedne dimenzije, Sarajevo: Veselin Masleša – Svetlost.
- Marx, Karl (1979), „Osamnaesti brumaire Louisa Bonapartea”, Glavni radovi Marxa i Engelsa, Zagreb: Stvarnost.
- Mirić, Jovan (2010), „Kako je psihoanaliza doputovala u Kraljevinu Srbiju”, Psihijatrija danas, 42/1, 85-91 http://scindeks–clanci.ceon.rs/data/pdf/0350–2538/2010/0350–
- 25381001085M.pdf
- Niče, Fridrih (1986), O koristi i šteti istorije za život, Beograd: Grafos.
- Volkan, Vamik D. (2004), Chosen Trauma, the Political Ideology of Entitlement and Violence. http://www.vamikvolkan.com/Chosen–Trauma,–the–Political–Ideology–of–Entitlement– and–Violence.php (27.03.2014).
- Volkan, Vamik D. (2007), Bosnia-Herzegovina: Chosen Trauma and its Transgenerational Transmission, http://www.vamikvolkan.com/Bosnia–Herzegovina%3A–Chosen–Trauma– and–Its–Transgenerational–Transmision.php (27.03.2014).