Agrafa, I 1/2013 (str. 106-119)
AUTOR(I) / AUTHOR(S): Stefan Erdoglija
DOI: https://doi.org/10.46793/Agrafa1.106E
SAŽETAK / ABSTRACT:
Sa teorijskih pozicija Kritičke teorije društva, u radu su kritički izložene neke osnovne teze o ideologiji i politici, po kojima Slavoj Žižek, objavljivanjem Sublimnog objekta ideologije na engleskom jeziku 1989. godine postaje svetski poznat. Kombinovanjem Žižekove i Adornove terminologije ukazuje se na suštinsku sličnost ova dva mislioca. Specifični nivo ideologije koji je Žižek prvi vrlo jasno formulisao prisutan je:
- u samoj »stvarnosti«, samom ustrojstvu društva – time što je društvena stvarnost konstruisana oko »iracionalne«, nesvesne, ideološke fantazije.
- U zanemarivanju, potiskivanju činjenice da subjekti delaju u skladu sa pomenutom vrstom fantazije.
U radu je prikazano kako se Žižeova teorija ideologije zasniva Lakanovom psihoanalizom i koliko je ta teorija bliska Adornovoj, tako da se za Žižeka može tvrditi da je najpoznatiji živi predstavnik same Kritičke teorije društva.
KLJUČNE REČI / KEYWORDS:
Ideologija, subjektivnost, ideološka fantazija, ideološki fetiš, Realno, ideološki konstruisana stvarnost, Žižek, Altiser, Adorno.
ACKNOWLEDGEMENT / PROJEKAT:
LITERATURA / REFERENCES:
- Adorno, Negative Dialectics, preveo na engleski jezik D.Redmond, 2001. http://members.efn.org/~dredmond/ndtrans.html. (pristupljeno 10.1.2013.).
- Althusser, »Ideology and Ideological State Apparatuses«, u S. Žižek i drugi, Mapping ideology, Verso, London – New York, 1994.
- Day, »From Frankfurt to Ljubljana: Critical Theory from Adorno to Žižek«, u: Studies in Social and Political Thought , Issue 9, Sussex, 2004.
- Dolar, »Beyond Interpellation« u: Qui parle, vol.6, no. 2, 1993., str. 76. (Objavio: University of Nebraska Press na: http://www.jstor.org/stable/20685977, pristupljeno: 14.12.2012.).
- Leeb, »Toward a Theoretical Outline of the Subject: The Centrality of Adorno and Lacan for Feminist Political Theorizing«, u: Political Theory, vol.
- 36, no. 3, str. 351 – 376, http://claudialeeb.com/Biography_files/Political%20Theory%20Article.pdf, pristupljeno 10.1.2013.
- Žižek, Repeating Lenin, 2001, http://www.lacan.com/replenin.htm.
- (pristupljeno 1.1.2013.)
- Žižek, The Parallax View, MIT Press, 2006.
- Žižek, The Sublime Object of Ideology, Verso, London – New York, 2002.
- Žižek, »The Spectre of Ideology« u: S. Žižek i drugi, Mapping ideology, Verso, London – New York, 1994.
- Žižek, The Ticklish Subject, Verso, London – New York, 2000.